Η ζώνη Σένγκεν επιδεικνύει ισχυρή ανθεκτικότητα και αναβαθμισμένη ασφάλεια, ως αποτέλεσμα των συντονισμένων προσπαθειών σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση αξιολόγησης που δημοσιοποίησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το 2026.
Παρουσιάζοντας τα βασικά συμπεράσματα, ο εκπρόσωπος Τύπου της Κομισιόν, Μάρκους Λαμέρτ, υπογράμμισε τις σημαντικές επιτυχίες που σημειώθηκαν κατά το περασμένο έτος, οι οποίες αλλάζουν τα δεδομένα στη διαχείριση των ευρωπαϊκών συνόρων.
Στην πρώτη γραμμή των θετικών εξελίξεων βρίσκεται η αποτελεσματικότερη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, η οποία οδήγησε σε αξιοσημείωτη μείωση των παράνομων διελεύσεων κατά 26% το 2025 σε σύγκριση με το 2024. Ταυτόχρονα, η Ευρώπη κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό επιστροφών των τελευταίων δέκα ετών για άτομα χωρίς δικαίωμα διαμονής, αγγίζοντας το 28% το 2025, γεγονός που αποτυπώνει τη βελτίωση και την αυστηροποίηση των σχετικών μηχανισμών.
Καταλυτικό ρόλο σε αυτή την πορεία ενίσχυσης διαδραμάτισε η πλήρης ενεργοποίηση του αναβαθμισμένου Συστήματος Εισόδου/Εξόδου τον Απρίλιο του 2026, το οποίο εδραιώνει την ψηφιακή εποχή στους συνοριακούς ελέγχους. Τα στοιχεία της έκθεσης είναι ενδεικτικά, καθώς στους πρώτους έξι μήνες λειτουργίας του συστήματος καταγράφηκαν περισσότερες από 66 εκατομμύρια είσοδοι και έξοδοι, ενώ απαγορεύτηκε η είσοδος σε 32.000 άτομα που δεν διέθεταν τα απαραίτητα έγγραφα.
Παράλληλα, η θεσμική θωράκιση ενισχύθηκε τον Ιανουάριο του 2026 με την υιοθέτηση της πρώτης Στρατηγικής Βίζας της ΕΕ.
Κοιτάζοντας προς το μέλλον, η Κομισιόν θέτει ως άμεσες προτεραιότητες για τον επόμενο κύκλο Σένγκεν την περαιτέρω ψηφιοποίηση των διαδικασιών, την έναρξη λειτουργίας της νέας ταξιδιωτικής άδειας για τους πολίτες που ταξιδεύουν χωρίς βίζα, καθώς και την κατάθεση πρότασης για έναν αναθεωρημένο Κώδικα Βίζας. Επιπλέον, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των κρατών-μελών στον τομέα των επιστροφών με τη στενή συνδρομή της Frontex.
Η στρατηγική της ΕΕ ολοκληρώνεται με την εδραίωση ενός ισχυρού πλαισίου εσωτερικής ασφάλειας, το οποίο θα υποστηριχθεί από αυξημένους πόρους μέσω του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού (MFF) και από πιο συστηματικές συζητήσεις ανά χώρα για τη βελτίωση της διακυβέρνησης.