Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζουν το ενδεχόμενο έναρξης απευθείας συνομιλιών με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, εν μέσω αυξανόμενης απογοήτευσης στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για τη μέχρι στιγμής πορεία των διαπραγματεύσεων υπό την ηγεσία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δήλωσε ότι βλέπει «μια πιθανότητα» η Ευρωπαϊκή Ένωση να διαπραγματευτεί με τον Πούτιν, σημειώνοντας ότι υπάρχει και η στήριξη του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι προς αυτή την κατεύθυνση.
«Μιλώ με τους 27 εθνικούς ηγέτες της ΕΕ για να δούμε πώς μπορούμε να οργανωθούμε καλύτερα και τι πραγματικά χρειάζεται να συζητήσουμε με τη Ρωσία όταν έρθει η ώρα», δήλωσε ο Κόστα.
Όπως ανέφερε, κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Κύπρο τον προηγούμενο μήνα, ο Ζελένσκι κάλεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες να είναι έτοιμοι να συμβάλουν «εποικοδομητικά» σε πιθανές διαπραγματεύσεις.
Η επίσημη θέση της ΕΕ παραμένει ότι δεν μπορεί να υπάρξει καμία απόφαση για την Ουκρανία χωρίς τη συμμετοχή του Κιέβου. Ωστόσο, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εκφράζουν ανησυχία ότι οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας έχουν σημειώσει ελάχιστη πρόοδο, αφήνοντας την Ευρωπαϊκή Ένωση στο περιθώριο των εξελίξεων.
Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, υπάρχει φόβος ότι η ΕΕ ενδέχεται τελικά να βρεθεί μπροστά σε μια συμφωνία την οποία δεν θα έχει διαμορφώσει αλλά θα κληθεί να αποδεχθεί.
Ο Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε πάντως ότι οι Βρυξέλλες δεν επιθυμούν να διαταράξουν τη διαδικασία που βρίσκεται υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις πως το Κρεμλίνο επιθυμεί ουσιαστικές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Ναι, υπάρχει πιθανότητα διαπραγμάτευσης με τον Πούτιν. Αλλά μέχρι στιγμής κανείς δεν έχει δει σημάδια από τη Ρωσία ότι θέλει πραγματικά να συμμετάσχει σε σοβαρές συνομιλίες», δήλωσε σε εκδήλωση στη Φλωρεντία.
Το γραφείο του Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιβεβαίωσε τις επαφές με τον Κόστα, ενώ ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος τόνισε ότι απαιτείται «καλύτερος ευρωπαϊκός συντονισμός», ακόμη και μέσω ενός ηγέτη που θα μπορούσε να μιλήσει εκ μέρους όλων των Ευρωπαίων προς τη Μόσχα.
Ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες, όπως ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ Ντε Βέβερ, έχουν ήδη ταχθεί υπέρ της δημιουργίας διαύλου επικοινωνίας με το Κρεμλίνο. Ωστόσο, άλλες χώρες εκτιμούν ότι δεν υπάρχει ακόμη κοινή γραμμή μεταξύ των 27 κρατών-μελών σχετικά με το ποιος θα αναλάβει αυτόν τον ρόλο, πότε θα πρέπει να υπάρξει επαφή και ποιο μήνυμα θα μεταφερθεί στη ρωσική πλευρά.
Την ίδια ώρα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι ο γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας της Ουκρανίας, Ρουστέμ Ουμέροφ, μετέβη στις Ηνωμένες Πολιτείες για επαφές με Αμερικανούς αξιωματούχους και ειδικούς απεσταλμένους του Ντόναλντ Τραμπ, μεταξύ των οποίων και ο Στιβ Γουίτκοφ.
Στόχος των επαφών, σύμφωνα με το Κίεβο, είναι η «αναζωογόνηση της διπλωματικής διαδικασίας», η οποία φέρεται να έχει επιβραδυνθεί μετά την εμπλοκή των ΗΠΑ στη σύγκρουση με το Ιράν.
Η τελευταία τριμερής συνάντηση μεταξύ ΗΠΑ, Ουκρανίας και Ρωσίας πραγματοποιήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου.
Παράλληλα, συνεχίζονται οι διαφωνίες ανάμεσα στη Μόσχα και το Κίεβο σχετικά με τις προϋποθέσεις μιας πιθανής εκεχειρίας.
Ο Βλαντιμίρ Πούτιν ανακοίνωσε ότι οι ρωσικές δυνάμεις θα τηρήσουν προσωρινή κατάπαυση του πυρός για τους εορτασμούς της Ημέρας της Νίκης στις 9 Μαΐου, ζητώντας αντίστοιχη παύση επιθέσεων από την Ουκρανία.
Ωστόσο, ο Ζελένσκι ανακοίνωσε μονομερή κατάπαυση πυρός από τις 6 Μαΐου, επιδιώκοντας — σύμφωνα με το γραφείο του — να αναδείξει την αντίφαση της ρωσικής στάσης, καθώς η Μόσχα ζητά εγγυήσεις ασφαλείας για τις εκδηλώσεις της, ενώ συνεχίζει στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Ουκρανία.
Λίγο αργότερα, σύμφωνα με τους Financial Times, ρωσικές επιθέσεις προκάλεσαν τον θάνατο 27 ανθρώπων σε διάφορες ουκρανικές πόλεις και τον τραυματισμό τουλάχιστον 120 ακόμη.
Τον Φεβρουάριο, Γάλλοι αξιωματούχοι είχαν μεταβεί στη Μόσχα μεταφέροντας μήνυμα ότι η Ευρώπη πρέπει να έχει θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με πηγές που επικαλούνται οι Financial Times, το Κρεμλίνο απέρριψε τότε τις γαλλικές προτάσεις, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο διαφορετικής ευρωπαϊκής προσέγγισης στο μέλλον.
Την ίδια ώρα, ο Ρώσος πρόεδρος συνεχίζει να θέτει ως βασική προϋπόθεση για μελλοντικές διαπραγματεύσεις την αποχώρηση ουκρανικών δυνάμεων από περιοχές του Ντονμπάς που παραμένουν υπό τον έλεγχο του Κιέβου.