Σε κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση προσέρχεται την Κυριακή η Βραζιλία, με τον πρόεδρο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα και τον γερουσιαστή Φλάβιο Μπολσονάρου να διεκδικούν την ηγεσία της μεγαλύτερης χώρας της Λατινικής Αμερικής.
Το αποτέλεσμα αναμένεται να επηρεάσει όχι μόνο την εσωτερική πολιτική και οικονομική πορεία της χώρας, αλλά και τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και τη διαχείριση του Αμαζονίου, ενός από τα σημαντικότερα οικοσυστήματα του πλανήτη.
Όπως επισημαίνει το Axios, η αναμέτρηση έχει αποκτήσει ευρύτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς αποτελεί και δοκιμασία για την επιρροή του Ντόναλντ Τραμπ στη Λατινική Αμερική.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε την Πέμπτη ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, χαρακτηρίζοντας τις εκλογές ιδιαίτερα σημαντικές, χωρίς να εκφράσει δημόσια στήριξη σε κάποιον από τους δύο υποψηφίους.
Ωστόσο, η Ουάσιγκτον έχει ήδη βρεθεί στο επίκεντρο της προεκλογικής αντιπαράθεσης. Το καλοκαίρι, η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε πρόσθετους δασμούς ύψους 25% σε ορισμένα βραζιλιάνικα προϊόντα, προκαλώντας την αντίδραση του Λούλα, ο οποίος κατηγόρησε τις ΗΠΑ για παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας του.
Η πολιτική κληρονομιά Μπολσονάρου και η διεκδίκηση νέας θητείας από τον Λούλα
Ο Φλάβιο Μπολσονάρου επιχειρεί να συνεχίσει την πολιτική παρακαταθήκη του πατέρα του, Ζαΐχ Μπολσονάρου, ο οποίος δεν μπορεί να συμμετάσχει στις εκλογές.
Ο πρώην πρόεδρος εκτίει ποινή κάθειρξης 27 ετών μετά την καταδίκη του για σχεδιασμό στρατιωτικού πραξικοπήματος με στόχο την ανατροπή του εκλογικού αποτελέσματος του 2022. Βρίσκεται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, σε κατ’ οίκον περιορισμό για λόγους υγείας.
Από την πλευρά του, ο Λούλα διεκδικεί τέταρτη μη συνεχόμενη προεδρική θητεία, προβάλλοντας το κοινωνικό και οικονομικό έργο της κυβέρνησής του.
Οι δύο υποψήφιοι εμφανίζονται να προηγούνται στις δημοσκοπήσεις, με τις μετρήσεις για έναν πιθανό δεύτερο γύρο να καταγράφουν οριακή διαφορά μεταξύ τους. Για την εκλογή προέδρου από τον πρώτο γύρο απαιτείται η συγκέντρωση περισσότερου από το 50% των έγκυρων ψήφων. Εάν κανείς δεν εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία, οι δύο πρώτοι θα αναμετρηθούν ξανά στις 25 Οκτωβρίου.
Ο Αμαζόνιος και η κλιματική πολιτική στο επίκεντρο
Καθοριστικό ζήτημα της εκλογικής αντιπαράθεσης αποτελεί και το μέλλον του Αμαζονίου, καθώς περίπου το 60% του τροπικού δάσους βρίσκεται εντός της Βραζιλίας.
Μετά την επιστροφή του Λούλα στην εξουσία, η αποψίλωση των δασών μειώθηκε περίπου κατά το ήμισυ, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα. Ωστόσο, η περιβαλλοντική πολιτική του δεν στερείται αντιφάσεων, καθώς ο πρόεδρος έχει υποστηρίξει παράλληλα την επέκταση της πετρελαϊκής δραστηριότητας.
Ο Φλάβιο Μπολσονάρου, από την άλλη πλευρά, τάσσεται υπέρ της χαλάρωσης των περιβαλλοντικών περιορισμών και έχει εκφράσει αμφισβήτηση για την πραγματικότητα της κλιματικής αλλαγής. Η εκλογική έκβαση αποκτά, συνεπώς, ιδιαίτερη σημασία για την προστασία του τροπικού δάσους και τις διεθνείς προσπάθειες αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης.
Στο εσωτερικό μέτωπο, ο Λούλα δίνει έμφαση στις κοινωνικές παρεμβάσεις και στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησής του. Ο αντίπαλός του προτάσσει συντηρητικές κοινωνικές θέσεις, φορολογικές μειώσεις και αυστηρότερη αντιμετώπιση της εγκληματικότητας.
Η διαφορετική προσέγγιση απέναντι στον Τραμπ και τον «πόλεμο κατά των ναρκωτικών»
Οι διαφορές μεταξύ των δύο υποψηφίων επεκτείνονται και στην εξωτερική πολιτική, με τη στάση απέναντι στην κυβέρνηση Τραμπ να αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία αντιπαράθεσης.
Σύμφωνα με τον Guardian, ο Φλάβιο Μπολσονάρου έχει δεσμευτεί ότι θα εντάξει τη Βραζιλία στην πρωτοβουλία «Ασπίδα της Αμερικής» και θα υιοθετήσει σκληρή γραμμή κατά του οργανωμένου εγκλήματος. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της Ουάσιγκτον κατά των ναρκωτικών, η οποία έχει συνοδευτεί από αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις και αεροπορικές επιδρομές εναντίον σκαφών, με περισσότερους από 230 νεκρούς, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Ο Λούλα αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα τη συγκεκριμένη προσέγγιση, εκφράζοντας ανησυχίες για την εθνική κυριαρχία και την αυξημένη στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στην περιοχή. Έχει, μάλιστα, επικρίνει τους ηγέτες της Λατινικής Αμερικής που συμμετέχουν στον συνασπισμό του Τραμπ, σχολιάζοντας αρνητικά τη στάση τους απέναντι στην αμερικανική κυβέρνηση.
Οι σχέσεις του Βραζιλιάνου προέδρου με τον Τραμπ έχουν περάσει από περιόδους έντασης και περιορισμένης επικοινωνίας έως δημόσιες εκδηλώσεις προσέγγισης. Το τελευταίο διάστημα, ωστόσο, η αντιπαράθεση έχει αναζωπυρωθεί, με τον Λούλα και Δημοκρατικούς βουλευτές και γερουσιαστές στις ΗΠΑ να κατηγορούν την Ουάσιγκτον ότι επιχειρεί να επηρεάσει την εκλογική διαδικασία προς όφελος του Μπολσονάρου.
Ο Μάικλ Σίφτερ, επίκουρος καθηγητής στη Σχολή Εξωτερικής Υπηρεσίας του Πανεπιστημίου Τζορτζτάουν, χαρακτήρισε τη Βραζιλία σημαντικό γεωπολιτικό διακύβευμα για τις ΗΠΑ. Όπως σημείωσε, οι εξελίξεις αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική εξωτερική πολιτική βρίσκεται αντιμέτωπη με πολλαπλές κρίσεις, μεταξύ άλλων στο Ιράν, στην Ουκρανία και στη σύγκρουση Ισραήλ-Παλαιστινίων.
Η αναμέτρηση Λούλα – Μπολσονάρου ξεπερνά, επομένως, τα όρια μιας εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης. Το αποτέλεσμα θα καθορίσει την κατεύθυνση της Βραζιλίας σε ζητήματα οικονομίας, περιβάλλοντος και ασφάλειας, ενώ παράλληλα θα αποτελέσει ένδειξη για το πώς διαμορφώνονται οι σχέσεις της Λατινικής Αμερικής με την Ουάσιγκτον.