Αμφίρροπη εκλογική αναμέτρηση μεταξύ του κυβερνώντος Σοσιαλιστικού Κόμματος (PSOE) και του αντιπολιτευόμενου Λαϊκού Κόμματος (PP) καταγράφουν οι τελευταίες δημοσκοπήσεις στην Ισπανία, ενόψει των πρόωρων εκλογών της Κυριακής 29 Νοεμβρίου. Το Λαϊκό Κόμμα διατηρεί μικρό προβάδισμα, το ακροδεξιό Vox εμφανίζεται ενισχυμένο, ενώ η υποχώρηση των αριστερών κομμάτων περιπλέκει τις προοπτικές σχηματισμού νέας κυβέρνησης από τον Πέδρο Σάντσεθ.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση της PF Global για λογαριασμό του Politico, η οποία πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 2.454 ψηφοφόρων, το Λαϊκό Κόμμα συγκεντρώνει το 29,5% της πρόθεσης ψήφου, έναντι 27,2% του Σοσιαλιστικού Κόμματος.
Η διαφορά των 2,3 ποσοστιαίων μονάδων βρίσκεται εντός του αναφερόμενου περιθωρίου σφάλματος της έρευνας, που ανέρχεται σε 2,6%, με αποτέλεσμα η αναμέτρηση των δύο μεγαλύτερων κομμάτων να χαρακτηρίζεται στατιστικά αμφίρροπη.
Στην τρίτη θέση καταγράφεται το ακροδεξιό Vox, με ποσοστό 19,6%, επιβεβαιώνοντας την ισχυρή παρουσία του στο ισπανικό πολιτικό σκηνικό.
PP και Vox συγκεντρώνουν σχεδόν το 50% της πρόθεσης ψήφου
Τα δημοσκοπικά ποσοστά του Λαϊκού Κόμματος και του Vox αθροίζονται στο 49,1%, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μια ενδεχόμενη κυβερνητική συνεργασία μεταξύ των δύο κομμάτων.
Ωστόσο, η δυνατότητα σχηματισμού κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας θα εξαρτηθεί από την τελική κατανομή των εδρών, καθώς και από τα αποτελέσματα των μικρότερων και περιφερειακών κομμάτων.
Ο πρόεδρος του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιες Φεϊχό, διεκδικεί την πρωθυπουργία, ενώ ο επικεφαλής του Vox, Σαντιάγκο Αμπασκάλ, διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην προεκλογική αντιπαράθεση.
Μετακινήσεις ψηφοφόρων από το Λαϊκό Κόμμα προς το Vox
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία της δημοσκόπησης σχετικά με τις αλλαγές στις εκλογικές προτιμήσεις σε σύγκριση με τις βουλευτικές εκλογές του 2023.
Σύμφωνα με την έρευνα, το 20% όσων είχαν ψηφίσει το Λαϊκό Κόμμα πριν από τρία χρόνια δηλώνει πλέον πρόθεση να υποστηρίξει το Vox.
Παράλληλα, το 10% των ψηφοφόρων που είχαν επιλέξει το Σοσιαλιστικό Κόμμα στις προηγούμενες εκλογές εμφανίζεται να μετακινείται προς το Λαϊκό Κόμμα.
Οι μεταβολές αυτές αποτυπώνουν την αναδιάταξη των εκλογικών συσχετισμών, με σημαντικές μετακινήσεις τόσο στο εσωτερικό της Δεξιάς όσο και μεταξύ των δύο μεγαλύτερων κομμάτων.
Υποχώρηση της Αριστεράς και δυσκολίες για τον Σάντσεθ
Σημαντικό πρόβλημα για τις προσπάθειες του Πέδρο Σάντσεθ να διατηρήσει την πρωθυπουργία αποτελεί η δημοσκοπική συρρίκνωση των πολιτικών δυνάμεων που θα μπορούσαν να στηρίξουν μια νέα κυβέρνησή του.
Το Sumar, το οποίο συμμετείχε τα προηγούμενα τρία χρόνια στην κυβέρνηση ως μικρότερος εταίρος, μετονομάστηκε σε Frente Amplio («Ευρύ Μέτωπο»), επιχειρώντας να ανανεώσει την πολιτική του παρουσία.
