Υπήρξε ένα από τα πιο «κακά παιδιά» της αμερικάνικης κινηματογραφικής βιομηχανίας. Ο Ντένις Χόπερ, ωστόσο, κατάφερε να «επιβιώσει» για πάνω από 50 χρόνια στο Χόλιγουντ, παρά τον αντισυμβατικό και επιεικώς άστατο χαρακτήρα του, λόγω του τεράστιου υποκριτικού του ταλέντου, της χαρακτηριστικής του άγριας μαγνητικής γοητείας - ειδικά ερμηνεύοντας κακούς ή «σαλεμένους» χαρακτήρες - και βεβαίως της συνεισφοράς του στο Νέο Χόλιγουντ, με τον εμβληματικό «Ξένοιαστο Καβαλάρη», που σκηνοθέτησε ο ίδιος.
Φημισμένος για την εκρηκτική του συμπεριφορά και τη μακροχρόνια εξάρτησή του από τα ναρκωτικά και το αλκοόλ, ο Ντένις Χόπερ δεν τιμήθηκε ποτέ με Όσκαρ λόγω του απείθαρχου χαρακτήρα του και παρότι γύρισε περίπου 150 ταινίες. Ηθοποιός, σκηνοθέτης, συγγραφέας, ζωγράφος και σημαντικός φωτογράφος, μία ασχολία ανάλογης αξίας της υποκριτικής του δεινότητας, ο Χόπερ αναγνωρίστηκε κυρίως εκτός της Αμερικής και ειδικά στη Γαλλία και την Ιταλία, στις Κάννες και στη Βενετία αντίστοιχα.
Συμπληρώνοντας 90 χρόνια από τη γέννησή του (17 Μαΐου 1936) και 16 χρόνια απ’ τον θάνατό του, είναι ευκαιρία να θυμηθούμε τα πρώτα του βήματα, δίπλα στον Τζέιμς Ντιν, τις σημαντικότερες στιγμές του στο σινεμά, αλλά και να γνωρίσουμε καλύτερα τον αντιφατικό αλλοπρόσαλλο και αιρετικό χαρακτήρα του, με τον εφιάλτη των ναρκωτικών και τις προσωπικές του περιπέτειες.
Από το Μιζούρι στη Νέα Υόρκη και το Actors Studio
Ο Ντένις Λι Χόπερ, γεννήθηκε στην Ντοτζ Σίτι, ως πρωτότοκος γιος μίας οικογένειας Σκωτσέζων, τη Μάρτζορι Μέι και τον Τζέι Μίλαρντ Χόπερ. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η οικογένειά του μετακόμισε στο Κάνσας Σίτι του Μιζούρι και ο λίγο αργότερα, ο νεαρός Χόπερ άρχισε να παρακολουθεί μαθήματα τέχνης στο τοπικό Ινστιτούτο Τέχνης. Σε ηλικία 13 ετών, ακολούθησε την οικογένειά του στο Σαν Ντιέγκο, όπου διακρίθηκε στη θεατρική λέσχη του Λυκείου του, αναπτύσσοντας το ενδιαφέρον του για την υποκριτική, την οποία σπούδασε αργότερα και στο φημισμένο Actors Studio στη Νέα Υόρκη, έχοντας ως μέντορα τον περίφημο Λι Στρασμπεργκ για πέντε χρόνια, ενώ εκεί εκτίμησε ιδιαίτερα τα έργα του Σαίξπηρ.
Δίπλα στον Τζέιμς Ντιν
Στα κινηματογραφικά πλατό μπήκε νεότατος στα μέσα της δεκαετίας του ‘50, δίπλα στον Τζέιμς Ντιν και στις κλασικές ταινίες «Επαναστάτης Χωρίς Αιτία» και «Ο Γίγας». Ο Χόπερ, που θαύμαζε απεριόριστα τον Ντιν, επηρεάστηκε βαθιά από τον αδόκητο όσο και τραγικό θάνατο του σταρ, όταν το 1955 σκοτώθηκε τρέχοντας με την «Πόρσε» του. Με την άγνοια κινδύνου και από τότε δείχνοντας τον ασυμβίβαστο χαρακτήρα του, τσακώθηκε άσχημα με τον βετεράνο, καταξιωμένο σκηνοθέτη Χένρι Χάθαγουεϊ στα γυρίσματα του γουέστερν «From Hell to Texas» (1958). Μετά το τέλος των γυρισμάτων, ο Χάθαγουεϊ φέρεται να είπε στον νεαρό ηθοποιό ότι η καριέρα του στο Χόλιγουντ είχε τελειώσει. Ο πολύπειρος και οσκαρικός σκηνοθέτης είχε κάνει λάθος.
