Η αντιπαράθεση Ρωσίας και Ουκρανίας αποκτά νέες διαστάσεις στην Αφρική, με το Κίεβο να φέρεται να παρέχει στρατιωτική τεχνογνωσία σε ένοπλες ομάδες που πολεμούν τον στρατό του Μάλι και τις ρωσικές δυνάμεις που τον υποστηρίζουν.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του CNN στις 12 Σεπτεμβρίου 2026, περίπου 15 Ουκρανοί ειδικοί στη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) έχουν αναπτυχθεί στο βόρειο Μάλι, όπου φέρονται να εκπαιδεύουν και να υποστηρίζουν επιχειρησιακά αυτονομιστές Τουαρέγκ.
Η φερόμενη ουκρανική παρουσία εντάσσεται στον ευρύτερο ανταγωνισμό Κιέβου και Μόσχας για επιρροή εκτός Ευρώπης, ιδιαίτερα σε χώρες του Σαχέλ που έχουν αναπτύξει στενή στρατιωτική συνεργασία με τη Ρωσία.
CNN: Περίπου 15 Ουκρανοί ειδικοί εκπαιδεύουν αντάρτες στη χρήση drones
Το αμερικανικό δίκτυο επικαλείται μαρτυρίες Ουκρανών στρατιωτικών και αξιωματούχων, σύμφωνα με τις οποίες οι ειδικοί δεν συμμετέχουν άμεσα στις μάχες, αλλά παρέχουν τεχνική υποστήριξη, εκπαίδευση και καθοδήγηση για τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Η Ουκρανία έχει αποκτήσει σημαντική εμπειρία στη χρήση drones κατά τη διάρκεια του πολέμου με τη Ρωσία, τόσο για αναγνώριση όσο και για επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών στόχων.
Η τεχνογνωσία αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία στις συγκρούσεις του Σαχέλ, όπου ένοπλες οργανώσεις αναζητούν σχετικά χαμηλού κόστους μέσα για να αντιμετωπίσουν στρατιωτικές δυνάμεις με μεγαλύτερη ισχύ πυρός.
Ωστόσο, η ακριβής έκταση της ουκρανικής παρουσίας και ο επιχειρησιακός ρόλος των συγκεκριμένων ειδικών δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Οι πρώτες ενδείξεις συνεργασίας μετά την επίθεση του 2024
Οι πληροφορίες για επαφές μεταξύ της Ουκρανίας και των αυτονομιστών Τουαρέγκ είχαν εμφανιστεί ήδη από τον Ιούλιο του 2024.
Τότε, δεκάδες Ρώσοι μαχητές της Wagner και στρατιώτες του Μάλι σκοτώθηκαν σε επίθεση κοντά στην Τινζαουατέν, στα βόρεια της χώρας, κοντά στα σύνορα με την Αλγερία.
Μετά την επίθεση, εκπρόσωπος της ουκρανικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών είχε αφήσει να εννοηθεί ότι οι αντάρτες είχαν λάβει πληροφορίες που συνέβαλαν στην επιχείρηση.
Οι σχετικές δηλώσεις προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις από την κυβέρνηση του Μάλι , η οποία κατηγόρησε το Κίεβο για ανάμειξη στις εσωτερικές συγκρούσεις της χώρας.
Η Κιντάλ πέρασε ξανά στον έλεγχο του στρατού του Μαλί
Η σύγκρουση στο βόρειο Μάλι κλιμακώθηκε κατά τη διάρκεια του 2026, με τους αυτονομιστές Τουαρέγκ να εξαπολύουν επιθέσεις εναντίον κυβερνητικών δυνάμεων.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρατίθενται, σε ορισμένες επιχειρήσεις υπήρξε συνεργασία αυτονομιστικών δυνάμεων με μαχητές της τζιχαντιστικής οργάνωσης JNIM, η οποία συνδέεται με την Αλ Κάιντα.
