Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της περιόδου 2028–2034 βρίσκεται πλέον η ελληνική πρόταση για τη δημιουργία Ευρωπαϊκής Ένωσης Ραδιοφάσματος (European Spectrum Union), με στόχο την άντληση νέων εσόδων από τις μελλοντικές δημοπρασίες συχνοτήτων 6G. Η πρωτοβουλία του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και προέδρου του Eurogroup, Κυριάκου Πιερρακάκη, έχει ενσωματωθεί σε προβλέψεις του αναθεωρημένου διαπραγματευτικού πλαισίου που παρουσίασε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.
Η ελληνική πρόταση προβλέπει τον συντονισμό των δημοπρασιών συχνοτήτων 6G σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε μέρος των εσόδων να κατευθύνεται στον κοινό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μέρος να αξιοποιείται για στρατηγικές τεχνολογικές επενδύσεις.
Σύμφωνα με κύκλους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η ενσωμάτωση σχετικών προβλέψεων στο αναθεωρημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο, γνωστό ως «Nego-box», αποτελεί σημαντικό βήμα για την προώθηση της πρωτοβουλίας, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι έχει επιτευχθεί οριστική συμφωνία μεταξύ των κρατών-μελών.
Η πρόταση, την οποία ο Κυριάκος Πιερρακάκης παρουσίασε αρχικά τον Ιούλιο και εξειδίκευσε τον Σεπτέμβριο του 2026, εκτιμάται ότι θα μπορούσε να αποφέρει 12 έως 15 δισεκατομμύρια ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζονται πιθανά πρόσθετα έσοδα από μελλοντικές ανανεώσεις αδειών 5G.
Τι προβλέπει το νέο διαπραγματευτικό πλαίσιο της ΕΕ
Το αναθεωρημένο «Nego-box» περιλαμβάνει πρόβλεψη για την αξιοποίηση εσόδων από τα δικαιώματα χρήσης ραδιοφάσματος στη ζώνη άνω των 6 GHz, η οποία προορίζεται για υπηρεσίες 6G.
Τα έσοδα αυτά προτείνεται να αποτελέσουν πρόσθετη πηγή χρηματοδότησης του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, περιορίζοντας αντίστοιχα τις εθνικές συνεισφορές των κρατών-μελών.
Παράλληλα, εξετάζεται η δυνατότητα αξιοποίησης εσόδων και από άλλες συχνότητες που έχουν ήδη δημοπρατηθεί σε εθνικό επίπεδο, όταν λήξουν ή ανανεωθούν τα σχετικά δικαιώματα χρήσης.
Με αυτόν τον τρόπο, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να αποκτήσει μια πιο σταθερή πηγή εσόδων από τη διαχείριση του ραδιοφάσματος.
Σύμφωνα με τον προβλεπόμενο σχεδιασμό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να ενσωματώσει τη σχετική πρόταση στην τομεακή νομοθεσία κατά το πρώτο εξάμηνο του 2028.
Στόχος η χρηματοδότηση τεχνολογικών και στρατηγικών επενδύσεων
Η ελληνική πρωτοβουλία επιχειρεί να μετατοπίσει τη συζήτηση για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό από την κατανομή των υφιστάμενων κονδυλίων στη δημιουργία νέων χρηματοδοτικών πόρων.
Σύμφωνα με κύκλους της Κομισιόν, η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να συμβάλει στην κάλυψη αυξανόμενων χρηματοδοτικών αναγκών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε τομείς όπως η άμυνα, η ανταγωνιστικότητα, οι ψηφιακές υποδομές και η τεχνολογία, διατηρώντας παράλληλα τη χρηματοδότηση των πολιτικών συνοχής.
Μέρος των εσόδων θα μπορούσε επίσης να αξιοποιηθεί μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, σε συνδυασμό με ιδιωτικά κεφάλαια, για τη χρηματοδότηση δικτύων νέας γενιάς, υποδομών τεχνητής νοημοσύνης και άλλων κρίσιμων ψηφιακών τεχνολογιών.
Το ελληνικό προηγούμενο με το Ταμείο Φαιστός
Η πρόταση βασίζεται σε μοντέλο που εφαρμόστηκε στην Ελλάδα κατά τη θητεία του Κυριάκου Πιερρακάκη στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Στη διαδικασία δημοπράτησης των συχνοτήτων 5G, το 25% των εσόδων κατευθύνθηκε στο επενδυτικό Ταμείο Φαιστός (Phaistos Fund), το οποίο δημιουργήθηκε για τη στήριξη καινοτόμων επιχειρήσεων και τεχνολογιών πέμπτης γενιάς.
Η ελληνική πλευρά προτείνει την εφαρμογή αντίστοιχης προσέγγισης σε ευρωπαϊκή κλίμακα, αξιοποιώντας τη μετάβαση στα δίκτυα 6G τόσο για τη δημιουργία νέων πόρων όσο και για την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς τηλεπικοινωνιών.
Κρίσιμες οι σύνοδοι του Νοεμβρίου και του Δεκεμβρίου
Παρά την ενσωμάτωση βασικών στοιχείων της ελληνικής πρότασης στο διαπραγματευτικό πλαίσιο, η τελική της υιοθέτηση παραμένει αντικείμενο συζητήσεων μεταξύ των κρατών-μελών.
Σημαντικοί σταθμοί θεωρούνται το ειδικό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 26ης και 27ης Νοεμβρίου, καθώς και η Σύνοδος Κορυφής της 17ης και 18ης Δεκεμβρίου 2026.
Οι διαπραγματεύσεις θα καθορίσουν εάν και με ποιους όρους τα έσοδα από τις μελλοντικές δημοπρασίες συχνοτήτων θα ενταχθούν στο σύστημα χρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028–2034.