Το ενδεχόμενο απελευθέρωσης του Αμερικανού πολίτη Στίβεν Χάμπαρντ αναμένεται να θέσει στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, κατά τις συνομιλίες που θα έχουν εντός της εβδομάδας, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters.
Ο 74χρονος Χάμπαρντ είναι συνταξιούχος εκπαιδευτικός με καταγωγή από το Μίσιγκαν, ο οποίος στο παρελθόν είχε υπηρετήσει στην Αμερικανική Πολεμική Αεροπορία και την Εθνοφρουρά. Έχοντας αποκτήσει μεταπτυχιακό τίτλο στην αγγλική φιλολογία, έζησε και δίδαξε για ένα τέταρτο του αιώνα στην Ιαπωνία.
Στη συνέχεια μετακόμισε στην Κύπρο και το 2014 εγκαταστάθηκε στο Ιζιούμ της ανατολικής Ουκρανίας μαζί με την Ουκρανή σύντροφό του. Σύμφωνα με τη μαρτυρία της αδελφής του, Πατρίσια Χάμπαρντ Φοξ, ο ίδιος ζούσε απομονωμένος με μια πενιχρή σύνταξη και διατηρούσε ελάχιστες επαφές με την τοπική κοινωνία.
Η σύλληψη στο Ιζιούμ και τα αμφιλεγόμενα βίντεο
Η τύχη του Χάμπαρντ άλλαξε δραματικά με την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Τα ρωσικά στρατεύματα κατέλαβαν το Ιζιούμ την άνοιξη του 2022, και όταν οι ουκρανικές δυνάμεις ανακατέλαβαν την πόλη τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, ο 74χρονος βρισκόταν ήδη υπό ρωσική κράτηση.
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της Ρωσίας υποστήριξαν ότι η σύλληψή του έγινε τον Απρίλιο του 2022 σε ουκρανικό φυλάκιο, αν και οι ακριβείς συνθήκες δεν κατέστη δυνατόν να επαληθευτούν ανεξάρτητα. Η αδελφή του τον αναγνώρισε αργότερα σε βίντεο στο διαδίκτυο, όπου ανακρινόταν για τις πολιτικές του πεποιθήσεις, ενώ σε ένα άλλο οπτικό υλικό εμφανιζόταν δεμένος να δέχεται χτυπήματα.
Η καταδίκη για μισθοφορική δράση και οι αντιδράσεις
Τον Οκτώβριο του 2024, μετά από μια μυστική δίκη κεκλεισμένων των θυρών στη Μόσχη, ρωσικό δικαστήριο τον καταδίκασε σε ποινή φυλάκισης σχεδόν επτά ετών με την κατηγορία της μισθοφορικής δράσης.
Οι ρωσικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι ο Χάμπαρντ είχε ενταχθεί σε ουκρανική στρατιωτική μονάδα έναντι μηνιαίας αμοιβής χιλίων δολαρίων και ότι ο ίδιος είχε ομολογήσει την ενοχή του.
Ωστόσο, τόσο η οικογένειά του όσο και ο Αμερικανός δικηγόρος του, Μάρτιν Ντε Λούκα, αμφισβητούν εντονότατα αυτούς τους ισχυρισμούς. Η αμερικανική πλευρά τονίζει ότι λόγω ηλικίας και φιλορωσικών πεποιθήσεων ήταν αδύνατο να έχει πάρει τα όπλα, ενώ ο δικηγόρος του μεταφέρει τη μαρτυρία του ίδιου του Χάμπαρντ ότι οι κατηγορίες είναι κατασκευασμένες και ότι απλώς απήχθη από το σπίτι του.
Η σημερινή κατάσταση και τα διπλωματικά εμπόδια
Τον Ιανουάριο του 2025, η αμερικανική κυβέρνηση χαρακτήρισε επίσημα τον Χάμπαρντ ως «αδίκως κρατούμενο», εξέλιξη που άνοιξε τη θεσμική οδό για τη διαπραγμάτευση της αποφυλάκισής του.
Παρά τις προσπάθειες της Ουάσιγκτον, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ καταγγέλλει ότι η Μόσχα αρνείται σταθερά να παραχωρήσει προξενική πρόσβαση στους Αμερικανούς διπλωμάτες. Παράλληλα, ο Χάμπαρντ υπέστη μετακινήσεις σε τουλάχιστον πέντε διαφορετικά κέντρα κράτησης, με τη νομική του ομάδα να εντοπίζει τελικά τα ίχνη του την άνοιξη του 2025 σε σωφρονιστικό ίδρυμα στην περιοχή της Μορδοβίας.
Η επικείμενη συνάντηση του Στιβ Γουίτκοφ με τον Βλαντιμίρ Πούτιν θεωρείται ως μια από τις ελάχιστες ελπίδες για την επίτευξη μιας συμφωνίας που θα οδηγήσει στον επαναπατρισμό του 74χρονου.