Η Τουρκία ζήτησε να λάβει εξαρχής καθεστώς εταίρου στο πλαίσιο των νέων ευρωπαϊκών βιομηχανικών πολιτικών, κατά τον τρίτο διάλογο υψηλού επιπέδου ΕΕ-Τουρκίας για το εμπόριο, που διεξήχθη στις Βρυξέλλες και ολοκληρώθηκε το βράδυ της Τρίτης.
Οι δύο πλευρές ανακοίνωσαν παράλληλα την άρση του φραγμού στους ελέγχους εισαγωγών μέσω του τουρκικού συστήματος TAREKS, καθώς και τη συμφωνία αμοιβαίας αναγνώρισης των εγκεκριμένων οικονομικών φορέων.
Τη συνάντηση συμπροέδρευσαν ο Επίτροπος Εμπορίου και Οικονομικής Ασφάλειας Μάρος Σέφκοβιτς και ο Τούρκος υπουργός Εμπορίου Ομέρ Μπολάτ. Είχε προηγηθεί επιχειρηματικό στρογγυλό τραπέζι με εκπροσώπους των επιχειρηματικών κοινοτήτων ΕΕ και Τουρκίας.
Στη διάρκεια της κοινής συνέντευξης Τύπου στην έδρα της Κομισιόν, ο κ. Μπολάτ ζήτησε να αντιμετωπιστεί η Τουρκία ως εταίρος, ή ισότιμος εταίρος, «από την αρχή» στην Πράξη για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act) και στην πρωτοβουλία «Made in EU».
Επικαλέστηκε τη βιομηχανική ενοποίηση που έχει επιτευχθεί μέσα σε τρεις δεκαετίες Τελωνειακής Ένωσης, ιδίως στην αυτοκινητοβιομηχανία. Όπως ανέφερε, το εμπόριο στον τομέα αυτό φτάνει τα 55 δισ. ευρώ ετησίως, δηλαδή το 26% των διμερών συναλλαγών, ενώ το 75% της τουρκικής παραγωγής οχημάτων ελέγχεται από ευρωπαϊκές εταιρείες.
«Δεν είναι δρόμος μονής κατεύθυνσης», υπογράμμισε, προειδοποιώντας ότι οι νέες πολιτικές δεν πρέπει να διαταράξουν την Τελωνειακή Ένωση ή τις αλυσίδες εφοδιασμού.
Ο κ. Σέφκοβιτς, απαντώντας σε ερώτηση για τις ανησυχίες γύρω από την ανταγωνιστικότητα, υποστήριξε ότι οι προτάσεις της Κομισιόν συνιστούν απάντηση στις στρεβλώσεις του διεθνούς εμπορίου, στις κρατικές επιδοτήσεις και σε πρακτικές που δεν συνάδουν με τους κανόνες του ΠΟΕ.
Σημείωσε ότι πολλές από αυτές βρίσκονται ακόμη σε διαπραγμάτευση με τους συννομοθέτες, δηλαδή το Ευρωκοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ, χωρίς ωστόσο να δεσμευτεί για συγκεκριμένη μεταχείριση της Τουρκίας.
Σύμφωνα με την κοινή δήλωση, η άρση του φραγμού αφορά το TAREKS, σύστημα εξωτερικού εμπορίου βάσει κινδύνου για τους εισαγωγείς στην Τουρκία. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχιστεί η εποικοδομητική συνεργασία για τα πρακτικά ζητήματα που θέτουν οι ευρωπαίοι επιχειρηματίες.
Ο κ. Σέφκοβιτς ανέφερε ότι η Άγκυρα έχει εφαρμόσει μέτρα διαφάνειας που θα διευκολύνουν τους ευρωπαίους εξαγωγείς, ενώ η δήλωση επιβεβαιώνει και την πρόθεση προώθησης της συμφωνίας αμοιβαίας αναγνώρισης για τους εγκεκριμένους οικονομικούς φορείς.
Οι δύο πλευρές χαιρέτισαν επίσης την ολοκλήρωση της εναρμόνισης της Τουρκίας με τον νέο ευρωπαϊκό κανονισμό για την ασφάλεια των μηχανημάτων, χαρακτηρίζοντάς την σημαντικό βήμα για την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών στην Τελωνειακή Ένωση χωρίς τεχνικά εμπόδια.
Στην ατζέντα βρέθηκαν και εκκρεμή ζητήματα πρόσβασης στην αγορά: οι εξαγωγικοί φόροι σε δέρματα και ημικατεργασμένο δέρμα, το καθεστώς εποπτείας των εισαγωγών, η εποπτεία μέσω καταχώρισης για κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και πρώτες ύλες, καθώς και τα αλκοολούχα ποτά.
Για όλα αυτά συμφωνήθηκε η συνέχιση των επαφών σε τεχνικό επίπεδο. Καταγράφηκε πρόοδος στην πρόσβαση της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό μητρώο ενεργειακής σήμανσης (EPREL), ενώ συμφωνήθηκαν τεχνικές συζητήσεις για την πρόσβαση στη βάση CPNP για τα καλλυντικά, την αποδέσμευση παρτίδων φαρμακευτικών προϊόντων και την αμοιβαία αναγνώριση των ηλεκτρονικών υπογραφών.
Ο διάλογος κάλυψε ακόμη τις δημόσιες συμβάσεις, την κυκλική οικονομία, την κινητικότητα επιχειρηματιών, το ψηφιακό εμπόριο, την εμπορική άμυνα και τη συνεργασία στον ΠΟΕ, ενώ εξετάστηκε και η συνεργασία για την αποτροπή της παράκαμψης των κυρώσεων της ΕΕ.
Ο κ. Σέφκοβιτς επισήμανε, τέλος, ότι οι επιχειρήσεις και των δύο πλευρών ζητούν εκσυγχρονισμό της Τελωνειακής Ένωσης και στενότερη συνεργασία στον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό.
Σύμφωνα με τη δήλωση, ΕΕ και Τουρκία συμφώνησαν να διατηρήσουν στενή επαφή και να εργαστούν για πιο προβλέψιμες και διαφανείς εμπορικές σχέσεις, με τον διάλογο να λειτουργεί ως πλατφόρμα διατήρησης της δυναμικής.