Την κατηγορηματική αντίθεση της Αιγύπτου στην επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης εξέφρασε ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι στον Τούρκο ομόλογό του, Χακάν Φιντάν, κατά τη συνάντησή τους την Παρασκευή (23/10) στην Κωνσταντινούπολη. Η παρέμβαση του Καΐρου έρχεται σε μια περίοδο έντονης διπλωματικής κινητικότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, με Ελλάδα και Αίγυπτο να έχουν συμφωνήσει να ξεκινήσουν συζητήσεις για την επέκταση της μεταξύ τους συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ.
Ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών γνωστοποίησε το περιεχόμενο της συνάντησης με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, επισημαίνοντας ότι επανέλαβε ευθέως τις αντιρρήσεις της χώρας του απέναντι στην απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου.
«Συναντήθηκα με τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, και επανέλαβα την κατηγορηματική απόρριψη της Αιγύπτου όσον αφορά την επικύρωση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης του Μνημονίου Κατανόησης του 2019 μεταξύ του Φαγιέζ αλ-Σάρατζ και της Τουρκίας», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον Αμπντελάτι, ο Τούρκος ομόλογός του αναγνώρισε τις αιγυπτιακές ανησυχίες και τάχθηκε υπέρ της συνέχισης των επαφών.
«Ο υπουργός Φιντάν εξέφρασε την κατανόησή του για τις ανησυχίες μας και υπογράμμισε την ανάγκη να συνεχιστούν οι διαβουλεύσεις για την αντιμετώπισή τους», πρόσθεσε ο επικεφαλής της αιγυπτιακής διπλωματίας.
Ελλάδα και Αίγυπτος συζητούν επέκταση της συμφωνίας ΑΟΖ
Η νέα εξέλιξη ακολουθεί την τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν την Πέμπτη (22/10) ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Μπαντρ Αμπντελάτι.
Οι δύο υπουργοί συμφώνησαν να ξεκινήσουν συζητήσεις με αντικείμενο την επέκταση της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, η οποία υπογράφηκε τον Αύγουστο του 2020.
Η υφιστάμενη συμφωνία προβλέπει μερική οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ του 26ου και του 28ου μεσημβρινού. Ο 28ος μεσημβρινός διέρχεται από τη Ρόδο, ενώ ανατολικότερα βρίσκεται το Καστελόριζο.
Η νέα πρωτοβουλία αφορά τη διερεύνηση της δυνατότητας επέκτασης της οριοθέτησης ανατολικά του 28ου μεσημβρινού.
Προς το παρόν πρόκειται για πολιτική συμφωνία έναρξης συζητήσεων και όχι για ολοκληρωμένη νέα συμφωνία οριοθέτησης.
Επιστολή της Ελλάδας στον ΟΗΕ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Παράλληλα, η Αθήνα έχει προχωρήσει σε επίσημη διπλωματική παρέμβαση στα Ηνωμένα Έθνη, μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης.
Την Πέμπτη, η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, απέστειλε, κατόπιν οδηγιών του Γιώργου Γεραπετρίτη, επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού, παρουσιάζοντας τις ελληνικές θέσεις για το μνημόνιο.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, στην επιστολή επισημαίνεται ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι άκυρο και ανυπόστατο, παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κρατών.
Η ελληνική κυβέρνηση δηλώνει ότι προτίθεται να αξιοποιήσει τα διαθέσιμα διπλωματικά και θεσμικά μέσα, τόσο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και στον ΟΗΕ, προκειμένου να προβάλλει τις θέσεις της απέναντι στην τουρκολιβυκή συμφωνία.
Η συνάντηση των επτά υπουργών Εξωτερικών στην Κωνσταντινούπολη
Η συνάντηση Αμπντελάτι και Φιντάν πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο ευρύτερης διπλωματικής πρωτοβουλίας της Τουρκίας στην Κωνσταντινούπολη.
Στις συνομιλίες συμμετείχαν οι υπουργοί Εξωτερικών επτά χωρών: Τουρκίας, Αιγύπτου, Πακιστάν, Σαουδικής Αραβίας, Βρετανίας, Γαλλίας και Γερμανίας.
Πρόκειται για την πρώτη συνάντηση του συγκεκριμένου σχήματος, με αντικείμενο τις περιφερειακές συγκρούσεις και τις επιπτώσεις τους στην ασφάλεια.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην προσπάθεια της Άγκυρας να ενισχύσει τον διπλωματικό της ρόλο και να δημιουργήσει έναν ευρύτερο δίαυλο επικοινωνίας για τις κρίσεις που επηρεάζουν την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τις διεθνείς εμπορικές οδούς.
Η αιγυπτιακή παρέμβαση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο αναδεικνύει, πάντως, τις διαφωνίες που εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ Καΐρου και Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο, παρά τη συνέχιση των διμερών διπλωματικών επαφών.