Την περαιτέρω ενίσχυση της έρευνας αιχμής, την ουσιαστική στήριξη του επιστημονικού δυναμικού και τη διεύρυνση της ελληνικής παρουσίας στα ανταγωνιστικά ευρωπαϊκά προγράμματα συζήτησε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ERC), καθηγήτρια Maria Leptin.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, στην οποία συμμετείχαν επίσης ο Υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος και ο Υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης, υπογραμμίστηκε ο κομβικός ρόλος του ERC ως διεθνούς προτύπου ανεξάρτητης αξιολόγησης με αποκλειστικό γνώμονα την επιστημονική αριστεία.
Ο πρωθυπουργός παρουσίασε τα στοιχεία που αποτυπώνουν τη σημαντική πρόοδο της χώρας στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης από το 2019 έως σήμερα.
Ειδικότερα, οι σχετικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 55%, φθάνοντας τα 3,62 δισ. ευρώ το 2024, ενώ το δυναμικό των ερευνητών ενισχύθηκε κατά 30%, αγγίζοντας τις 50.900 θέσεις πλήρους απασχόλησης.
Ιδιαίτερα ενθαρρυντική είναι η αύξηση των επιχειρηματικών δαπανών έρευνας κατά 84%, γεγονός που επιβεβαιώνει την ενεργότερη εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα.
Παράλληλα, έγινε ειδική μνεία στο κύμα επιστροφής επιστημόνων από το εξωτερικό, στην ανάπτυξη του εγχώριου οικοσυστήματος καινοτομίας, αλλά και σε υποδομές όπως ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» και το εργοστάσιο τεχνητής νοημοσύνης «Pharos».
Πρωτοβουλίες για την ενίσχυση των Ελλήνων ερευνητών
Παρά τις υψηλές επιδόσεις της Ελλάδας στο πρόγραμμα «Horizon Europe», ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι η διείσδυση στις χρηματοδοτήσεις του ERC παραμένει χαμηλότερη από τις πραγματικές δυνατότητες της χώρας.
Για την αντιμετώπιση του φαινομένου, παρουσιάστηκε μια σειρά από στοχευμένες παρεμβάσεις που περιλαμβάνουν την προετοιμασία και καθοδήγηση νέων υποψηφίων, τη γέφυρα χρηματοδότησης για υψηλά αξιολογημένες προτάσεις που δεν εξασφάλισαν ευρωπαϊκούς πόρους, καθώς και τη βελτίωση των συνθηκών υποδοχής επιστημόνων στα ελληνικά ΑΕΙ και ερευνητικά κέντρα.
Στο πλαίσιο αυτό, ανακοινώθηκε ο σχεδιασμός για τη δημιουργία αυτοτελούς Υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας και Καινοτομίας, με στόχο την εξάλειψη του κατακερματισμού των αρμοδιοτήτων και τον αποτελεσματικότερο συντονισμό των πολιτικών.
Η ελληνική πλευρά εξέφρασε την πλήρη στήριξή της για ένα ισχυρό και αυτόνομο ERC στο επόμενο ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Πλαίσιο με αυξημένο προϋπολογισμό, αποσκοπώντας στη μετατροπή της γνώσης σε ευκαιρίες για τη νέα γενιά και στην αντιμετώπιση μεγάλων προκλήσεων, όπως η κλιματική αλλαγή και η υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.