Ανησυχία για το ενδεχόμενο νέου κύματος στρατιωτικής επιστράτευσης μετά τις βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου επικρατεί στη Ρωσία, με χιλιάδες πολίτες να εγκαταλείπουν τη χώρα φοβούμενοι ότι θα κληθούν να πολεμήσουν στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του βρετανικού περιοδικού The Economist στις 12 Οκτωβρίου, η αβεβαιότητα για τις επόμενες κινήσεις του Κρεμλίνου ώθησε αρκετούς Ρώσους να μεταναστεύσουν προληπτικά, παρότι δεν έχει ανακοινωθεί νέα επιστράτευση.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του 35χρονου Ντμίτρι, που εργαζόταν στον χώρο της διαφήμισης στη Μόσχα. Την πρώτη ημέρα των εκλογών, στις 18 Σεπτεμβρίου, έγραψε τη λέξη «εγκληματίας» στο ψηφοδέλτιό του, το έριξε στην κάλπη και κατευθύνθηκε απευθείας στο αεροδρόμιο, απ' όπου πέταξε για την Κωνσταντινούπολη.
Το φαινόμενο θυμίζει τον Σεπτέμβριο του 2022, όταν ο Βλαντίμιρ Πούτιν ανήγγειλε μερική επιστράτευση και εκατοντάδες χιλιάδες Ρώσοι εγκατέλειψαν τη χώρα. Αυτή τη φορά η έξοδος είναι μικρότερης κλίμακας και δεν έχει προηγηθεί επίσημη ανακοίνωση.
Στις 18 Αυγούστου, περίπου 20.000 άνθρωποι πέρασαν τα χερσαία σύνορα Ρωσίας και Γεωργίας, σχεδόν τριπλάσιος αριθμός από τον συνηθισμένο ημερήσιο όγκο διελεύσεων. Στην Αρμενία, όπου οι Ρώσοι εισέρχονται χωρίς θεώρηση, η αυξημένη ζήτηση για στέγαση έχει ανεβάσει τα ενοίκια κατά 30% έως 50% από την άνοιξη.
Ο Γιούρι, πρώην υπάλληλος τουριστικής εταιρείας στην Αγία Πετρούπολη, εξήγησε στον Economist ότι η απόφασή του δεν συνδεόταν αποκλειστικά με τον φόβο της επιστράτευσης: «Είχα κουραστεί να αντέχω, να ζω σε αυτή την ατμόσφαιρα».
Η Αναστασία Μπουράκοβα, εκπρόσωπος της οργάνωσης Kovcheg, που βοηθά αντιπάλους του πολέμου να εγκατασταθούν στο εξωτερικό, ανέφερε ότι τα αιτήματα υποστήριξης έχουν αυξηθεί έως και οκτώ φορές από τον Ιούλιο. Όπως σημείωσε, πρόκειται για μικρότερο αλλά καλύτερα προετοιμασμένο μεταναστευτικό κύμα σε σχέση με εκείνο του 2022.
Οι βουλευτικές εκλογές της 18ης έως 20ής Σεπτεμβρίου διεξήχθησαν εν μέσω καταγγελιών για παρατυπίες, πιέσεις και περιορισμούς στην αντιπολίτευση. Η Ενωμένη Ρωσία εξασφάλισε περίπου το 58% των ψήφων και διατήρησε ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ορισμένοι Ρώσοι εκτιμούν ότι η ολοκλήρωση της εκλογικής διαδικασίας μπορεί να διευκολύνει την κυβέρνηση να λάβει αντιδημοφιλείς αποφάσεις, μεταξύ αυτών και νέα επιστράτευση, καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται για πέμπτο χρόνο.
Το Κρεμλίνο απορρίπτει τις πληροφορίες. Ο Πούτιν έχει χαρακτηρίσει ανάλογες αναφορές «απόλυτη ανοησία» και μέρος «πληροφοριακής επίθεσης κατά της Ρωσίας». Παρά τις διαψεύσεις, η αβεβαιότητα επηρεάζει τις αποφάσεις όσων αναζητούν τρόπους εγκατάστασης στο εξωτερικό.
Η Αρμενία, η Γεωργία και η Τουρκία συγκαταλέγονται στους προορισμούς που αναφέρονται, καθώς η ευκολότερη είσοδος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα. Η κινητικότητα αυτή αναδεικνύει τις κοινωνικές συνέπειες του παρατεταμένου πολέμου και την ανησυχία που προκαλεί στη ρωσική κοινωνία το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κινητοποίησης.