Την ανάγκη η Ουκρανία να διατηρήσει ισχυρή θέση απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα υπογράμμισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσιάζοντας σήμερα (14/1) την πρόταση για τη χορήγηση δανείου στήριξης ύψους 90 δισ. ευρώ για τα έτη 2026 και 2027.
Όπως δήλωσε, η χρηματοδότηση αυτή θα επιτρέψει στο Κίεβο αφενός να ενισχύσει την άμυνά του και τις στρατιωτικές του δυνατότητες στο πεδίο, αφετέρου να διασφαλίσει τη λειτουργία του κράτους και των βασικών δημόσιων υπηρεσιών. Παράλληλα, τόνισε ότι η πρωτοβουλία αυτή επιβεβαιώνει τη σταθερή προσήλωση της Ευρώπης στην ασφάλεια, την άμυνα και τη μελλοντική ευημερία της Ουκρανίας.
Με αφορμή τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από την έναρξη της ρωσικής εισβολής, η κ. φον ντερ Λάιεν εκτίμησε ότι η Μόσχα δεν δείχνει σημάδια αποκλιμάκωσης ούτε πρόθεση για ειρηνευτική διέξοδο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε δέσμη τριών νομοθετικών προτάσεων που διασφαλίζουν το νέο δάνειο, με εγγύηση τον προϋπολογισμό της ΕΕ και βάσει των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου. Το πακέτο περιλαμβάνει τη θέσπιση του ίδιου του δανείου, τροποποίηση του υφιστάμενου μηχανισμού μακροοικονομικής βοήθειας προς την Ουκρανία και αναπροσαρμογή του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, ώστε να καλυφθεί χρηματοδοτικά η πρωτοβουλία.
Η συμφωνία προωθείται μέσω «ενισχυμένης συνεργασίας» μεταξύ 24 κρατών-μελών, καθώς Ουγγαρία, Σλοβακία και Τσεχία δεν συμμετέχουν, χωρίς ωστόσο να μπλοκάρουν τις απαραίτητες τροποποιήσεις.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, περίπου 60 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε στρατιωτική βοήθεια και 30 δισ. ευρώ σε γενική δημοσιονομική στήριξη. Η στρατιωτική χρηματοδότηση θα δοθεί με έμφαση στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, με προμήθειες κυρίως από την Ουκρανία, την ΕΕ και χώρες του ΕΟΧ/ΕΖΕΣ, ενώ προβλέπεται ευελιξία για αγορές εκτός Ευρώπης εφόσον κριθεί αναγκαίο. Η δημοσιονομική ενίσχυση, από την άλλη, στοχεύει στη στήριξη μεταρρυθμίσεων, τον εκσυγχρονισμό της χώρας και την προσέγγιση της ευρωπαϊκής προοπτικής.
Η ΕΕ διατηρεί το δικαίωμα να αξιοποιήσει τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για την αποπληρωμή του δανείου, ενώ σε περίπτωση αδυναμίας πληρωμών, προβλέπεται μηχανισμός ασφαλείας μέσω του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Στόχος των Βρυξελλών είναι να υπάρξει συμφωνία μεταξύ των θεσμών εντός του πρώτου εξαμήνου, ώστε οι πρώτες εκταμιεύσεις να ξεκινήσουν στις αρχές της άνοιξης. Το πακέτο των 90 δισ. ευρώ καλύπτει περίπου τα δύο τρίτα των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας για την επόμενη διετία, σύμφωνα με το ΔΝΤ, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνέχιση της διεθνούς στήριξης, ιδίως από την G7.
Υπενθυμίζεται ότι από την έναρξη του πολέμου, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη-μέλη της έχουν διαθέσει συνολικά 193,3 δισ. ευρώ για τη στήριξη της Ουκρανίας και του πληθυσμού της, ποσό υψηλότερο από οποιονδήποτε άλλον διεθνή εταίρο.