Σε ομιλία της προς τους πρεσβευτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η Ευρώπη οφείλει να προσαρμοστεί στη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα και να αντιμετωπίσει τον κόσμο όπως διαμορφώνεται σήμερα.
Αναφερόμενη ειδικά στις εξελίξεις γύρω από το Ιράν, υπογράμμισε ότι ο ιρανικός λαός αξίζει ελευθερία, αξιοπρέπεια και το δικαίωμα να αποφασίζει για το μέλλον του, ακόμη και αν αυτή η πορεία συνοδεύεται από κινδύνους και αβεβαιότητα. Προειδοποίησε, παράλληλα, ότι η διεθνής κοινότητα βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με μια περιφερειακή σύγκρουση με απρόβλεπτες συνέπειες, καθώς η διάχυση της κρίσης αποτελεί πλέον υπαρκτό ενδεχόμενο.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επισήμανε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να επαναπροσδιορίσει τις προτεραιότητές της, τονίζοντας πως η ασφάλεια πρέπει να αποτελέσει την οργανωτική αρχή της ευρωπαϊκής δράσης. Όπως σημείωσε, η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί αποκλειστικά ως θεματοφύλακας της παλαιότερης παγκόσμιας τάξης.
Αν και η Ένωση θα συνεχίσει να υπερασπίζεται το διεθνές σύστημα που βασίζεται σε κανόνες και το οποίο συνέβαλε να οικοδομηθεί μαζί με τους συμμάχους της, η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι δεν μπορεί πλέον να βασίζεται μόνο σε αυτό για την προστασία των συμφερόντων της.
Σύμφωνα με την ίδια, οι κανόνες αυτοί δεν επαρκούν πλέον για την αντιμετώπιση των σύνθετων απειλών που διαμορφώνονται στο σύγχρονο διεθνές περιβάλλον. Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να είναι έτοιμη να προβάλλει την ισχύ της πιο αποφασιστικά και να ενισχύσει την ικανότητά της να προστατεύει τα συμφέροντά της.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έθεσε επίσης το ζήτημα της αποτελεσματικότητας των ευρωπαϊκών θεσμών και διαδικασιών, διερωτώμενη κατά πόσο οι υπάρχουσες δομές ενισχύουν ή περιορίζουν την αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως γεωπολιτικού παράγοντα.
Όπως τόνισε, τα θεσμικά εργαλεία, το δόγμα και οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων της Ένωσης σχεδιάστηκαν σε μια μεταπολεμική περίοδο σχετικής σταθερότητας και συναίνεσης. Ωστόσο, το σημερινό διεθνές περιβάλλον μεταβάλλεται με ταχύτητα και απαιτεί μεγαλύτερη ευελιξία και αποφασιστικότητα.
Κλείνοντας την παρέμβασή της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έθεσε το ερώτημα κατά πόσο το ευρωπαϊκό σύστημα, που οικοδομήθηκε με στόχο τη συναίνεση και τον συμβιβασμό, εξακολουθεί να λειτουργεί ως εργαλείο ισχύος ή αν πλέον αποτελεί εμπόδιο στην προσπάθεια της Ευρώπης να διαδραματίσει ουσιαστικό γεωπολιτικό ρόλο.