Ουκρανικό: Το μήνυμα της Ευρώπης μετά τη Σύνοδο στο Βερολίνο – Οι επιφυλάξεις Τραμπ και οι εγγυήσεις ασφαλείας

 
συμμαχια των προθυμων

Πηγή Φωτογραφίας: EPA/HANNIBAL HANSCHKE

Ενημερώθηκε: 19/11/26 - 22:14

Η αισιοδοξία του Ντόναλντ Τραμπ για τις προθέσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν, οι αμφιβολίες του Αμερικανού προέδρου για τη συνέχιση της οικονομικής και στρατιωτικής ενίσχυσης της Ουκρανίας, αλλά και η προσπάθεια των Ευρωπαίων να διασφαλίσουν ενεργό ρόλο στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις αποτέλεσαν τα βασικά σημεία της συνόδου της «Συμμαχίας των Προθύμων» στο Βερολίνο.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε λίγες ώρες μετά την τριμερή επαφή των ηγετών των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας στη Σενζέν, γεγονός που προσέδωσε πρόσθετη βαρύτητα στις ευρωπαϊκές διαβουλεύσεις.

Ο Αμερικανός πρόεδρος συμμετείχε τηλεφωνικά στη σύνοδο, επικοινωνώντας από το προεδρικό αεροσκάφος Air Force One. Κατά τη διάρκεια της παρέμβασής του, εξέφρασε την εκτίμηση ότι ο Ρώσος πρόεδρος αντιμετωπίζει σοβαρά το ενδεχόμενο επίτευξης ειρηνευτικής συμφωνίας.

Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, διατύπωσε έντονες αμφιβολίες για τη σκοπιμότητα διάθεσης πρόσθετων δισεκατομμυρίων στην υποστήριξη του Κιέβου, προκαλώντας προβληματισμό στους Ευρωπαίους συμμετέχοντες.

Ειδικότερα, επικαλούμενο τέσσερις Ευρωπαίους αξιωματούχους που είχαν ενημέρωση για τη συνομιλία, το δημοσίευμα αναφέρει ότι ο Τραμπ αμφισβήτησε τη συνέχιση της στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας προς την Ουκρανία.

Φέρεται, μάλιστα, να υποστήριξε ότι οι σύμμαχοι θα πρέπει να επικεντρωθούν στην προσπάθεια τερματισμού του πολέμου, εκτιμώντας ότι ο Πούτιν είναι διατεθειμένος να συζητήσει μια ειρηνευτική διευθέτηση.

Οι περιγραφές των Ευρωπαίων αξιωματούχων για τον τόνο της παρέμβασής του διέφεραν. Ορισμένοι έκαναν λόγο για έντονη και οργισμένη τοποθέτηση, ενώ άλλος συμμετέχων ανέφερε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος στάθηκε κυρίως στις ανθρώπινες απώλειες και στο τεράστιο οικονομικό κόστος ενός πολέμου που πλησιάζει τα πέντε χρόνια.

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορούσε και τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας για το 2027, καθώς εκτιμάται ότι αντιμετωπίζει κενό περίπου 70 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε εισηγηθεί τη χορήγηση πρόσθετου δανείου 45 δισεκατομμυρίων ευρώ, προκειμένου να καλυφθεί μέρος των αναγκών του Κιέβου.

Μετά τη σύνοδο, ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ απέφυγε να επιβεβαιώσει ότι ο Τραμπ είχε ξεσπάσει οργισμένα. Ανέφερε, ωστόσο, ότι ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε με έντονο τρόπο για τις ανθρώπινες απώλειες, τονίζοντας πως η συνέχιση των εχθροπραξιών δεν αποφέρει οφέλη σε καμία πλευρά. Από την πλευρά του, ο Στιβ Γουίτκοφ υπερασπίστηκε τη στάση της Ουάσιγκτον, επισημαίνοντας ότι ο Τραμπ έχει δώσει εντολή στους συνεργάτες του να εργαστούν για τον τερματισμό του πολέμου σε συνεργασία με τη «Συμμαχία των Προθύμων».