Η βοήθεια του Τζον Γουέιν
Αντιθέτως, ο Χόπερ, έπειτα από τη γνωριμία του με τον Έλβις Πρίσλεϊ και τη φιλία που ανέπτυξαν, βρέθηκε πρωταγωνιστής στο ατμοσφαιρικό υπερφυσικό - b movie - θρίλερ «Night Tide». Ωστόσο, ξαναμπήκε στα μεγάλα στούντιο, χάρις τον Τζον Γουέιν, που επέμεινε να παίξει δίπλα του στο αρκετά καλό γουέστερν «Και οι Τέσσερις Ήταν Γενναίοι». Το παράδοξο της ιστορίας είναι ότι σκηνοθέτης της ταινίας ήταν ο Χάθαγουεϊ!
Αληθινό Θράσος
Αφού έπαιξε σε αρκετές πετυχημένες σειρές στην τηλεόραση και κάποιους άλλους δευτερεύοντες ρόλους, ακόμη και στο εξαιρετικό γουέστερν «Αληθινό Θράσος», δίπλα στον Τζον Γουέιν και πάλι σε σκηνοθεσία - τι ειρωνεία! - του Χάθαγουεϊ, συναντήθηκε με τον γιο του θρυλικού Χένρι Φόντα, Πίτερ και τον σεναριογράφο Τέρι Σάουθερν, για να ξεκινήσουν τις προετοιμασίες της ταινίας ορόσημο για το νέο αμερικάνικο σινεμά, «Ξένοιαστος Καβαλάρης», ενώ τους «φορτώνεται» κι ένας ακόμη λίγο πολύ τρελαμένος νεαρός ηθοποιός, ο Τζακ Νίκολσον. Ήταν το 1968.
Το πικρό τέλος του αμερικάνικου ονείρου
Το φιλμ, ένα νεό-γουέστερν, που αντανακλά όσο κανένα άλλο το ανήσυχο πνεύμα της εποχής, το κίνημα των χίπις και την προβολή μίας πραγματικότητας και των ναρκωτικών, αποτυπώνει την αίσθηση της ελευθερίας και των ανοιχτών οριζόντων και μετατρέπεται σε δράμα για το πικρό τέλος του «αμερικάνικου ονείρου». Αυθόρμητη σκηνοθετική ματιά, αθάνατοι αντιήρωες και ένα απίστευτο σάουντρακ, χάρισε στον σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή Χόπερ τεράστια αναγνώριση. Ταυτόχρονα, έκανε γνωστό τον Νίκολσον και έσπασε τα ταμεία, καθώς η παραγωγή των 350.000 δολαρίων έφερε εισπράξεις πάνω από 60 εκατομμύρια!
Αστερόσκονη
Το φιλμ, με το συγκλονιστικό φινάλε, που στοιχειώνει ακόμη την Αμερική και αποτελεί σήμα κατατεθέν για τους σινεφίλ, ήταν όμως και μια μεγάλη περιπέτεια στα παρασκήνια, καθώς όλοι οι συντελεστές και ειδικά ο Χόπερ με τον Φόντα, μάλωσαν με όλους, ενώ η κατάχρηση ναρκωτικών και αλκοόλ, είχε ξεφύγει εκτός ορίων. Όπως είχε πει αργότερα ο Χόπερ, πριν από το «Easy Rider» δεν υπήρχε πρόβλημα με την κοκαΐνη στην Αμερική. «Έπειτα από την προβολή της ταινίας μου η άσπρη σκόνη, ήταν παντού».
Από τον θρίαμβο της Βενετίας στο Νέο Μεξικό
Ωστόσο, ο Χόπερ δεν μπόρεσε να εκμεταλλευτεί την μεγάλη επιτυχία του, για αρκετά χρόνια. Το 1970 γύρισε το δράμα «The Last Movie», σε σενάριο Στιούαρτ Στερν και φωτογραφία του τεράστιου Λάσλο Κόβατς, κερδίζοντας βραβείο στο φεστιβάλ της Βενετίας, αλλά οι ιθύνοντες της Universal, απογοητεύτηκαν από την αποδοχή της ταινίας, περιμένοντας μία ανάλογη επιτυχία με τον «Ξένοιαστο Καβαλάρη». Οι διαφωνίες με τους παραγωγούς, τον έστειλαν σε μία μικρή πόλη του Νέου Μεξικού, το Τάος, όπου είχε αγοράσει ένα κτήμα, για να απομονωθεί. Και όχι μόνο.
