Την ανάγκη λήψης ευρωπαϊκών μέτρων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας και τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων αναμένεται να θέσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην αυριανή Σύνοδο Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (15/10). Στο επίκεντρο των ελληνικών θέσεων βρίσκονται επίσης η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, ο νέος προϋπολογισμός της ΕΕ, η διεύρυνση και το μεταναστευτικό.
Η νέα ενεργειακή κρίση, που συνδέεται με τους πολέμους στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, καθώς και με την αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ, αναμένεται να κυριαρχήσει στις συζητήσεις των Ευρωπαίων ηγετών.
Ενεργειακή ακρίβεια: Στοχευμένη στήριξη ενόψει δύσκολου χειμώνα
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να υπογραμμίσει ότι η άμεση προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να είναι η μείωση του ενεργειακού κόστους.
Στο πλαίσιο αυτό, θα θέσει την ανάγκη αναζήτησης προσωρινών και στοχευμένων μέτρων στήριξης για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι ο επερχόμενος χειμώνας θα είναι ιδιαίτερα δύσκολος, λόγω των υψηλών τιμών και της διεθνούς αβεβαιότητας.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός αναμένεται να επισημάνει ότι οι παρεμβάσεις πρέπει να σχεδιαστούν με τρόπο που να διατηρεί τη δημοσιονομική σταθερότητα, καθώς οι διεθνείς αγορές παραμένουν ευάλωτες στις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Πράσινη μετάβαση και ενεργειακή ασφάλεια
Ο πρωθυπουργός θα επαναλάβει τη σημασία της ολοκλήρωσης της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας και της ενίσχυσης των ενεργειακών διασυνδέσεων μεταξύ των κρατών-μελών.
Ωστόσο, αναμένεται να υποστηρίξει ότι οι σημερινές συνθήκες απαιτούν και μεσοπρόθεσμες παρεμβάσεις, πέρα από τους μακροπρόθεσμους στόχους της πράσινης μετάβασης.
Σύμφωνα με την ελληνική προσέγγιση, η Ευρώπη χρειάζεται να επανεξετάσει τις προτεραιότητές της στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας, λαμβάνοντας υπόψη ότι μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής κλιματικής πολιτικής σχεδιάστηκε σε περίοδο σχετικά χαμηλού ενεργειακού κόστους.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να θέσει το ερώτημα κατά πόσο η ευρωπαϊκή οικονομία μπορεί να διατηρεί ταυτόχρονα υψηλό ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία, φιλόδοξους στόχους πράσινης μετάβασης και δημοσιονομική σταθερότητα, σε περιβάλλον αυξημένου πληθωρισμού.
Ανταγωνιστικότητα: Επιτάχυνση των προτάσεων Ντράγκι και Λέτα
Στο πεδίο της ανταγωνιστικότητας, η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η ενεργειακή κρίση αναδεικνύει ακόμη περισσότερο τις διαρθρωτικές αδυναμίες της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Ο πρωθυπουργός αναμένεται να ζητήσει ταχύτερη υλοποίηση των προτάσεων που περιλαμβάνονται στις εκθέσεις των Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέτα, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και τη μείωση των κρίσιμων εξαρτήσεων της ΕΕ.
Παράλληλα, θα επισημάνει ότι η πρόοδος στην απλοποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας παραμένει ανεπαρκής.
Ιδιαίτερη αναφορά αναμένεται να γίνει στο λεγόμενο «28ο καθεστώς», την πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός προαιρετικού ενιαίου νομικού πλαισίου που θα διευκολύνει τη δραστηριοποίηση επιχειρήσεων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ευρωπαϊκός προϋπολογισμός: «Όχι» σε περικοπές στην ΚΑΠ και τη Συνοχή
Σημαντικό μέρος της Συνόδου θα αφορά το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ, με τις διαπραγματεύσεις να συνεχίζονται στη βάση του αναθεωρημένου διαπραγματευτικού πλαισίου (Negobox) που έχει προετοιμάσει η ιρλανδική προεδρία.
Η ελληνική θέση είναι ότι οι αυξημένες φιλοδοξίες της Ένωσης δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν με λιγότερους πόρους.
Η Αθήνα υποστηρίζει έναν ισχυρό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ικανό να καλύψει νέες προτεραιότητες, όπως η άμυνα, η ασφάλεια, η έρευνα και η καινοτομία.
Ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι οι πρόσθετες αυτές ανάγκες δεν πρέπει να χρηματοδοτηθούν εις βάρος της Πολιτικής Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ).
Η Ελλάδα δεν προτίθεται να αποδεχθεί περαιτέρω περικοπές στους δύο συγκεκριμένους τομείς, ενώ εμφανίζεται ανοιχτή στη συζήτηση για νέους ίδιους πόρους της ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι το κόστος δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες.
Διεύρυνση της ΕΕ: Επιφυλάξεις για αλλαγές στη λήψη αποφάσεων
Σχετικά με τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ελληνική κυβέρνηση εξακολουθεί να την αντιμετωπίζει ως στρατηγική επένδυση στην ασφάλεια και τη σταθερότητα της Ευρώπης.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η ενταξιακή πορεία κάθε υποψήφιας χώρας πρέπει να εξαρτάται από την εκπλήρωση των απαιτούμενων κριτηρίων.
Η Αθήνα δεν τάσσεται υπέρ αλλαγών στον τρόπο λήψης αποφάσεων της ΕΕ στο πλαίσιο της διεύρυνσης και θεωρεί ότι οι εσωτερικές μεταρρυθμίσεις της Ένωσης και η ένταξη νέων μελών πρέπει να εξετάζονται ως διακριτές διαδικασίες.
Σύμφωνα με την ελληνική θέση, οι σχετικές προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απαιτούν προσεκτική μελέτη και όχι βιαστικές αποφάσεις.
Μεταναστευτικό: Έμφαση στα εξωτερικά σύνορα και στις έκτακτες κρίσεις
Στο μεταναστευτικό, ο πρωθυπουργός αναμένεται να επαναλάβει τη σημασία που αποδίδει η Ελλάδα στην προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει εκφράσει την ικανοποίησή της για τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην πρότασή της για τη δημιουργία ευρωπαϊκού μηχανισμού διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων μαζικών μεταναστευτικών ροών ή εργαλειοποίησης της μεταναστευτικής πίεσης.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιας κατάστασης, η Αθήνα επικαλείται τα γεγονότα στον Έβρο το 2020.
Η ελληνική παρέμβαση στη Σύνοδο Κορυφής θα επικεντρωθεί στη σύνδεση της ενεργειακής ασφάλειας με την ανταγωνιστικότητα και τη δημοσιονομική πολιτική, με βασική επιδίωξη την αναζήτηση ευρωπαϊκών λύσεων για το αυξημένο κόστος ενέργειας χωρίς περικοπές σε κρίσιμες χρηματοδοτήσεις για την Ελλάδα.