Τον Απρίλιο, οι αντάρτες κατέλαβαν την Κιντάλ, σημαντική πόλη του βόρειου Μάλι, επιφέροντας σοβαρό πλήγμα στη στρατιωτική κυβέρνηση της χώρας και στους Ρώσους συμμάχους της.
Στις αρχές Οκτωβρίου, ωστόσο, ο στρατός του Μάλι επέστρεψε στην πόλη με την υποστήριξη του ρωσικού Africa Corps.
Οι αυτονομιστές ανακοίνωσαν ότι αποχώρησαν οργανωμένα, επικαλούμενοι την ένταση των ρωσικών αεροπορικών πληγμάτων.
Η ανακατάληψη της Κιντάλ αποτελεί σημαντική στρατιωτική και συμβολική επιτυχία για το Μπαμακό και τη Μόσχα, χωρίς ωστόσο να συνεπάγεται τον τερματισμό της εξέγερσης στο βόρειο Μάλι ή της δράσης τζιχαντιστικών οργανώσεων στην περιοχή.
Μάλι, Νίγηρας και Μπουρκίνα Φάσο κατηγορούν την Ουκρανία
Οι εξελίξεις συνδέονται με τις ευρύτερες γεωπολιτικές ανακατατάξεις στο Σαχέλ.
Το Μάλι, ο Νίγηρας και η Μπουρκίνα Φάσο έχουν περιορίσει σημαντικά τις σχέσεις τους με τη Γαλλία και έχουν στραφεί προς τη Ρωσία για στρατιωτική υποστήριξη, μετά τα πραξικοπήματα και τις πολιτικές αλλαγές των τελευταίων ετών.
Οι κυβερνήσεις των τριών χωρών κατηγορούν την Ουκρανία ότι παρέχει όπλα, εκπαίδευση και πληροφορίες σε ένοπλες οργανώσεις που δρουν εναντίον τους.
Τον Σεπτέμβριο, ο υπουργός Εξωτερικών του Μάλι, Αμπντουλαγέ Ντιόπ, επανέλαβε τις σχετικές κατηγορίες από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Οι κατηγορίες αυτές αποτυπώνουν την αυξανόμενη ένταση ανάμεσα στις στρατιωτικές κυβερνήσεις του Σαχέλ και το Κίεβο, καθώς η περιοχή αποκτά μεγαλύτερη σημασία στον ανταγωνισμό Ρωσίας και Ουκρανίας.
Το Κίεβο επιδιώκει ισχυρότερη παρουσία στην Αφρική
Η ουκρανική κυβέρνηση έχει επιχειρήσει τα τελευταία χρόνια να διευρύνει τη διπλωματική και στρατηγική της παρουσία στην αφρικανική ήπειρο.
Τον Μάρτιο του 2026, η ουκρανική προεδρία παρουσίασε στρατηγική για την ενίσχυση της επιρροής της χώρας στην Αφρική, με το Σαχέλ να αποτελεί περιοχή ιδιαίτερου ενδιαφέροντος λόγω της ισχυρής ρωσικής παρουσίας.
Παράλληλα, το CNN έχει αναφερθεί σε ουκρανική δραστηριότητα και σε άλλες αφρικανικές χώρες, μεταξύ των οποίων η Λιβύη και το Σουδάν.
Οι πληροφορίες αυτές ενισχύουν την εικόνα μιας προσπάθειας του Κιέβου να ασκήσει πίεση στη Μόσχα και εκτός του ευρωπαϊκού μετώπου, σε περιοχές όπου η Ρωσία διατηρεί στρατιωτικές δυνάμεις, πολιτικές συμμαχίες και στρατηγικά συμφέροντα.
Παρότι οι λεπτομέρειες της φερόμενης ουκρανικής στρατιωτικής υποστήριξης στο Μάλι παραμένουν εν μέρει ανεπιβεβαίωτες, οι εξελίξεις αναδεικνύουν τη διεθνοποίηση της αντιπαράθεσης Ρωσίας – Ουκρανίας και τη σύνδεσή της με τις ήδη πολύπλοκες συγκρούσεις στη δυτική Αφρική.