Ναρκωτικά και προσωπικές περιπέτειες
Εκεί, θα αποκτήσει τη φήμη «ενός από τους πιο διαβόητους ναρκομανείς του Χόλιγουντ», ένας χαρακτηρισμός που τον ακολούθησε, όχι μάλλον αδικαιολόγητα, για 20 χρόνια. Ο Χόπερ, όμως, ήταν διαβόητος και για τις προβληματικές σχέσεις του με τις γυναίκες, καθώς υπό την επήρεια των ναρκωτικών ήταν ανεξέλεγκτος πολλές φορές, ενώ δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις που προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν τη φήμη και τις αδυναμίες του. Πάντως, πρόλαβε να παντρευτεί πέντε φορές, ανάμεσά τους και την ηθοποιό Μισέλ Φίλιπς, η οποία τον χώρισε μετά από οχτώ μέρες γάμου!
Αποκάλυψη Τώρα και Βελούδο
Δεν σταμάτησε όμως να γυρίζει ακατάπαυστα ταινίες, για τα επόμενα 40 χρόνια. Μερικές απ’ τις σημαντικότερες εμφανίσεις ήρθαν με ορισμένες αριστουργηματικές ταινίες, όπως στο «Αποκάλυψη Τώρα» του Κόπολα, το «Μπλε Βελούδο» του Ντέιβιντ Λιντς, που σήμανε τη θεαματική του επιστροφή (είχε απεξαρτηθεί), και το «Ένας Αμερικάνος Φίλος» του Βιμ Βέντερς, ενώ έπαιξε και σε τεράστιες επιτυχίες όπως το περιπετειώδες θρίλερ «Speed», το δραματικό «Στην Άκρη του Ποταμού», το αθλητικό δράμα «Hoosiers» (υποψηφιότητα για Όσκαρ Β Ρόλου) ή το αισθηματικό δράμα «Ελεγεία Ενός Έρωτα».
Κορυφαίος φωτογράφος
Όμως, ο Χόπερ μπορούσε να είναι και ένας από τους κορυφαίους φωτογράφους, καθώς τα φωτογραφικά του έργα, κοσμούν μουσεία και σημαντικές γκαλερί, παρότι μεγάλο μέρος των φωτογραφιών (και των ζωγραφικών πινάκων του) καταστράφηκαν από την πυρκαγιά στο σπίτι του. Ο Χόπερ είχε πάντα μαζί του, από τα γυρίσματα ταινιών, τα παρασκήνια, τα πάρτι μέχρι και τα ταξίδια του, τη φωτογραφική του μηχανή, μετά την παρότρυνση του φίλου του Τζέιμς Ντιν.
Αιρετικός ρεπουμπλικάνος
Τον αντιφατικό του χαρακτήρα, ο Χόπερ, τον απέδειξε και στις πολιτικές του απόψεις, καθώς παρότι ήταν διάσημος Ρεπουμπλικάνος, με γενναιόδωρες δωρεές εκατομμυρίων, ψήφισε το 2008 τον Μπαράκ Ομπάμα για Πρόεδρο, λόγω της υποψηφιότητας για την αντιπροεδρία της υπερσυντηρητικής Σάρα Πέιλιν. Ταυτόχρονα έστελνε λεφτά στο ιρλανδικό επαναστατικό σοσιαλιστικό αυτονομιστικό κίνημα του Σιν Φέιν, ενώ ορισμένες του δηλώσεις προκαλούσαν μικρά εγκεφαλικά στη συντηρητική Αμερική.
Σπαραχτικό φινάλε
Ο Χόπερ, που πέθανε στις 29 Μαϊου του 1910, από καρκίνο του προστάτη, ταλαιπωρήθηκε αφάνταστα στο τέλος από τις επιπλοκές της ασθένειας, κάτι που έγινε σπαρακτικά φανερό όταν εμφανίστηκε σχεδόν διαλυμένος σε καροτσάκι, με οξυγόνο και πάμπολλα σωληνάκια απάνω του, στην πορεία του προς τη λεωφόρο των Αστέρων του Χόλιγουντ «Walk of Fame». Τη μοναδική τιμή που δέχθηκε στη χώρα του και από την κινηματογραφική βιομηχανία, που δεν του συγχώρησε ποτέ τον απείθαρχο χαρακτήρα του.
Πηγή: ΑΠΕ / Χ. Αναγνωστάκης