Η Τουρκία και η Βρετανία τελικά δεν θα συμμετάσχουν στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE (Security Action for Europe). Στις 30 Νοεμβρίου λήγει η προθεσμία για την υποβολή των εθνικών σχεδίων από τα 19 κράτη-μέλη που ζητούν δάνεια από το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο της Κομισιόν, ύψους 150 δισ. ευρώ.
Η κατάσταση με την Τουρκία και το casus belli
Ο εκπρόσωπος της Κομισιόν για θέματα Άμυνας, Τόμας Ρενιέρ, δήλωσε ότι Νότια Κορέα και Τουρκία έχουν ζητήσει επίσημα να ενταχθούν στο πρόγραμμα, αλλά δεν προλαβαίνουν την προθεσμία και τα αιτήματά τους εξακολουθούν να εξετάζονται.
Παρά τις πιέσεις της Γερμανίας υπέρ της συμμετοχής της Τουρκίας – κάτι που φάνηκε και στη συνάντηση των ΥΠΕΞ Γερμανίας και Τουρκίας στο Βερολίνο – η ένταξη της Άγκυρας προκαλεί έντονες αντιδράσεις σε Ελλάδα και Κύπρο, λόγω του casus belli κατά της Ελλάδας και της συνεχιζόμενης κατοχής μέρους της Κύπρου.
Η περίπτωση της Βρετανίας
Η Βρετανία επίσης μένει εκτός SAFE, καθώς ανακοίνωσε ότι δεν κατέστη δυνατό να υπάρξει συμφωνία. Ο αρμόδιος υπουργός Νικ Τόμας-Σίμοντς τόνισε ότι, παρότι οι διαπραγματεύσεις έγιναν σε καλό κλίμα, το Λονδίνο δεν θα αποδεχθεί συμφωνίες που δεν εξυπηρετούν το εθνικό συμφέρον. Παρόλα αυτά, η βρετανική αμυντική βιομηχανία μπορεί να συμμετέχει σε έργα του SAFE ως τρίτη χώρα.
Το πρόγραμμα ορίζει ότι τα συμβόλαια πρέπει να διασφαλίζουν πως τουλάχιστον το 65% του κόστους των εξαρτημάτων προέρχεται από την ΕΕ ή άλλες συμμετέχουσες χώρες, όπως η Ουκρανία.
Τι ακολουθεί;
Το SAFE θεωρείται επείγον πρόγραμμα. Τα κράτη-μέλη πρέπει να καταθέσουν τα σχέδιά τους μέχρι τις 30 Νοεμβρίου. Η Κομισιόν θα τα αξιολογήσει τον Δεκέμβριο, και μετά την έγκριση του Συμβουλίου θα πραγματοποιηθεί μια πρώτη εκταμίευση έως 15% ώστε να ξεκινήσουν τα έργα.
Όπως δήλωσε ο Ρενιέρ, στόχος είναι η διαδικασία αξιολόγησης να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους, ώστε να δοθεί γρήγορα η αρχική χρηματοδότηση και να προχωρήσουν οι προγραμματισμένες δράσεις.