Μια σημαντική οικονομική «ανάσα» και ένα ισχυρό κίνητρο για τη στελέχωση των δομών παιδείας και υγείας στην ελληνική περιφέρεια φέρνει ο νέος νόμος 5313/2026. Η νέα νομοθετική ρύθμιση προβλέπει την ετήσια επιστροφή ποσού που ισοδυναμεί με δύο μηνιαία μισθώματα για χιλιάδες δημόσιους λειτουργούς οι οποίοι αναγκάζονται να υπηρετούν μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα.
Το μέτρο, συνολικού προϋπολογισμού 20 εκατομμυρίων ευρώ, αφορά περίπου 50.000 δικαιούχους. Το βασικό χαρακτηριστικό της ρύθμισης είναι ότι δεν προβλέπει κανένα εισοδηματικό κριτήριο, καθιστώντας την προσβάσιμη σε όλους όσοι πληρούν τις γεωγραφικές και επαγγελματικές προϋποθέσεις.
Ποιοι είναι οι δικαιούχοι και οι γεωγραφικοί κανόνες
Η οικονομική ενίσχυση αφορά όσους νοικιάζουν κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία στον τόπο διορισμού τους λόγω υπηρεσιακών αναγκών. Συγκεκριμένα, δικαιούχοι είναι:
Στον τομέα της Παιδείας: Μόνιμοι και αναπληρωτές εκπαιδευτικοί, καθώς και το Ειδικό Εκπαιδευτικό (ΕΕΠ) και Ειδικό Βοηθητικό Προσκόμμα (ΕΒΠ).
Στον τομέα της Υγείας: Όλο το υγειονομικό προσωπικό (γιατροί ΕΣΥ, ειδικευόμενοι, αγροτικοί γιατροί, νοσηλευτές και πληρώματα ΕΚΑΒ).
Όσον αφορά τη γεωγραφική κάλυψη, το μέτρο εστιάζει αποκλειστικά στην επαρχία. Από τη ρύθμιση εξαιρούνται η Περιφέρεια Αττικής και η Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης. Ωστόσο, υπάρχει πρόβλεψη για τους υπηρετούντες στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων Αττικής, οι οποίοι θα λάβουν την ενίσχυση κανονικά.
Τα ποσά, τα όρια και το «ακατάσχετο»
Η επιστροφή αντιστοιχεί στα 2/12 του συνολικού ενοικίου που πληρώθηκε κατά το προηγούμενο έτος, με τα εξής όρια:
Ανώτατο πλαφόν: Έως 1.600 ευρώ ετησίως.
Προσαύξηση για παιδιά: Επιπλέον 100 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο (σε περιπτώσεις διαζυγίου ή συμφώνου συμβίωσης, η προσαύξηση υπολογίζεται και στους δύο γονείς).
Το ποσό που θα πιστώνεται είναι ακατάσχετο και αφορολόγητο, πράγμα που σημαίνει ότι δεν μπορεί να δεσμευτεί ούτε να συμψηφιστεί με τυχόν χρέη των δικαιούχων προς την Εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τις τράπεζες.
Αυτόματη διαδικασία και πρόστιμα για παραβάτες
Για τη διευκόλυνση των δικαιούχων, η διαδικασία θα εκτελείται αυτόματα μέσω διασταύρωσης των στοιχείων του Ε1 και των μισθωτηρίων της ΑΑΔΕ, χωρίς να απαιτείται η υποβολή ξεχωριστής αίτησης. Μοναδική υποχρέωση είναι η ηλεκτρονική υποβολή της δήλωσης μίσθωσης έως τις 15 Ιουλίου του έτους καταβολής.
Σε περίπτωση που εντοπιστούν ψευδή στοιχεία με σκοπό την παράνομη είσπραξη, τα χρήματα θα επιστρέφονται εντόκως ως αχρεωστήτως καταβληθέντα, ενώ ο παραβάτης θα αποκλείεται από την ενίσχυση για μια τριετία.
Το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών
Η εφάπαξ πίστωση στους τραπεζικούς λογαριασμούς (IBAN) που είναι δηλωμένοι στο Taxisnet θα πραγματοποιείται έως το τέλος Νοεμβρίου κάθε έτους.
Επειδή όμως ο νόμος έχει αναδρομική ισχύ, έχει ενεργοποιηθεί μια διαδικασία-εξπρές για την πρώτη εφαρμογή: οι δικαιούχοι που δικαιούνται την αναδρομική ενίσχυση για τα μισθώματα του έτους 2024, θα δουν τα χρήματα στους λογαριασμούς τους εντός τριών μηνών από την επίσημη έναρξη ισχύος του νόμου.