Ορατός παραμένει ο κίνδυνος να ολοκληρωθεί χωρίς τελική συμφωνία η 31η Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα (COP31), καθώς οι διαπραγματεύσεις παρατάθηκαν και το Σάββατο (21/11), με τις σχεδόν 200 συμμετέχουσες χώρες να αδυνατούν να γεφυρώσουν τις διαφωνίες τους. Στο επίκεντρο βρίσκονται η αναφορά στα ορυκτά καύσιμα και η χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων χωρών για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
«Η COP31 είτε θα καταλήξει σε μια καλή συμφωνία είτε σε καμία συμφωνία», δήλωσε ο Ευρωπαίος επίτροπος για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, στέλνοντας μήνυμα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν προτίθεται να αποδεχθεί οποιονδήποτε συμβιβασμό.
Παρότι η σύνοδος ήταν προγραμματισμένο να ολοκληρωθεί την Παρασκευή, οι αντιπροσωπείες συνέχισαν τις διαβουλεύσεις και το Σάββατο, αναζητώντας κοινά αποδεκτές διατυπώσεις για τα πλέον αμφιλεγόμενα ζητήματα.
Την ώρα που εργαζόμενοι αποσυναρμολογούσαν περίπτερα και απομάκρυναν εκθέματα από τον χώρο της διάσκεψης, οι διαπραγματευτές πραγματοποιούσαν διαδοχικές συναντήσεις, σε μια προσπάθεια να αποτραπεί η κατάρρευση των συνομιλιών.
Προειδοποίηση από την τουρκική προεδρία της COP31
Ο πρόεδρος της COP31, Τούρκος υπουργός Μουράτ Κουρούμ, συναντήθηκε με εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Αυστραλίας και της Σαουδικής Αραβίας, επιχειρώντας να ξεπεράσει το αδιέξοδο.
Ωστόσο, αναγνώρισε ότι η επίτευξη συμφωνίας δεν είναι δεδομένη και κάλεσε τις συμμετέχουσες χώρες να επιδείξουν υπευθυνότητα.
«Καλώ κάθε χώρα να ενεργήσει υπεύθυνα», δήλωσε στους δημοσιογράφους.
«Δεν υπάρχει κανένα όφελος για κανένα μέρος αν καταστραφεί αυτή η διαδικασία κολλώντας σε λέξεις και φράσεις», πρόσθεσε.
Διαφωνίες για τα ορυκτά καύσιμα και τα 120 δισ. δολάρια
Το βασικό σημείο αντιπαράθεσης αφορά το κατά πόσον η τελική συμφωνία θα περιλαμβάνει σαφή αναφορά στον περιορισμό ή τον τερματισμό της χρήσης ορυκτών καυσίμων, τα οποία αποτελούν σημαντική αιτία της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της οικονομικής ενίσχυσης των φτωχότερων χωρών, προκειμένου να προσαρμοστούν στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Προσχέδιο συμφωνίας που δημοσιοποιήθηκε την Πέμπτη είχε αφαιρέσει προηγούμενες αναφορές στον τερματισμό της χρήσης ορυκτών καυσίμων, οι οποίες είχαν προκαλέσει την έντονη αντίδραση της Σαουδικής Αραβίας και άλλων μεγάλων παραγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το ίδιο κείμενο δεν περιλάμβανε ούτε τον προτεινόμενο στόχο χρηματοδότησης των αναπτυσσόμενων χωρών με 120 δισεκατομμύρια δολάρια για δράσεις προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
Οι διαπραγματευτές ανέμεναν την παρουσίαση αναθεωρημένου προσχεδίου, ωστόσο η καθυστέρηση στη δημοσιοποίησή του ενίσχυσε την απογοήτευση και περιόρισε τις προσδοκίες για ουσιαστικές αλλαγές.
Καταγγελίες για τακτικές καθυστέρησης
Παρά το αδιέξοδο, η παράταση των διαπραγματεύσεων δεν αποτελεί ασυνήθιστο φαινόμενο. Και προηγούμενες διεθνείς διασκέψεις για το κλίμα είχαν ξεπεράσει την προγραμματισμένη ημερομηνία ολοκλήρωσής τους, καταλήγοντας τελικά σε συμφωνία.
Ωστόσο, ο Ισάτου Καμάρα, διαπραγματευτής από την Γκάμπια, υποστήριξε ότι ορισμένες χώρες χρησιμοποιούν σκόπιμα τακτικές καθυστέρησης, προκειμένου να πιέσουν τις υπόλοιπες να αποδεχθούν μια λιγότερο φιλόδοξη συμφωνία.
Οι φετινές συνομιλίες διεξάγονται σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες, καθώς ο πόλεμος, η άνοδος του ενεργειακού κόστους και οι αυξημένες δαπάνες διαβίωσης επηρεάζουν τις προτεραιότητες των κυβερνήσεων.
Απούσες για δεύτερη χρονιά οι ΗΠΑ
Από τη διάσκεψη απουσιάζουν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά οι Ηνωμένες Πολιτείες, μετά την απόφαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να εγκαταλείψει τις πολιτικές αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει την υπερθέρμανση του πλανήτη «φάρσα», απορρίπτοντας την ανάγκη εφαρμογής των σχετικών περιβαλλοντικών πολιτικών.
Την ίδια ώρα, έκθεση του ΟΗΕ που δημοσιοποιήθηκε τον προηγούμενο μήνα επιβεβαιώνει ότι ο πλανήτης βρίσκεται σε τροχιά υπέρβασης του ορίου αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμό Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Πρόκειται για το όριο που είχε τεθεί στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού το 2015, με στόχο τον περιορισμό των σοβαρότερων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
Με τις διαφωνίες να παραμένουν και τον χρόνο να εξαντλείται, η COP31 βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο είτε ενός δύσκολου συμβιβασμού είτε της ολοκλήρωσης των εργασιών της χωρίς κοινά αποδεκτό τελικό κείμενο.