Στη βαθύτερη κρίση της τελευταίας περιόδου της προεδρίας του βρίσκεται ο Εμανουέλ Μακρόν, καθώς οι κοινωνικές ταραχές στη Γαλλία επιτείνουν την πολιτική του αποδυνάμωση. Η χώρα αντιμετωπίζει ταυτόχρονα σοβαρές δημοσιονομικές πιέσεις και την πολιτική παράλυση που ακολούθησε τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές του 2024.
Ο Μακρόν ανέλαβε την εξουσία πριν από μία δεκαετία, υποσχόμενος να ανατρέψει το πολιτικό κατεστημένο, να επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις και να αποκαταστήσει το κύρος της εξουσίας. Μόλις έξι μήνες πριν από τη λήξη της θητείας του, εμφανίζεται πολιτικά αποδυναμωμένος, με περιορισμένα περιθώρια να αντιμετωπίσει τη συσσωρευμένη δυσαρέσκεια.
Όπως αναφέρει σε ανάλυσή του το Reuters, οι ταραχές του Σαββάτου, με λεηλατημένα καταστήματα, πυρπολημένα κτίρια και βανδαλισμένες δημόσιες υπηρεσίες, αναδεικνύουν ένα βαθύτερο πρόβλημα: μια χώρα που απαιτεί όλο και περισσότερα από ένα κράτος που δεν έχει πλέον την οικονομική δυνατότητα να ανταποκριθεί.
Σε αντίθεση με την εξέγερση των «Κίτρινων Γιλέκων» το 2018-2019, όταν ο Μακρόν κατεύνασε την οργή με παραχωρήσεις δισεκατομμυρίων ευρώ, σήμερα τα πιεσμένα δημόσια οικονομικά και ο κατακερματισμός του κοινοβουλίου του αφήνουν ελάχιστα περιθώρια ελιγμών.
Ακόμη και πρώην σύμμαχοί του τον επικρίνουν ανοιχτά, αποδίδοντας το αδιέξοδο στην απόφασή του να προκηρύξει πρόωρες εκλογές το 2024. «Το τέλος αυτής της θητείας είναι ένα αργό μαρτύριο», έγραψε στο X ο Λοΐκ Κερβράν, πρώην βουλευτής του προεδρικού στρατοπέδου, χαρακτηρίζοντας την απόφαση τη χειρότερη στην ιστορία της Πέμπτης Δημοκρατίας.
«Ανοίγει ο δρόμος για τη Λεπέν»
Η αναταραχή ενδέχεται να ωφελήσει τη Μαρίν Λεπέν, η οποία ήδη προηγείται στις δημοσκοπήσεις για τις προεδρικές εκλογές του 2027 και μπορεί να επωφεληθεί τόσο από τη δυσαρέσκεια για την πτώση του βιοτικού επιπέδου όσο και από την ανησυχία για τη δημόσια ασφάλεια.
«Η Λεπέν δεν χρειάζεται πλέον να ξοδέψει ούτε ένα ευρώ για την προεκλογική της εκστρατεία», δήλωσε στο Reuters ο Ζαν-Μπατίστ Μορό, πρώην βουλευτής του κόμματος Μακρόν, προσθέτοντας ότι έχει μπροστά της «έναν αυτοκινητόδρομο έξι λωρίδων».
Η ίδια απηύθυνε βιντεοσκοπημένο μήνυμα την Κυριακή, παρουσιάζοντας την κυβέρνηση ως εξουσία που καταρρέει και τον εαυτό της ως την ηγέτιδα που μπορεί να αποκαταστήσει την τάξη.
Όταν ο Μακρόν μίλησε στους πολίτες, δεν ανακοίνωσε συγκεκριμένα μέτρα και απέφυγε να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Την ώρα της ομιλίας του οι λεηλασίες συνεχίζονταν για δεύτερη νύχτα, ακόμη και σε εύπορες συνοικίες του Παρισιού, με αποτέλεσμα ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί να ανακοινώσει τη Δευτέρα τοπική απαγόρευση κυκλοφορίας.
Σκληρή κριτική άσκησε και ο πρώην πρωθυπουργός του, Εντουάρ Φιλίπ, ο οποίος προετοιμάζει δική του υποψηφιότητα. «Θα προτιμούσα να ακούσω αποφάσεις και πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση της τάξης», έγραψε στο X, προσθέτοντας ότι «η χώρα μας χρειάζεται κάποιον να την κυβερνήσει».
Ωστόσο, ούτε ο ίδιος καταφέρνει να αποτινάξει τη σύνδεσή του με τον Μακρόν: οι πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν τον Ζαν-Λικ Μελανσόν με οριακό προβάδισμα απέναντί του για την πρόκριση στον δεύτερο γύρο, σενάριο που θα καθιστούσε σχεδόν βέβαιη τη νίκη της Λεπέν.
Εκκλήσεις για πρόωρη παραίτηση
Το Ελιζέ ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι ο Μακρόν αρνήθηκε να δεχθεί την παραίτηση του υπουργού Εσωτερικών και διέταξε έρευνα για τις αστοχίες στη συλλογή πληροφοριών και την προετοιμασία της αστυνομίας.
Η βία προκάλεσε ανησυχία και στους επενδυτές, καθώς προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα πολιτικού κινδύνου, την ώρα που η Γαλλία βρίσκεται υπό στενή παρακολούθηση λόγω του διογκούμενου χρέους και ενός από τα μεγαλύτερα ελλείμματα της ευρωζώνης. Όπως σημειώνει το Reuters, ο πρόεδρος είναι εγκλωβισμένος ανάμεσα στις αγορές ομολόγων, που ζητούν περιορισμό δαπανών, και στους διαδηλωτές, που ζητούν το αντίθετο.
Παρά τις εκκλήσεις της αντιπολίτευσης να μείνει στη Γαλλία, ο Μακρόν μετέβη τη Δευτέρα στο Κουβέιτ, στο πλαίσιο περιοδείας στις χώρες του Κόλπου, με στόχο, όπως υποστηρίζει, την εξασφάλιση προμηθειών καυσίμων. Το ταξίδι ενισχύει ωστόσο την εικόνα ενός αποκομμένου προέδρου, όπως και οι εικόνες του να παρακολουθεί συναυλία της Σελίν Ντιόν με τη σύζυγό του, Μπριζίτ, λίγες ώρες πριν ξεσπάσουν οι ταραχές, που προκάλεσαν ειρωνικά σχόλια στα social media.
Ορισμένοι πρώην σύμμαχοί του συζητούν πλέον ανοιχτά το ενδεχόμενο να αποχωρήσει πριν από τη λήξη της θητείας του. Ο Ζαν-Μπατίστ Μορό, ο οποίος συνομίλησε με τον Μακρόν την Κυριακή, δήλωσε ότι τον προέτρεψε να προετοιμάσει μια συντεταγμένη πρόωρη αποχώρηση, ώστε να αρθεί το αδιέξοδο και να αποφευχθούν άλλοι έξι μήνες στασιμότητας. «Δεν θέλει να εγκαταλείψει την προσπάθεια, δεν είναι στον χαρακτήρα του. Αλλά αυτό θα έπρεπε να κάνει για το καλό της χώρας», ανέφερε.