Κούσνερ: Στο τραπέζι εγγυήσεις ασφαλείας αντίστοιχες με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ

Ιδιαίτερη σημασία απέκτησε η συζήτηση για τις εγγυήσεις ασφαλείας που θα μπορούσαν να συνοδεύσουν μια μελλοντική συμφωνία ειρήνης. Ο Τζάρεντ Κούσνερ υποστήριξε ότι οι αμερικανικές επαφές έχουν συμβάλει ώστε η Ρωσία να προσεγγίσει περισσότερο την ιδέα παροχής εγγυήσεων στην Ουκρανία, οι οποίες θα παραπέμπουν στις προβλέψεις του Άρθρου 5 της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.

Το συγκεκριμένο άρθρο προβλέπει την αμοιβαία συνδρομή των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ σε περίπτωση επίθεσης εναντίον ενός από αυτά. Ωστόσο, η συζήτηση για αντίστοιχες εγγυήσεις προς το Κίεβο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ανοίγει ο δρόμος για την ένταξή του στη Συμμαχία.

Ο Κούσνερ παραδέχθηκε ότι παραμένουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το εάν η Μόσχα θα αποδεχθεί στην πράξη ένα τέτοιο πλαίσιο. Για τον λόγο αυτό, υπογράμμισε την ανάγκη να επανεκκινήσει ο διάλογος μεταξύ της Ευρώπης και της Ρωσίας.

Παράλληλα, χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική μια ενδεχόμενη αμερικανική δέσμευση για την ασφάλεια της Ουκρανίας, αντίστοιχη με το Άρθρο 5, διευκρινίζοντας ότι ο Τραμπ εμφανίζεται ανοιχτός σε μια τέτοια προοπτική, εφόσον αυτή ενταχθεί σε μια ευρύτερη συμφωνία που θα εξυπηρετεί και τα αμερικανικά συμφέροντα.

Ο Αμερικανός διαπραγματευτής αναφέρθηκε επίσης στην πρόοδο που, όπως είπε, έχει σημειωθεί στις συζητήσεις για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, τις εγγυήσεις ασφαλείας και την ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου.

Μερτς: Δεν θα επιτρέψουμε μια νέα Γιάλτα

Σαφές μήνυμα ότι η Ευρώπη δεν πρόκειται να αποδεχθεί αποφάσεις για το μέλλον της Ουκρανίας χωρίς τη συμμετοχή της έστειλε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς. Αναφερόμενος στη Διάσκεψη της Γιάλτας το 1945, υπογράμμισε ότι δεν μπορεί να επαναληφθεί ένα μοντέλο στο οποίο οι ισχυρότερες δυνάμεις καθορίζουν την τύχη άλλων κρατών χωρίς τη δική τους παρουσία.

Ο Μερτς επανέλαβε ότι η ευρωπαϊκή υποστήριξη προς το Κίεβο θα συνεχιστεί για όσο διάστημα απαιτηθεί και ότι οποιαδήποτε διαπραγμάτευση για την επόμενη ημέρα του πολέμου πρέπει να περιλαμβάνει τόσο την Ουκρανία όσο και την Ευρώπη.

Στο πλαίσιο αυτό, προσέφερε στους ηγέτες που συμμετείχαν στη σύνοδο κομμάτια από το Τείχος του Βερολίνου, θέλοντας να υπενθυμίσει τις συνέπειες του διχασμού της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Ο Γερμανός καγκελάριος αναφέρθηκε ακόμη στην ιστορική ομιλία του Ρόναλντ Ρίγκαν στο Βερολίνο το 1987, όταν ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ είχε απευθύνει έκκληση στον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ να γκρεμίσει το Τείχος. Όπως σημείωσε, το αντίστοιχο μήνυμα προς τον Πούτιν σήμερα είναι να σταματήσει τον πόλεμο και να επιλέξει τη διπλωματική οδό.

Παράλληλα, επιβεβαίωσε ότι επιδίωξη των Ευρωπαίων είναι η πραγματοποίηση πολυμερών συνομιλιών με τη συμμετοχή της Ουκρανίας, της Ρωσίας, των ευρωπαϊκών χωρών και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Μακρόν: Η συνάντηση στην Κίνα δεν αναδιαμορφώνει την παγκόσμια τάξη

Από την πλευρά του, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία που αποδίδεται στην τριμερή συνάντηση Τραμπ, Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ στη Σενζέν. Όπως επισήμανε, η κοινή διακήρυξη που προέκυψε από τις συνομιλίες δεν σημαίνει ότι αλλάζει η υφιστάμενη παγκόσμια τάξη.

