Ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να μετακυλίσει στους Ευρωπαίους συμμάχους το βάρος για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, καλώντας τους να αναλάβουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην ασφάλεια της θαλάσσιας οδού, παρά το γεγονός ότι δεν είχε προηγηθεί συντονισμός με την Ευρώπη πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν.
Σε ομιλία του, ο Αμερικανός πρόεδρος προέτρεψε τις ευρωπαϊκές χώρες να «πάρουν τον έλεγχο» του Στενού και να διασφαλίσουν τη λειτουργία του, τονίζοντας ότι οι ίδιες εξαρτώνται ενεργειακά από αυτό. Όπως ανέφερε, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να συνδράμουν, αλλά η ευθύνη θα πρέπει να ανήκει πρωτίστως στους Ευρωπαίους.
Η τοποθέτηση αυτή συνοδεύτηκε από αντιφατικά μηνύματα, καθώς από τη μία πλευρά ενθάρρυνε ακόμη και τη χρήση βίας για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας, ενώ από την άλλη υποστήριξε ότι το Στενό θα «ανοίξει φυσικά» μετά το τέλος των εχθροπραξιών. Ωστόσο, το βασικό μήνυμα ήταν σαφές: η Ουάσιγκτον δεν θεωρεί ότι φέρει την κύρια ευθύνη για τη διαχείριση της κρίσης.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η στάση αυτή αντανακλά μια ευρύτερη μετατόπιση της αμερικανικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή, με τον Τραμπ να επιχειρεί να περιορίσει την άμεση εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών και να μεταφέρει το βάρος στους συμμάχους του.
Η προσέγγιση αυτή, ωστόσο, φέρνει την Ευρώπη σε δύσκολη θέση. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων για την απόφαση έναρξης του πολέμου, αλλά καλούνται τώρα να διαχειριστούν τις συνέπειες, σε ένα περιβάλλον έντονης ενεργειακής αβεβαιότητας.
Το ενδεχόμενο παρατεταμένου κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ προκαλεί ήδη ανησυχία για νέο ενεργειακό σοκ στην Ευρώπη, η οποία εξακολουθεί να ανακάμπτει από την κρίση που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η μείωση της εξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια. Η αύξηση των τιμών και ο ανταγωνισμός για εναλλακτικές προμήθειες ενδέχεται να επιβαρύνουν περαιτέρω τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Παράλληλα, η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών επηρεάζει και τη συνοχή της διατλαντικής συμμαχίας. Ο Τραμπ εξέφρασε δυσαρέσκεια για την περιορισμένη στήριξη των συμμάχων του ΝΑΤΟ, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αναθεώρησης της σχέσης των ΗΠΑ με τη Συμμαχία. Αναλυτές επισημαίνουν ότι τέτοιες τοποθετήσεις πλήττουν την εμπιστοσύνη, που αποτελεί θεμέλιο των στρατιωτικών συμμαχιών.
Την ίδια στιγμή, ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές απέναντι στις αμερικανικές επιλογές. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, χαρακτήρισε «μη ρεαλιστική» την ιδέα στρατιωτικής επιχείρησης για το άνοιγμα του Στενού, ασκώντας κριτική στις αντιφάσεις της αμερικανικής πολιτικής.
Μπροστά σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η Ευρώπη επιταχύνει τις προσπάθειες ενίσχυσης της στρατηγικής της αυτονομίας, τόσο στον τομέα της άμυνας όσο και στην ενέργεια, επιδιώκοντας να μειώσει την εξάρτησή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες και να περιορίσει τις επιπτώσεις μιας ενδεχόμενης αποστασιοποίησης της Ουάσιγκτον.
Οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν μια βαθύτερη αναδιάταξη των διεθνών ισορροπιών, με τη σχέση Ευρώπης–ΗΠΑ να εισέρχεται σε φάση αβεβαιότητας και επαναπροσδιορισμού.