Ένας εξαιρετικά σπάνιος σκελετός Νανοτυραννόσαυρου (Nanotyrannus), ενός μικρότερου συγγενή του Τυραννόσαυρου Ρεξ, πωλήθηκε σε δημοπρασία του Sotheby’s στη Νέα Υόρκη έναντι 47,3 εκατομμυρίων δολαρίων, καταγράφοντας τη δεύτερη υψηλότερη τιμή που έχει δοθεί ποτέ για απολίθωμα δεινοσαύρου. Το ποσό ξεπέρασε κατά πολύ τις αρχικές εκτιμήσεις, οι οποίες κυμαίνονταν μεταξύ 6 και 9 εκατομμυρίων δολαρίων.
Ο σκελετός, γνωστός με το όνομα «Τζόντι» (Jodi), δημοπρατήθηκε την Τρίτη (27/10), με έξι ενδιαφερόμενους αγοραστές να διεκδικούν το σπάνιο εύρημα μέσω διαδικτυακών και τηλεφωνικών προσφορών. Η διαδικασία διήρκεσε περίπου 12 λεπτά, ενώ ο νέος ιδιοκτήτης επέλεξε να διατηρήσει την ανωνυμία του.
Το προηγούμενο καλοκαίρι, ένας σκελετός Τυραννόσαυρου Ρεξ, γνωστός ως «Γκας» (Gus), είχε πωληθεί από τον ίδιο οίκο έναντι 50,1 εκατομμυρίων δολαρίων, καταγράφοντας το υψηλότερο τίμημα στην ιστορία των δημοπρασιών απολιθωμάτων δεινοσαύρων.
Ένα σπάνιο εύρημα ηλικίας 67 εκατομμυρίων ετών
Ο «Τζόντι» συγκαταλέγεται στους μόλις τρεις γνωστούς σκελετούς Νανοτυραννόσαυρου. Έχει ύψος 2,9 μέτρα, μήκος σχεδόν 6 μέτρα και εκτιμάται ότι διατηρείται σε ποσοστό περίπου 70%.
Ο Νανοτυραννόσαυρος έζησε πριν από περίπου 67 εκατομμύρια χρόνια, κατά την Κρητιδική περίοδο, συνυπάρχοντας με τον πολύ μεγαλύτερο Τυραννόσαυρο Ρεξ.
Το μήκος του έφθανε περίπου στο μισό εκείνου ενός ενήλικου T. rex, ενώ διέθετε αναλογικά μακρύτερα πρόσθια άκρα, μεγαλύτερα νύχια και λεπτότερα, λεπιδοειδή δόντια.
Το απολίθωμα ανακαλύφθηκε το 2019 σε ιδιοκτησία της κτηνοτρόφου Τζόντι Πίρσον, στη Μοντάνα των Ηνωμένων Πολιτειών, από την οποία πήρε και το όνομά του.
Οι εργασίες εντοπισμού και ανασκαφής του από επαγγελματίες κυνηγούς απολιθωμάτων παρουσιάστηκαν το 2020 στη σειρά ντοκιμαντέρ «Dino Hunters» του Discovery Channel. Από τις αρχές Οκτωβρίου, ο σκελετός εκτίθετο στα κεντρικά γραφεία του Sotheby’s, στο Άπερ Μανχάταν.
Η επιστημονική διαμάχη για τον Νανοτυραννόσαυρο
Για δεκαετίες, οι παλαιοντολόγοι διαφωνούσαν σχετικά με την ταξινόμηση του Νανοτυραννόσαυρου. Ορισμένοι υποστήριζαν ότι επρόκειτο για ξεχωριστό γένος δεινοσαύρων, ενώ άλλοι θεωρούσαν ότι τα σχετικά απολιθώματα ανήκαν σε νεαρά άτομα Τυραννόσαυρου Ρεξ.
Ωστόσο, επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2025 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Νανοτυραννόσαυρος αποτελούσε πράγματι ξεχωριστό γένος, ενισχύοντας τη σημασία των συγκεκριμένων ευρημάτων για την παλαιοντολογική έρευνα.
Η Κασάντρα Χάτον, επικεφαλής του τμήματος επιστημών και φυσικής ιστορίας του Sotheby’s, ευχαρίστησε την ομάδα που πραγματοποίησε την ανασκαφή, επισημαίνοντας τη συμβολή της στην κατανόηση και τη διατήρηση του απολιθώματος.
«Η αφοσίωσή τους στην κατανόηση και τη διατήρηση αυτού του αξιοσημείωτου ευρήματος μάς οδήγησε σε αυτή τη στιγμή, η οποία αποδεικνύει ότι όλοι μπορούμε να συμβάλουμε σημαντικά στην επιστήμη», δήλωσε.
Αντιδράσεις για την πώληση απολιθωμάτων σε ιδιώτες
Η δημοπρασία επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση σχετικά με την εμπορική εκμετάλλευση σημαντικών παλαιοντολογικών ευρημάτων.
Μέρος της επιστημονικής κοινότητας εκφράζει αντιρρήσεις για την πώληση σπάνιων απολιθωμάτων σε ιδιώτες συλλέκτες, επισημαίνοντας ότι τέτοιου είδους ευρήματα θα πρέπει να βρίσκονται σε μουσεία ή ερευνητικά ιδρύματα.
Όπως υποστηρίζουν, η δημόσια πρόσβαση στα απολιθώματα είναι απαραίτητη τόσο για τη συνέχιση της επιστημονικής μελέτης όσο και για τη δυνατότητα του κοινού να γνωρίσει την προϊστορική ζωή στη Γη.