Αντίθετα, έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στη σύνοδο του Βερολίνου, τονίζοντας ότι οι ευρωπαϊκές χώρες θα επηρεαστούν άμεσα από τις συνέπειες οποιασδήποτε συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου. Υπογράμμισε, επίσης, ότι η ρωσική εισβολή συνιστά απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και ότι κάθε διπλωματική προσπάθεια πρέπει να οδηγεί σε μια βιώσιμη λύση.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ υποστήριξε ότι δεν μπορεί η χώρα που ξεκίνησε την εισβολή να καθορίσει μονομερώς τους όρους της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Εμφανίστηκε, πάντως, συγκρατημένα αισιόδοξος για τη διπλωματική διαδικασία, επισημαίνοντας ότι διακρίνει μεγαλύτερη σύγκλιση μεταξύ των Ευρωπαίων συμμάχων, αν και η στάση του Πούτιν εξακολουθεί να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα.

Ζελένσκι: Η Ρωσία δεν κατάφερε να διχάσει την Ευρώπη

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έθεσε στο επίκεντρο των επαφών του τις στρατιωτικές και οικονομικές ανάγκες της χώρας, καθώς ο πόλεμος οδεύει προς τον πέμπτο χειμώνα του.

Στις συζητήσεις με τους Ευρωπαίους ηγέτες εξετάστηκαν τρόποι αντιμετώπισης των ρωσικών drones και πυραύλων, η ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας, η προστασία των ενεργειακών εγκαταστάσεων και η εξασφάλιση της αναγκαίας χρηματοδότησης για τη συνέχιση της ουκρανικής αντίστασης.

Ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να έχει ενεργό συμμετοχή στις ειρηνευτικές διαβουλεύσεις και ευχαρίστησε τους συμμάχους για τη στήριξή τους. Μετά τη σύνοδο, υποστήριξε ότι η Μόσχα δεν κατάφερε να προκαλέσει ρήγμα στις ευρωπαϊκές χώρες.

Πιο επιφυλακτικός ως προς τις προοπτικές άμεσης προόδου εμφανίστηκε ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ. Αναγνώρισε ότι ο Τραμπ έδειξε αισιοδοξία μετά τις επαφές του με τον Πούτιν και τον Σι, ωστόσο εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο η ρωσική πλευρά είναι έτοιμη να προχωρήσει σε ουσιαστικές υποχωρήσεις.

Μάλιστα, εκτίμησε ότι η Μόσχα δύσκολα θα προσέλθει σε σοβαρές διαπραγματεύσεις πριν από το τέλος του χειμώνα, υιοθετώντας σαφώς πιο επιφυλακτική στάση από εκείνη που μετέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Η σύνοδος του Βερολίνου ολοκληρώθηκε χωρίς να ανακοινωθεί νέα συμφωνία με τη Ρωσία για τις εγγυήσεις ασφαλείας ή ένα συγκεκριμένο πρόσθετο χρηματοδοτικό πακέτο για την Ουκρανία. Επιβεβαιώθηκε, ωστόσο, η πρόθεση των Ευρωπαίων να διατηρήσουν τη στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη προς το Κίεβο, ενώ η αμερικανική πλευρά εμφανίστηκε ανοιχτή στη συμμετοχή της Ευρώπης στις επόμενες διπλωματικές πρωτοβουλίες.

Το βασικό ζητούμενο παραμένει πλέον το περιεχόμενο των εγγυήσεων ασφαλείας και κυρίως το εάν η Ρωσία θα δεχθεί ένα συγκεκριμένο πλαίσιο δεσμεύσεων για την προστασία της Ουκρανίας μετά τη λήξη των εχθροπραξιών. Το Βερολίνο κατέστησε σαφές ότι οι Ευρωπαίοι δεν προτίθενται να αφήσουν αποκλειστικά στις μεγάλες δυνάμεις τις αποφάσεις για το μέλλον της Ουκρανίας και την ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