Στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έφερε η Ελλάδα την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, προειδοποιώντας για τις επιπτώσεις της απόφασης στη σταθερότητα και την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου. Την ελληνική παρέμβαση πραγματοποίησε η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της χώρας στα Ηνωμένα Έθνη, πρέσβυς Αγλαΐα Μπαλτά, κατόπιν εντολής του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη. Την ίδια ώρα, το αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ καλεί Ελλάδα και Τουρκία σε διάλογο για τις θαλάσσιες διαφορές τους.
Η παρέμβαση της ελληνικής διπλωματίας πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια κεκλεισμένων των θυρών διαβουλεύσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας, με την Αγλαΐα Μπαλτά να ενημερώνει τα κράτη-μέλη για τις ελληνικές θέσεις σχετικά με την απόφαση του κοινοβουλίου της Ανατολικής Λιβύης.
Η Ελληνίδα πρέσβυς τοποθετήθηκε υπό την εθνική της ιδιότητα, καθώς η Ελλάδα ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας για τον τρέχοντα μήνα.
Για πρώτη φορά το τουρκολιβυκό μνημόνιο στο Συμβούλιο Ασφαλείας
Πρόκειται για την πρώτη φορά που το ζήτημα της επικύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου τίθεται προς συζήτηση στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Μέχρι σήμερα, οι θέσεις των εμπλεκόμενων πλευρών είχαν κατατεθεί στα Ηνωμένα Έθνη μέσω επίσημων επιστολών και χαρτών, ενώ σχετικές παρεμβάσεις και διπλωματική αλληλογραφία είχαν υπάρξει και από άλλες χώρες της περιοχής, μεταξύ των οποίων η Κύπρος, η Αίγυπτος και η Ιταλία.
Υπενθυμίζεται ότι η Γαλλία, η οποία αποτελεί μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, έχει χαρακτηρίσει άκυρο το συγκεκριμένο μνημόνιο ήδη από το 2020.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Αγλαΐα Μπαλτά επισήμανε ότι η γεωγραφία δεν μπορεί να αλλάξει και ότι οι κανόνες του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας δεν είναι δυνατόν να επαναδιατυπώνονται μέσω μονομερών αποφάσεων.
Παράλληλα, η ελληνική πλευρά υπογράμμισε ότι έχει προσεγγίσει τις λιβυκές αρχές με καλή πίστη και έχει ήδη συμμετάσχει σε συνομιλίες για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Ελληνική παρέμβαση για τη σταθερότητα και την κυριαρχία των κρατών
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας επανέλαβε την πάγια ελληνική θέση υπέρ του τερματισμού των ξένων παρεμβάσεων στη Λιβύη.
Τόνισε ότι η χώρα δεν πρέπει να μετατρέπεται σε πεδίο αντιπαράθεσης γεωπολιτικών ανταγωνισμών, ενώ επαναβεβαίωσε τη στήριξη της Αθήνας στην ενοποίηση των λιβυκών θεσμών και στην προώθηση της πολιτικής διαδικασίας.
Η Αγλαΐα Μπαλτά διευκρίνισε, ωστόσο, ότι οι προσπάθειες για τη σταθεροποίηση της Λιβύης δεν μπορούν να πραγματοποιούνται εις βάρος της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων τρίτων χωρών.
Όπως υπογράμμισε, η επιδίωξη της εσωτερικής σταθερότητας στη Λιβύη δεν πρέπει να δημιουργεί νέες εστίες αστάθειας πέρα από τα σύνορά της.
Στέιτ Ντιπάρτμεντ: «Επίλυση των διαφορών μέσω διαπραγματεύσεων με καλή πίστη»
Τη θέση των Ηνωμένων Πολιτειών για τις τελευταίες εξελίξεις μετέφερε εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, απαντώντας σε ερώτηση του ERTnews και της δημοσιογράφου Λένας Αργύρη.
Η ερώτηση αφορούσε την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, τις πιθανές επιπτώσεις στις εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και την αβεβαιότητα που θα μπορούσε να δημιουργηθεί για αμερικανικές ενεργειακές επενδύσεις και ερευνητικές δραστηριότητες.
«Ενθαρρύνουμε τους εταίρους μας στην Ανατολική Μεσόγειο να επιλύουν τις διαφορές τους σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες μέσω διαπραγματεύσεων με καλή πίστη», δήλωσε ο εκπρόσωπος της αμερικανικής διπλωματίας.
Πρόσθεσε ότι η επίλυση των ζητημάτων θαλάσσιας οριοθέτησης εξυπηρετεί τα συμφέροντα όλων των πλευρών και μπορεί να διευκολύνει εμπορικές επενδύσεις και ερευνητικές δραστηριότητες προς όφελος της ευρύτερης περιοχής.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπενθύμισε επίσης ότι Ελλάδα και Τουρκία είναι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, καλώντας τις δύο χώρες να αντιμετωπίζουν τα σημεία διαφωνίας τους μέσω διμερούς διαλόγου.
Η αμερικανική απάντηση επικεντρώθηκε έτσι στην ανάγκη διαπραγματεύσεων και συνεργασίας, χωρίς να διατυπώνεται ρητή θέση για τη νομική ισχύ του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Γεραπετρίτης: «Το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν πρόκειται να εφαρμοστεί»
Κατηγορηματική ήταν η τοποθέτηση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, ο οποίος επανέλαβε ότι η Αθήνα θεωρεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο.
«Το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν πρόκειται να εφαρμοστεί», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία δεν παράγει κανένα νόμιμο αποτέλεσμα.
Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας προανήγγειλε σειρά επαφών με εταίρους και συμμάχους, με στόχο την ανάδειξη των ελληνικών θέσεων και τον συντονισμό των διπλωματικών ενεργειών.
Παράλληλα, τόνισε ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να αξιοποιήσει τα κυριαρχικά δικαιώματα και τα νομικά μέσα που διαθέτει, αναφέροντας μεταξύ αυτών και τη δυνατότητα επέκτασης των χωρικών της υδάτων.
Η ελληνική παρέμβαση στο Συμβούλιο Ασφαλείας σηματοδοτεί τη μεταφορά της αντιπαράθεσης για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και στο συγκεκριμένο όργανο των Ηνωμένων Εθνών, ενώ η Αθήνα συνεχίζει τις διπλωματικές επαφές της για την αντιμετώπιση των συνεπειών της λιβυκής απόφασης.