Προειδοποίηση προς την Αλβανία απηύθυνε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με το αμφιλεγόμενο αναπτυξιακό έργο που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, υπογραμμίζοντας ότι ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την ενταξιακή πορεία της χώρας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η παρέμβαση των Βρυξελλών έρχεται ενώ στην Αλβανία συνεχίζονται για έβδομη διαδοχική ημέρα οι κινητοποιήσεις πολιτών κατά της σχεδιαζόμενης τουριστικής επένδυσης στις νότιες ακτές της χώρας. Οι διαδηλωτές υποστηρίζουν ότι το έργο απειλεί μια προστατευόμενη περιβαλλοντικά περιοχή ιδιαίτερης οικολογικής σημασίας, όπου φιλοξενούνται φλαμίνγκο, μεσογειακές φώκιες και σημαντικοί βιότοποι θαλάσσιων χελωνών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει ανησυχίες ότι η συγκεκριμένη ανάπτυξη ενδέχεται να έρχεται σε σύγκρουση με την ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία, γεγονός που θα μπορούσε να δημιουργήσει εμπόδια στο κλείσιμο του Κεφαλαίου 27 των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, το οποίο αφορά το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή.
Σε δηλώσεις του, εκπρόσωπος της Επιτροπής τόνισε ότι η Αλβανία οφείλει να απέχει από ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την εκπλήρωση των απαιτούμενων κριτηρίων για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων στο συγκεκριμένο κεφάλαιο. Παράλληλα, κάλεσε τις αλβανικές αρχές να προχωρήσουν άμεσα στις αναγκαίες ενέργειες ώστε να διασφαλιστεί η πλήρης συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό κεκτημένο.
Οι Βρυξέλλες επανέλαβαν επίσης την πάγια θέση τους υπέρ της κατάργησης του νόμου περί στρατηγικών επενδύσεων, υποστηρίζοντας ότι οι διαδικασίες ταχείας αδειοδότησης που προβλέπει ενδέχεται να παρακάμπτουν σημαντικές περιβαλλοντικές εγγυήσεις.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο υπουργός Περιβάλλοντος της Αλβανίας ενημέρωσε τις ευρωπαϊκές αρχές ότι οι κατασκευαστικές εργασίες για το έργο έχουν προσωρινά ανασταλεί και ότι πρόκειται να εκπονηθεί μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων με τη συμμετοχή φορέων της κοινωνίας των πολιτών.
Παράλληλα, οι Βρυξέλλες επιβεβαίωσαν ότι έχουν ήδη εκφράσει στις αλβανικές αρχές τις επιφυλάξεις τους σχετικά με το έργο και τις πιθανές περιβαλλοντικές του επιπτώσεις.
Το τελευταίο διάστημα οι διαδηλώσεις έχουν αποκτήσει μαζικότερο χαρακτήρα, υπό το σύνθημα «Επανάσταση των Φλαμίνγκο», αναφορά στο χαρακτηριστικό είδος που φιλοξενείται στην προστατευόμενη περιοχή Βιόσα-Νάρτα. Οι κινητοποιήσεις συνοδεύονται από αυξανόμενες επικρίσεις κατά της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Έντι Ράμα, ενώ δεν λείπουν και οι εκκλήσεις για παραίτησή του.
Ταυτόχρονα, η Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς και του Οργανωμένου Εγκλήματος της Αλβανίας (SPAK) διεξάγει έρευνα σχετικά με τις αλλαγές που έγιναν το 2024 στο καθεστώς προστασίας της περιοχής και στις ρυθμίσεις που αφορούν την ιδιοκτησία της γης.
Οι κινητοποιήσεις έχουν επεκταθεί και εκτός Αλβανίας, με Αλβανούς πολίτες σε πόλεις όπως η Νέα Υόρκη, το Λονδίνο, οι Βρυξέλλες, το Μιλάνο και το Βερολίνο να συμμετέχουν σε δράσεις διαμαρτυρίας, ζητώντας την ακύρωση του έργου και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η Αλβανία θεωρείται μία από τις πλέον προχωρημένες υποψήφιες χώρες για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η κυβέρνηση Ράμα έχει θέσει ως στόχο την ολοκλήρωση της ενταξιακής διαδικασίας έως το 2030, με την τεχνική ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων να προγραμματίζεται για το τέλος του 2027.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η προστατευόμενη περιοχή Βιόσα-Νάρτα, όπου σχεδιάζεται η επένδυση που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ και η οποία, σύμφωνα με τους επικριτές της, προωθείται χωρίς να έχει προηγηθεί ολοκληρωμένη περιβαλλοντική αξιολόγηση.