Ο Σέρβος ηγέτης Αλεξάνταρ Βούτσιτς παρενέβη προσωπικά για να προωθηθεί ένα σχέδιο, που φέρεται να είναι παράνομο, για την άρση της προστασίας ιστορικού κτιρίου στο Βελιγράδι, ώστε να ανεγερθεί «Trump Tower». Αυτό αποκαλύπτει έρευνα του Guardian, βασισμένη σε συνεντεύξεις και διαρροές εγγράφων.
Η υπόθεση, που εκτιμάται ότι είναι η πρώτη ποινική δίωξη με σύνδεση με τις διεθνείς επιχειρηματικές δραστηριότητες της οικογένειας Τραμπ, σκιάζει τις εκλογές της 25ης Οκτωβρίου, στις οποίες ο Βούτσιτς επιδιώκει να παραμείνει στην εξουσία έπειτα από 12 χρόνια, εν μέσω μαζικών διαδηλώσεων κατά της διαφθοράς.
Το κτίριο του Γενικού Επιτελείου, πρώην έδρα του γιουγκοσλαβικού υπουργείου Άμυνας, θεωρείται αρχιτεκτονικό κόσμημα και σύμβολο αντίστασης στους Ναζί, ενώ βομβαρδίστηκε από το ΝΑΤΟ το 1999. Ο Βούτσιτς είχε επιβεβαιώσει το 2016 ότι θα διατηρούσε το καθεστώς προστασίας του.
Στις 6 Φεβρουαρίου 2024, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν τη συνάντηση, κάλεσε στο προεδρικό μέγαρο την Ντουμπράβκα Τζουκάνοβιτς, πρώην διευθύντρια του Ινστιτούτου Προστασίας Πολιτιστικών Μνημείων, και έναν ακόμη αρμόδιο, ζητώντας την άρση της προστασίας λόγω ενδιαφέροντος «ξένου επενδυτή». Τους αποκάλεσε τεμπέληδες και ανίκανους, με το μήνυμα να είναι σαφές: κάντε ό,τι θέλω ή παραιτηθείτε. Η άρση δεν μπορούσε να αποφασιστεί μόνο από την ίδια, καθώς απαιτούνταν πρώτα ειδική γνωμοδότηση εμπειρογνωμόνων.
Τον επόμενο μήνα διέρρευσε συμφωνία με την εταιρεία ακινήτων του Τζάρεντ Κούσνερ, με δωρεάν μίσθωση του χώρου για 99 χρόνια. Ο Κούσνερ, που σύμφωνα με τον εκπρόσωπό του εξέταζε το έργο από το 2021, δήλωσε στο X «ενθουσιασμένος». Σε σύμβαση της 13ης Μαΐου 2024 το σερβικό καθεστώς δεσμεύτηκε ότι η προστασία θα καταργούνταν «κατά τρόπο που να ικανοποιεί» την εταιρεία.
Την επόμενη εβδομάδα, σε νέα συνάντηση υπό τον υπουργό Οικονομικών Σίνισα Μάλι, η Τζουκάνοβιτς και η Ολιβέρα Βούτσκοβιτς αρνήθηκαν να κινήσουν τη διαδικασία, θεωρώντας ότι δεν πληρούνταν οι νόμιμες προϋποθέσεις, και υπέβαλαν παραίτηση. Δέκα ημέρες μετά την επανεκλογή Τραμπ τον Νοέμβριο, η σερβική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι είχε αρθεί η προστασία.
Η οικογένεια Τραμπ και ο Κούσνερ σχεδίαζαν ξενοδοχείο και οικιστικό πύργο αξίας 500 εκατ. δολαρίων με το όνομα Trump. Ο Έρικ Τραμπ δήλωσε στους New York Times ότι θα ήταν «πλάκα» να ενώσουν οι οικογένειες τις δυνάμεις τους, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ επισκέφθηκε το Βελιγράδι και έγινε δεκτός από τον Βούτσιτς, παραμονή της μεγαλύτερης διαδήλωσης στην ιστορία της Σερβίας, κατά της διαφθοράς, μετά την κατάρρευση στεγάστρου στο Νόβι Σαντ που στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους.
Επικριτές συνδέουν το έργο με ευρύτερο σύστημα ανταλλαγμάτων γύρω από την οικογένεια Τραμπ, αναφέροντας παραδείγματα όπως το Βιετνάμ, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Εκπρόσωποι της οικογένειας Τραμπ και του Κούσνερ δήλωσαν ότι δεν είχαν καμία εμπλοκή στην άρση της προστασίας και χαρακτήρισαν «αναληθή» τον ισχυρισμό περί ανταλλαγμάτων.
Το 2025 συνελήφθη ο Γκόραν Βάσιτς, διάδοχος της Τζουκάνοβιτς στο Ινστιτούτο, ο οποίος, σύμφωνα με τους εισαγγελείς, είχε πλαστογραφήσει γνωμοδότηση που υποστήριζε τον αποχαρακτηρισμό.
Τον Δεκέμβριο ασκήθηκε δίωξη για κατάχρηση εξουσίας στον υπουργό Πολιτισμού Νίκολα Σελάκοβιτς, και λίγες ημέρες αργότερα η εταιρεία του Κούσνερ ανακοίνωσε ότι το έργο δεν θα προχωρήσει «προς το παρόν». Ο Βούτσιτς χαρακτήρισε τους εισαγγελείς «διεφθαρμένες συμμορίες», δήλωσε ότι «χάσαμε μια εξαιρετική επενδυτική ευκαιρία» και υποσχέθηκε να λογοδοτήσουν όσοι προκάλεσαν τη ζημιά. Σύμμαχοί του επιτέθηκαν στην Τζουκάνοβιτς και στην αναπληρώτριά της, ενώ ο ίδιος κατηγορεί τους εισαγγελείς για απόπειρα πραξικοπήματος.
Η κρίσιμη συνάντηση του Φεβρουαρίου 2024 δεν αναφέρεται ρητά στο κατηγορητήριο, κάτι που εγείρει ερωτήματα για τα στοιχεία των εισαγγελέων. Εκπρόσωπος της μονάδας κατά του οργανωμένου εγκλήματος δήλωσε ότι υπάρχουν στοιχεία για τη συνάντηση και ότι διεξάγονται προανακριτικές διαδικασίες για πιθανή ευθύνη και άλλων προσώπων.
Οι ανησυχίες για την αποφασιστικότητα των εισαγγελέων εντάθηκαν τον Απρίλιο, όταν ο Σελάκοβιτς αποκάλυψε ότι έπινε σλιβοβίτσα με τον επικεφαλής της μονάδας, Μλάντεν Νενάντιτς, την ώρα της εφόδου στο υπουργείο του· η μονάδα απάντησε ότι δεν συζητήθηκε η πορεία της υπόθεσης. Δεν έχει ασκηθεί δίωξη κατά του Βούτσιτς ούτε του Μάλι, οι οποίοι αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.
Η ακροαματική διαδικασία θα γίνει μετά τις εκλογές, στις οποίες ο Βούτσιτς, που έχει αποχωρήσει από την προεδρία και δεν μπορεί να διεκδικήσει νέα θητεία, αναμένεται να διατηρήσει τον έλεγχο εφόσον εκλεγεί πρωθυπουργός.