Σε μια πρωτοφανή κίνηση διαμαρτυρίας, ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (BHRT) διέκοψε τη ροή του προγράμματός του, προβάλλοντας μια μαύρη οθόνη.
Δεν επρόκειτο για τεχνικό σφάλμα, αλλά για μια κραυγή αγωνίας απέναντι στην επικείμενη οικονομική κατάρρευση. Με τους τραπεζικούς λογαριασμούς του οργανισμού να είναι πλέον άδειοι, οι 700 εργαζόμενοι βρίσκονται στον «αέρα», ενώ η χώρα κινδυνεύει να γίνει η μοναδική στην Ευρώπη χωρίς εθνικό δημόσιο μέσο ενημέρωσης.
Το πολιτικό «αγκάθι» και το χρέος
Η ρίζα του προβλήματος είναι βαθιά πολιτική και συνδέεται με τις εθνοτικές διαιρέσεις που ταλανίζουν τη χώρα από τη δεκαετία του 1990:
Το σύστημα χρηματοδότησης: Ο BHRT βασίζεται στα τέλη που εισπράττονται μέσω των λογαριασμών ρεύματος, τα οποία θα έπρεπε να μοιράζονται ισομερώς με τους τοπικούς φορείς των δύο αυτόνομων περιοχών (Σερβική Δημοκρατία και Ομοσπονδία Κροατών-Βοσνίων).
Η στάση των εθνικιστών: Σερβικά και κροατικά κόμματα υπονομεύουν συστηματικά τον ενιαίο φορέα. Ενδεικτικά, ο σερβικός ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός (RTRS) έχει σταματήσει να αποδίδει τα τέλη από το 2017, συσσωρεύοντας χρέος άνω των 60 εκατομμυρίων δολαρίων.
Η οικονομική ασφυξία: Ο BHRT οφείλει περίπου 100 εκατομμύρια μάρκα σε παρόχους και ασφαλιστικές εισφορές εργαζομένων, αδυνατώντας πλέον να προγραμματίσει οποιαδήποτε δραστηριότητα.
Διεθνείς ανησυχίες και το μέλλον της χώρας
Η πιθανή κατάρρευση του BHRT δεν είναι μόνο ένα οικονομικό ζήτημα, αλλά μια σοβαρή απειλή για την ευρωπαϊκή προοπτική της Βοσνίας. Ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας της ΕΕ, Λουίτζι Σορέκα, προειδοποίησε ότι ένα τέτοιο σενάριο θα αποτελούσε τεράστιο πισωγύρισμα για την ενταξιακή πορεία της χώρας.
Ενόψει των κρίσιμων βουλευτικών εκλογών του Οκτωβρίου, η απώλεια ενός μέσου που δημιουργήθηκε για να περιορίσει την εθνικιστική ρητορική θεωρείται από πολλούς ως πλήγμα στην ίδια την ταυτότητα του κράτους.
Διχασμένη η κοινή γνώμη
Ενώ δημοσιογράφοι και αναλυτές μιλούν για «καταστροφική έλλειψη μέριμνας», μέρος της κοινής γνώμης εμφανίζεται πιο σκεπτικό. Πολλοί νεότεροι πολίτες θεωρούν ότι η σημασία της παραδοσιακής τηλεόρασης φθίνει μπροστά στην κυριαρχία του διαδικτύου, υποστηρίζοντας ότι η ζημιά από ένα οριστικό «μαύρο» θα ήταν περισσότερο συμβολική παρά ουσιαστική.
«Αυτή είναι η τελευταία προειδοποίηση», διαμηνύουν οι εργαζόμενοι, οι οποίοι το προηγούμενο διάστημα έφτασαν στο σημείο να εκπέμπουν από σκηνές στο κρύο έξω από το κοινοβούλιο, απαιτώντας λύση από την κυβέρνηση.