Σε νέα φάση έντασης εισέρχονται οι σχέσεις ΗΠΑ και Ουκρανίας, με αφορμή τη διαμάχη για το ποιος διέταξε τον περιορισμό της λειτουργίας ενός κρίσιμου ουκρανικού στρατιωτικού συστήματος που στηρίζεται στην τεχνολογία Starlink του Ίλον Μασκ.
Την ίδια ώρα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι προειδοποιεί ότι θα ξαναρχίσει τις επιθέσεις κατά ρωσικών διυλιστηρίων, κάτι που προκαλεί την έντονη αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστηρίζει ότι τα πλήγματα αυτά εκτινάσσουν τις τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, η νέα κρίση δείχνει ότι η προσπάθεια του Τραμπ να περιορίσει το πολιτικά επιζήμιο ενεργειακό κόστος του πολέμου στο Ιράν κάνει όλο και πιο δύσκολη και επικίνδυνη την άμυνα της Ουκρανίας.
Σε συνέντευξή του στο Newsmax, ο Αμερικανός πρόεδρος επιτέθηκε εκ νέου στον Ουκρανό ομόλογό του, κατηγορώντας τον για τις καταστροφικές συνέπειες του πολέμου. Δήλωσε ότι δεν είναι θαυμαστής του Ζελένσκι, ότι έχουν καταστρέψει τη χώρα και ότι τον θεωρεί πιο δύσκολο συνομιλητή από τον Πούτιν.
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι δύο άνδρες συγκρούονται πριν από αμερικανικές κάλπες: το 2019, ο Τραμπ είχε συνδέσει τη στρατιωτική βοήθεια με την έναρξη έρευνας σε βάρος του Τζο Μπάιντεν και του γιου του, Χάντερ, εξέλιξη που οδήγησε στην πρώτη διαδικασία μομφής εναντίον του. Η σημερινή εμπλοκή τροφοδοτεί ανησυχίες σε Ουάσινγκτον και Ευρώπη ότι η αμερικανική ηγεσία, εξυπηρετώντας τις δικές της πολιτικές ανάγκες, διευκολύνει στην πράξη τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Η κρίση ξεκίνησε όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε συμφωνία για αγορά ρωσικού ντίζελ κατά παρέκκλιση των κυρώσεων. Αμέσως μετά, η αμερικανική κυβέρνηση προειδοποίησε το Κίεβο ότι μπορεί να διακόψει την ανταλλαγή στρατιωτικών πληροφοριών και να εμποδίσει τις αγορές αμερικανικών όπλων από την Ευρώπη, αν δεν σταματούσαν τα πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς στα ρωσικά διυλιστήρια.
Στη συνέχεια ο Τραμπ ανακοίνωσε μονομερώς «κατάπαυση του πυρός» στις ενεργειακές υποδομές. Η Ουκρανία την τήρησε, όμως η Ρωσία εξαπέλυσε σφοδρές αεροπορικές επιθέσεις, αφήνοντας 600.000 πολίτες χωρίς ρεύμα.
Την Τρίτη, ο Ζελένσκι κατήγγειλε ότι το Κίεβο δεν έλαβε την καθιερωμένη αμερικανική προειδοποίηση για την εκτόξευση ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων, με αποτέλεσμα να χτυπηθεί μεγάλος σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην πρωτεύουσα.
Σύμφωνα με το αμερικανικό δίκτυο, η κατάσταση επιδεινώνεται και επειδή η Ουκρανία έχει εξαντλήσει τους πυραύλους για τα συστήματα Patriot. Ο Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να επιτραπεί η εγχώρια παραγωγή τους, αλλά δεν έχει αποφασίσει κάτι τέτοιο, καθώς θα εξόργιζε τη Μόσχα.
Την Πέμπτη, ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ότι η υπομονή του εξαντλήθηκε και ανακοίνωσε την επανέναρξη των πληγμάτων σε ρωσικούς ενεργειακούς στόχους. Στη Financial Times είπε «τελειώσαμε», κατηγορώντας την Ουάσινγκτον ότι σχεδιάζει νέες συμφωνίες με τη Μόσχα, πιθανώς για το φυσικό αέριο, την ώρα που άλλοι πολεμούν και πεθαίνουν.
Ιδιαίτερα σοβαρή είναι η υπόθεση του δορυφορικού συστήματος Starshield της SpaceX. Οι περιορισμοί στην ταχύτητά του επηρέασαν άμεσα τη λειτουργία ουκρανικών drones, μαχητικών και ελικοπτέρων, δίνοντας πλεονέκτημα στις ρωσικές δυνάμεις. Ο Ίλον Μασκ δήλωσε στο X ότι τέτοιοι περιορισμοί αποφασίζονται από τον αμερικανικό στρατό και, τελικά, από τον πρόεδρο των ΗΠΑ.
Αξιωματούχοι των ΗΠΑ ανέφεραν στο CNN ότι η εντολή δεν προήλθε από τον Τραμπ, ενώ δημοσίευμα του Reuters έκανε λόγο για οδηγία απευθείας από τον Λευκό Οίκο. Ο Ζελένσκι τόνισε ότι δεν επρόκειτο για τεχνικό πρόβλημα, ενώ στρατιωτικές πηγές επιβεβαίωσαν ότι το σύστημα λειτουργεί πλέον πλήρως.
Η τακτική του Τραμπ δέχεται κριτική και εντός ΗΠΑ. Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Κρις Κουνς δήλωσε στο CNN ότι ο πρόεδρος είναι διατεθειμένος να κάνει τα πάντα για να βελτιώσει τη θέση του και των Ρεπουμπλικανών υποψηφίων στη Γερουσία.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η στάση αυτή προκαλεί απορίες, καθώς η Ρωσία φέρεται να έδωσε πρόσφατα στο Ιράν πληροφορίες για αμερικανικές στρατιωτικές θέσεις, ενώ η βρετανική MI5 την χαρακτηρίζει «υπ' αριθμόν ένα» απειλή για ενέργειες υβριδικού πολέμου στην Ευρώπη. Ο Τραμπ επιμένει ότι ο Πούτιν επιθυμεί συμφωνία περισσότερο από τον Ζελένσκι.
Ο Τομ Κίτινγκ, διευθυντής του Κέντρου Οικονομικών και Ασφάλειας στο Royal United Services Institute του Λονδίνου, σχολίασε στο CNN ότι ο Τραμπ βάζει την εκλογική του θέση πάνω από την ασφάλεια και τις ζωές των Ουκρανών, κάτι που δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο ούτε από τους τηλεθεατές ούτε από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.