Ένα σήμα του οποίου την προέλευση δεν μπορούν να εξηγήσουν οι επιστήμονες κατέγραψε το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, θέτοντας νέα ερωτήματα στην αστρονομική κοινότητα.
Η ακτινοβολία δεν ταιριάζει εύκολα σε κανένα από τα γνωστά αστροφυσικά φαινόμενα, ενώ το αντικείμενο που την εκπέμπει δεν εντοπίζεται ούτε στις πιο λεπτομερείς εικόνες των τηλεσκοπίων Hubble και James Webb.
Τα ευρήματα παρουσιάζονται σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό The Astrophysical Journal, υπό την καθοδήγηση του αστρονόμου Μέισον Χιούμπερτι. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δεν αρκούν για να προσδιοριστεί η φύση της πηγής και δεν αποκλείουν να πρόκειται για κάποιο ιδιαίτερα ασυνήθιστο κοσμικό φαινόμενο.
Η ανακάλυψη έγινε στο Υπερβαθύ Πεδίο του Hubble, μία από τις πιο εντατικά μελετημένες περιοχές του ουρανού, όπου έχουν ήδη αποκαλυφθεί χιλιάδες μακρινοί γαλαξίες. Αυτή τη φορά, ωστόσο, δεν εντοπίστηκε γαλαξίας ή άστρο, αλλά μία μοναδική γραμμή εκπομπής στο υπέρυθρο φάσμα, σε μήκος κύματος περίπου 1,60 μικρομέτρων. Κανονικά οι αστρονόμοι βασίζονται σε περισσότερες γραμμές ή πρόσθετες παρατηρήσεις για να εντοπίσουν την προέλευση της ακτινοβολίας, γεγονός που κάνει την περίπτωση ιδιαίτερα δύσκολη.
Η ομάδα χρησιμοποίησε μια νέα τεχνική με το φασματογράφο NIRSpec, γνωστή ως Multi-Object Coronagraphy for Slitless Spectroscopy (MOCSS). Η μέθοδος αξιοποιεί μικροσκοπικά διαφράγματα που ανοίγουν και κλείνουν επιλεκτικά, περιορίζοντας το φως γνωστών και κοντινών αντικειμένων, ώστε να γίνονται ορατές πολύ αμυδρές πηγές. Το σήμα καταγράφηκε σε τέσσερις θέσεις παρατήρησης και από δύο διαφορετικές γωνίες, κάτι που αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι δεν πρόκειται για σφάλμα του οργάνου ή της διαδικασίας.
Οι επιστήμονες εξέτασαν τέσσερις πιθανές ταυτοποιήσεις της γραμμής, με γραμμές οξυγόνου και υδρογόνου που παρατηρούνται συνήθως σε μακρινούς γαλαξίες, οι οποίες θα αντιστοιχούσαν σε ερυθρομετατόπιση από z = 1,44 έως z = 12,16. Η ισχυρή γραμμή, σε συνδυασμό με την απουσία άλλων αναμενόμενων χαρακτηριστικών, δυσκολεύει την ερμηνεία με βάση αυτές τις εξηγήσεις και δεν επιτρέπει αξιόπιστο προσδιορισμό της απόστασης.
Μία από τις υποθέσεις που εξετάζονται είναι η σύνδεση με έναν ενεργό γαλαξιακό πυρήνα, όπου μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα τροφοδοτείται με ύλη και εκπέμπει έντονη ενέργεια.
Εξετάζεται επίσης το ενδεχόμενο παροδικού αστροφυσικού φαινομένου, δηλαδή ενός γεγονότος που προκαλεί προσωρινή αύξηση της ακτινοβολίας. Οι ερευνητές τονίζουν ότι δεν έχουν καταλήξει σε οριστική ερμηνεία και ότι δεν έχει αποδειχθεί σχέση με μαύρη τρύπα.
Η σημασία της μελέτης ξεπερνά το ίδιο το σήμα: η νέα τεχνική δείχνει ότι το James Webb μπορεί να εντοπίζει πηγές που παραμένουν αόρατες ακόμη και στις βαθύτερες εικόνες, ανοίγοντας τον δρόμο για τη μελέτη εξαιρετικά αμυδρών ή ασυνήθιστων αντικειμένων σε μεγάλες αποστάσεις.
Για να ξεκαθαριστεί η φύση της πηγής θα απαιτηθούν νέες παρατηρήσεις και φασματοσκοπικά δεδομένα. Μέχρι τότε, το σήμα παραμένει ένα επιστημονικό αίνιγμα.