Κοινή διακήρυξη για την ένταξη της διασυνοριακής περιοχής των Πρεσπών στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO υπέγραψαν οι υπουργοί Πολιτισμού Ελλάδας, Αλβανίας και Βόρειας Μακεδονίας, σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στον Δήμο Πρεσπών.
Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην ανάδειξη του φυσικού πλούτου, της βιοποικιλότητας και της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής, καθώς και στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των τριών χωρών.
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, χαρακτήρισε την υπογραφή της διακήρυξης ιδιαίτερα σημαντική για τις Πρέσπες, τη Δυτική Μακεδονία και την Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι η χώρα μας έχει αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην προσπάθεια. Όπως ανέφερε, η διασυνοριακή περιοχή διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα τόσο ως προς το φυσικό περιβάλλον και τη βιοποικιλότητα όσο και σε επίπεδο πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η κ. Μενδώνη υπογράμμισε ότι η ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή ανάγεται στην 6η χιλιετία π.Χ., με την ιστορική συνέχεια και τον φυσικό πλούτο των Πρεσπών να συνθέτουν ένα μοναδικό σύνολο που μπορεί να αποκτήσει διεθνή αναγνώριση. Παράλληλα, τόνισε ότι η κοινή υποψηφιότητα μπορεί να ενισχύσει τους δεσμούς μεταξύ των τριών λαών και να δημιουργήσει νέες δυνατότητες συνεργασίας για την προστασία και την ανάδειξη της κληρονομιάς τους.
Όπως σημείωσε, η ένταξη στον κατάλογο της UNESCO θα ενισχύσει τη διεθνή προβολή της περιοχής, συνοδευόμενη όμως από αυξημένη ευθύνη για τη διατήρηση του ιδιαίτερου χαρακτήρα της. Η προστασία του πολιτισμού και του φυσικού περιβάλλοντος, ανέφερε, αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε οι Πρέσπες να διαφυλάξουν την ταυτότητά τους.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Βόρειας Μακεδονίας, Σεντάτ Σουλεϊμανί, επισήμανε ότι οι Πρέσπες αποτελούν ιστορικά και φυσικά μια ενιαία περιοχή, παρά το γεγονός ότι οι όχθες τους ανήκουν σε τρία διαφορετικά κράτη. Τόνισε ότι η κοινή υποψηφιότητα δεν αποσκοπεί μόνο στη διεθνή αναγνώριση, αλλά και στη βιώσιμη διαχείριση της περιοχής, προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.
Ο υπουργός Τουρισμού, Πολιτισμού και Αθλητισμού της Αλβανίας, Μπλέντι Γκονξά, υπογράμμισε ότι η κοινή φυσική, ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά μπορεί να αποτελέσει βάση για την ανάπτυξη του βιώσιμου τουρισμού και τη δημιουργία νέων ευκαιριών για τους κατοίκους. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη χρηματοδότηση ύψους δύο εκατομμυρίων ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση για την εκπόνηση της μελέτης της υποψηφιότητας, καθώς και σε έργα αποκατάστασης μνημείων και σχεδιασμούς για κοινές τουριστικές διαδρομές και πολιτιστικές ανταλλαγές.
Στο κοινό ανακοινωθέν τους, οι τρεις υπουργοί χαρακτήρισαν τις Πρέσπες ένα ενιαίο φυσικό και πολιτιστικό τοπίο εξαιρετικής αξίας, η σημασία του οποίου ξεπερνά τα όρια της περιοχής. Εξέφρασαν, παράλληλα, την πεποίθηση ότι η κοινή προσπάθεια μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα περιφερειακής συνεργασίας, με στόχο την προστασία, τη βιώσιμη διαχείριση και την ανάδειξη της κληρονομιάς προς όφελος των σημερινών και των μελλοντικών γενεών.
Ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη συμμετοχής των κατοίκων έδωσε ο δήμαρχος Πρεσπών, επισημαίνοντας ότι η περιοχή δεν αποτελεί απλώς έναν χώρο φυσικής και πολιτιστικής αξίας, αλλά τον τόπο όπου ζουν και εργάζονται άνθρωποι που διατηρούν ζωντανά τα χωριά τους. Όπως ανέφερε, η ενεργός συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών είναι καθοριστική για την επιτυχία της υποψηφιότητας και για την εξισορρόπηση της προστασίας του περιβάλλοντος με τις καθημερινές ανάγκες των κατοίκων.
Ο επικεφαλής της διπλωματικής αποστολής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη Βόρεια Μακεδονία, Μιχάλης Ρόκας, δήλωσε ότι η ΕΕ, πέρα από την πολιτική στήριξη, θα χρηματοδοτήσει τις πρώτες μελέτες για την προετοιμασία της υποψηφιότητας, οι οποίες αναμένεται να ολοκληρωθούν μέσα σε διάστημα έως ενός έτους.
Στη συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι της UNESCO, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και διπλωματικοί, αυτοδιοικητικοί και υπηρεσιακοί παράγοντες από τις τρεις χώρες. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, η Λίνα Μενδώνη και ο Σεντάτ Σουλεϊμανί επρόκειτο να επισκεφθούν τον βυζαντινό ναό του Αγίου Γεωργίου στο Κουρμπίνοβο, όπου ολοκληρώθηκαν εργασίες συντήρησης σπάνιων τοιχογραφιών του 12ου αιώνα.