Μετά από περισσότερες από δύο δεκαετίες κυριαρχίας του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην τουρκική πολιτική σκηνή, το έως πρόσφατα «απαγορευμένο» θέμα της διαδοχής αρχίζει να συζητείται πιο ανοιχτά, με τον νεότερο γιο του, Μπιλάλ Ερντογάν, να προβάλλει ως πιθανός συνεχιστής της πολιτικής του κληρονομιάς.
Όπως επισημαίνει το Bloomberg, το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων της Τουρκίας προβάλλει ολοένα και συχνότερα τη δραστηριότητά του, ενώ η παρουσία του σε διεθνείς επισκέψεις του προέδρου –από τη Σαουδική Αραβία έως τη Μαλαισία και το Πακιστάν– γίνεται πιο έντονη, ενισχύοντας τα σενάρια πολιτικής του ανάδειξης.
Πηγές αναφέρουν ότι στους κόλπους του κυβερνώντος AKP η συζήτηση για τη μεταβίβαση εξουσίας διεξάγεται πλέον παρασκηνιακά με μεγαλύτερη συχνότητα, με το ενδεχόμενο εισόδου του Μπιλάλ στην ενεργό πολιτική –ακόμη και σε ηγετικό ρόλο– να εξετάζεται σοβαρά. Παρά ταύτα, ο ίδιος έχει δηλώσει ότι δεν διατηρεί άμεσες πολιτικές φιλοδοξίες, ενώ θεωρείται πρόωρη μια ανοιχτή συζήτηση διαδοχής.
Το πολιτικό περιβάλλον εμφανίζεται επί του παρόντος ευνοϊκό για τον Τούρκο πρόεδρο: βασικοί οικονομικοί δείκτες παρουσιάζουν βελτίωση μετά τις εκλογές του 2023, η αντιπολίτευση εμφανίζεται αποδυναμωμένη, ενώ ο διεθνής ρόλος της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή ενισχύεται.
Ο 44χρονος Μπιλάλ, με σπουδές δημόσιας πολιτικής στο Χάρβαρντ, φέρεται να προετοιμάζεται άτυπα για μελλοντικό ηγετικό ρόλο, οικοδομώντας δίκτυο επιρροής και διαδραματίζοντας ρόλο στην επιλογή κομματικών και κυβερνητικών στελεχών.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του σε podcast του Al Jazeera άφησε αιχμές για τη «μετά Ερντογάν» εποχή, τονίζοντας ότι η επόμενη γενιά –είτε στην πολιτική είτε στην κοινωνία των πολιτών– οφείλει να συνεχίσει το έργο του σημερινού προέδρου.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, που κυβερνά από το 2003 αρχικά ως πρωθυπουργός και στη συνέχεια ως πρόεδρος με ενισχυμένες αρμοδιότητες, μπορεί βάσει Συντάγματος να ολοκληρώσει την τρέχουσα θητεία έως το 2028. Ωστόσο, στο εσωτερικό του κόμματος εξετάζονται σενάρια παράτασης της πολιτικής του παρουσίας, είτε μέσω πρόωρων εκλογών είτε μέσω συνταγματικής αναθεώρησης.
Την ίδια στιγμή, ο βασικός πολιτικός του αντίπαλος, ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, βρίσκεται αντιμέτωπος με βαριές κατηγορίες και προφυλάκιση, εξέλιξη που περιορίζει τη δυναμική της αντιπολίτευσης και ενισχύει τα σενάρια ελεγχόμενης πολιτικής μετάβασης.
Κομματικοί παράγοντες εκτιμούν ότι, σε περίπτωση νέας εκλογικής επικράτησης, ο Ερντογάν θα μπορούσε σταδιακά να ανοίξει τον δρόμο για τη διαδοχή του γιου του, είτε μέσω της ηγεσίας του AKP είτε ακόμη και μέσω ανάληψης αντιπροεδρικού αξιώματος.
Παρά τις εκτιμήσεις αυτές, δεν θεωρείται δεδομένη μια τέτοια εξέλιξη. Η οικονομική πίεση από το κόστος ζωής, η πορεία του πληθωρισμού και το Κουρδικό παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τις πολιτικές ισορροπίες.
Ωστόσο, η ενισχυμένη διεθνής επιρροή της Τουρκίας, οι σχέσεις του προέδρου με ισχυρούς περιφερειακούς και διεθνείς ηγέτες και ο έλεγχος που διατηρεί στον κομματικό μηχανισμό, του επιτρέπουν –εφόσον το επιλέξει– να καθορίσει ο ίδιος τον διάδοχό του, με τον Μπιλάλ να συγκεντρώνει αυξανόμενο ενδιαφέρον ως πιθανή επιλογή.