Αγωγή που κατατέθηκε σε ομοσπονδιακό δικαστήριο των ΗΠΑ αποκαλύπτει την ανεμπόδιστη και επικίνδυνη δράση των ιρανικών μυστικών υπηρεσιών εντός της τουρκικής επικράτειας.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, το οποίο φέρνει στη δημοσιότητα το nordic monitor, το ισλαμικό καθεστώς του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επέτρεψε στους πράκτορες της Τεχεράνης να κινούνται με χαρακτηριστική άνεση στην Τουρκία, στοχοποιώντας, απειλώντας και αποπειρώμενοι να δολοφονήσουν αντιφρονούντες, με τις τουρκικές αρχές να επιδεικνύουν προκλητική ανοχή.
Το χρονικό της καταδίωξης και η ταυτότητα του θύματος
Η προσφυγή στη δικαιοσύνη έγινε από τον Άλεξ Σμιθ, ο οποίος απέκτησε την αμερικανική υπηκοότητα το 2017. Έρευνα του Nordic Monitor αποκάλυψε ότι το πραγματικό του όνομα είναι Ακμπάρ Αμιρζαντέχ Ιρανί και πρόκειται για έναν διακεκριμένο Ιρανό ακτιβιστή ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πρώην δημοσιογράφο. Είναι επίσης ο ιδρυτής του κόμματος «Εθνική Διαθήκη του Κύρου», το οποίο μάχεται για τη δημιουργία ενός κοσμικού και δημοκρατικού Ιράν.
Ο Σμιθ βρέθηκε στο στόχαστρο του ιρανικού Υπουργείου Πληροφοριών και των Φρουρών της Επανάστασης λόγω των δημοσιογραφικών του ερευνών που εξέθεταν τη διαφθορά του ιρανικού καθεστώτος.
Η αγωγή του στρέφεται τόσο κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, όσο και κατά των δύο μεγαλύτερων κρατικών εταιρειών ενέργειας της χώρας, της Εθνικής Ιρανικής Εταιρείας Πετρελαίου και της Εθνικής Εταιρείας Δεξαμενόπλοιων. Οι εταιρείες αυτές κατηγορούνται ότι χρηματοδοτούν άμεσα τον κρατικό μηχανισμό ασφαλείας και τις τρομοκρατικές δραστηριότητες της Τεχεράνης στο εξωτερικό.
Όργιο τρομοκρατίας σε Τουρκικό έδαφος
Αν και η δικαστική διαμάχη δεν στρέφεται νομικά εναντίον της Άγκυρας, οι λεπτομέρειες της υπόθεσης εκθέτουν ανεπανόρθωτα την κυβέρνηση Ερντογάν, παρουσιάζοντας την Τουρκία όχι ως απλό σταθμό διέλευσης, αλλά ως ενεργό επιχειρησιακό θέατρο του Ιράν.
Η τρομοκράτηση του ακτιβιστή ξεκίνησε με την ομηρία και τον βασανισμό των συγγενών του. Το 2019, ο εξάδελφός του συνελήφθη και βασανίστηκε στο Ιράν με μοναδική αφορμή μια συνάντηση που είχαν στην Κωνσταντινούπολη. Κατά την περίοδο 2021-2022, η σύζυγος, ο προγονός, η μητέρα και η αδελφή του υπέστησαν παρόμοιες διώξεις, προκειμένου ο ίδιος να εξαναγκαστεί να σταματήσει τη δράση του και να γίνει πληροφοριοδότης του καθεστώτος.
Η κατάσταση κλιμακώθηκε σε ωμή βία στην Κωνσταντινούπολη μεταξύ 2023 και 2025. Ο Σμιθ δεχόταν διαρκείς απειλές για τη ζωή των παιδιών του, οι οποίες σύντομα μετατράπηκαν σε ένοπλη επίθεση εναντίον του γραφείου του από δύο Ιρανούς και έναν Τούρκο συνεργό.
Το αποκορύφωμα της δράσης τους σημειώθηκε στις 25 Μαΐου 2025, όταν οι ίδιοι δράστες του έκλεισαν τον δρόμο στην περιοχή Μποστάντζι, τον ξυλοκόπησαν άγρια στο φως της ημέρας και στη συνέχεια πυρπόλησαν το γραφείο του καταστρέφοντας όλα τα επαγγελματικά του αρχεία. Τα σχετικά βίντεο και οι αναφορές έχουν ήδη παραδοθεί στο FBI.
Απειλές που φτάνουν μέχρι την Ουάσιγκτον
Η ιρανική καταδίωξη δεν σταμάτησε ούτε μετά τη διαφυγή του Σμιθ στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο ακτιβιστής συνέχισε να δέχεται απειλητικά μηνύματα, με το τελευταίο να καταγράφεται τον Απρίλιο του 2026. Σε αυτά γινόταν σαφής αναφορά για επικείμενη δολοφονία του μέσω εγχώριων πυρήνων της Χεζμπολάχ και της Χαμάς.
Σύμφωνα με τις καταγγελίες του, στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης τον προειδοποίησαν τηλεφωνικά ότι το Ιράν διαθέτει πολυάριθμους πράκτορες ακόμα και μέσα στην ευρύτερη περιοχή της Ουάσιγκτον, γεγονός που κινητοποίησε τις αμερικανικές αρχές ασφαλείας.
Το ευρύτερο μοτίβο της Τουρκικής ανοχής
Η υπόθεση αυτή έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από παλαιότερα περιστατικά που δείχνουν ότι η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών της Τουρκίας επιδεικνύει επιλεκτική ανοχή στις ιρανικές επιχειρήσεις.
Η αγωγή ξυπνά μνήμες από την απαγωγή του Σουηδο-Ιρανού αντιφρονούντα Χαμπίμπ Τσαάμπ το 2020 από την Κωνσταντινούπολη, ο οποίος μεταφέρθηκε παράνομα στο Ιράν και εκτελέστηκε το 2023. Παρά τις επίσημες διαψεύσεις της Άγκυρας, εκθέσεις του ΟΗΕ έδειξαν συνέργεια των τουρκικών αρχών και εμπλοκή γνωστών δικτύων λαθρεμπορίου ναρκωτικών που διατηρούσαν στενές σχέσεις με κορυφαίους Τούρκους αξιωματούχους.
Η δικαστική προσφυγή του Άλεξ Σμιθ επιβεβαιώνει ότι για τους επικριτές της Τεχεράνης, η Τουρκία έχει μετατραπεί σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη ζώνη, όπου οι ιρανικές μυστικές υπηρεσίες δρουν σχεδόν ανενόχλητες.