Η πρωτοβουλία, ωστόσο, δεν φαίνεται να έχει αποδώσει δημοσκοπικά, ενώ το Podemos αρνήθηκε να συμμετάσχει στη νέα συμμαχία.
Στη μέτρηση της PF Global, το Frente Amplio συγκεντρώνει 5,9% και το Podemos 2,2%.
Το συνολικό ποσοστό των δύο σχηματισμών ανέρχεται στο 8,1%, αισθητά χαμηλότερα από το 12,3% που είχε εξασφαλίσει το Sumar στις εκλογές του 2023.
Η υποχώρηση αυτή ενδέχεται να περιορίσει την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση των αριστερών κομμάτων, δυσχεραίνοντας την αναζήτηση των αναγκαίων συμμαχιών για τον σχηματισμό κυβέρνησης υπό τον Σάντσεθ.
Τακτική ψήφος προς τους Σοσιαλιστές για να αποκλειστεί το Vox
Η δημοσκόπηση καταγράφει επίσης σημαντική διάθεση τακτικής ψήφου μεταξύ των υποστηρικτών των αριστερών σχηματισμών.
Συγκεκριμένα, το 29% των ψηφοφόρων του Frente Amplio και του Podemos δηλώνει πρόθυμο να ψηφίσει το Σοσιαλιστικό Κόμμα στις 29 Νοεμβρίου, με βασικό κίνητρο να αποτρέψει τη συμμετοχή του Vox στην κυβέρνηση.
Μια τέτοια μετακίνηση θα μπορούσε να ενισχύσει το εκλογικό ποσοστό του PSOE, αλλά ταυτόχρονα να αποδυναμώσει περαιτέρω τους πιθανούς κοινοβουλευτικούς συμμάχους του.
Το συγκεκριμένο ενδεχόμενο αναδεικνύει μία από τις βασικές αντιφάσεις που αντιμετωπίζει ο Σάντσεθ: την ανάγκη ενίσχυσης του κόμματός του, χωρίς να περιοριστεί υπερβολικά η εκπροσώπηση των υπόλοιπων δυνάμεων της Αριστεράς.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης Σάντσεθ και Αμπασκάλ
Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των δημοσκοπήσεων δείχνουν ότι η προεκλογική εκστρατεία χαρακτηρίζεται σε μεγάλο βαθμό από την αντιπαράθεση γύρω από συγκεκριμένα πολιτικά πρόσωπα.
Για σημαντικό τμήμα των αριστερών ψηφοφόρων, βασικό κίνητρο αποτελεί η αποτροπή της συμμετοχής του Vox και του Σαντιάγκο Αμπασκάλ στην εξουσία.
Αντίστοιχα, στους συντηρητικούς ψηφοφόρους κυριαρχεί η επιθυμία απομάκρυνσης του Πέδρο Σάντσεθ από την πρωθυπουργία.
Περίπου το 30% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι η απομάκρυνση του Σοσιαλιστή πρωθυπουργού αποτελεί τον κύριο στόχο της εκλογικής του επιλογής.
Υψηλά ποσοστά δυσπιστίας για την εκλογική διαδικασία
Ένα ακόμη αξιοσημείωτο εύρημα της έρευνας αφορά την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων στη διεξαγωγή των εκλογών.
Η δυσπιστία εμφανίζεται ιδιαίτερα αυξημένη μεταξύ των υποστηρικτών των δεξιών κομμάτων.
Συγκεκριμένα, το 65% των ψηφοφόρων του Vox και το 34% των υποστηρικτών του Λαϊκού Κόμματος δηλώνουν ότι δεν εμπιστεύονται την εκλογική διαδικασία.
Αντίθετα, μεταξύ των ψηφοφόρων του Σοσιαλιστικού Κόμματος, το αντίστοιχο ποσοστό όσων εκφράζουν ανησυχίες για τη νομιμότητα της διαδικασίας περιορίζεται στο 15%.
Με την εκλογική αναμέτρηση να πλησιάζει, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν ένα έντονα πολωμένο πολιτικό περιβάλλον, σημαντικές μετακινήσεις ψηφοφόρων και αβεβαιότητα ως προς τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς που θα προκύψουν από την κάλπη.