Σε επιτάχυνση του προγράμματος κατασκευής καταφυγίων σε ολόκληρη την Τουρκία προχωρά η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με στόχο τη δημιουργία χώρων προστασίας και στις 81 επαρχίες της χώρας. Οι εγκαταστάσεις σχεδιάζονται για την αντιμετώπιση πολεμικών συγκρούσεων, χημικών, βιολογικών και πυρηνικών απειλών, αλλά και φυσικών καταστροφών μεγάλης κλίμακας.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα τουρκικών μέσων ενημέρωσης, ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ενέκρινε το συγκεκριμένο πρόγραμμα κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου τον Ιούνιο του 2025, ενώ οι διαδικασίες υλοποίησής του φέρονται να έχουν επιταχυνθεί λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις νότιες επαρχίες της Τουρκίας, καθώς και στα μεγάλα αστικά κέντρα της Κωνσταντινούπολης και της Άγκυρας, όπου, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, θεωρείται αναγκαία η ταχύτερη ολοκλήρωση των έργων.
Καταφύγια για χημικές, βιολογικές και πυρηνικές απειλές
Την υλοποίηση του προγράμματος έχει αναλάβει η Τουρκική Διοίκηση Οικιστικής Ανάπτυξης (TOKİ), η οποία είναι αρμόδια για την κατασκευή των νέων υποδομών πολιτικής προστασίας.
Ο σχεδιασμός προβλέπει τη δημιουργία μεγάλων, ανθεκτικών καταφυγίων, ικανών να φιλοξενήσουν σημαντικό αριθμό πολιτών σε περιόδους έκτακτης ανάγκης.
Σύμφωνα με τις αναφορές, ορισμένες από τις εγκαταστάσεις σχεδιάζονται ώστε να μπορούν να προσφέρουν προστασία σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, ακόμη και σε περιπτώσεις χημικών, βιολογικών ή πυρηνικών επιθέσεων.
Βασική προτεραιότητα αποτελεί η γρήγορη πρόσβαση των πολιτών στους χώρους προστασίας, καθώς και η δυνατότητα αξιοποίησής τους σε διαφορετικά σενάρια κρίσεων.
Καταφύγια σε δημόσια κτίρια, κατοικίες και χώρους στάθμευσης
Η κατασκευή νέων καταφυγίων εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό ενίσχυσης της πολιτικής άμυνας της Τουρκίας.
Σύμφωνα με τα τουρκικά δημοσιεύματα, ήδη από το 2023 είχε εγκριθεί σχετική πρωτοβουλία για τη δημιουργία χώρων προστασίας σε δημόσια κτίρια, δημοτικές εγκαταστάσεις και συγκροτήματα κατοικιών.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει επίσης την αξιοποίηση εγκαταστάσεων όπως γήπεδα, χώροι στάθμευσης και δημόσια πάρκα, όπου προβλέπεται να διαμορφωθούν κατάλληλες υποδομές.
Για την ανάπτυξη του προγράμματος έχουν εξεταστεί διεθνή παραδείγματα, κυρίως από το Ισραήλ, την Ιαπωνία και την Ελβετία, χώρες που διαθέτουν οργανωμένα συστήματα καταφυγίων και πολιτικής προστασίας.
Κανονισμός από το 1987 που δεν εφαρμόστηκε πλήρως
Η πρόβλεψη καταφυγίων σε κτίρια δεν αποτελεί νέα υποχρέωση στην Τουρκία.
Ήδη από το 1987 είχε θεσπιστεί κανονισμός που προέβλεπε την κατασκευή χώρων προστασίας σε μεγάλα κτίρια, με σκοπό την κάλυψη των αναγκών των ενοίκων σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Ωστόσο, η εφαρμογή του υπήρξε περιορισμένη, καθώς πολλοί από τους χώρους που είχαν αρχικά χαρακτηριστεί ως καταφύγια χρησιμοποιήθηκαν στην πράξη ως αποθήκες ή χώροι στάθμευσης.
Το νέο πρόγραμμα επιχειρεί να αντιμετωπίσει αυτές τις ελλείψεις και να δημιουργήσει ένα ευρύτερο δίκτυο λειτουργικών εγκαταστάσεων πολιτικής άμυνας.
Επιτάχυνση των έργων λόγω της περιφερειακής αστάθειας
Η επιτάχυνση της κατασκευής καταφυγίων συνδέεται, σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα και αναλυτές, με την επιδείνωση του περιβάλλοντος ασφαλείας στη Μέση Ανατολή και τον αυξανόμενο κίνδυνο επέκτασης των περιφερειακών συγκρούσεων.
Παράλληλα, η τουρκική κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει τις δυνατότητες προστασίας του πληθυσμού και απέναντι σε μεγάλες φυσικές καταστροφές.
Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί, πάντως, πλήρη στοιχεία για τον αριθμό των καταφυγίων που έχουν ήδη ολοκληρωθεί, τη συνολική χωρητικότητά τους ή το ακριβές χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του προγράμματος στις 81 επαρχίες.