Έντονο διπλωματικό παρασκήνιο διαμορφώνεται γύρω από τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να εκφράζει την πεποίθηση ότι μια συμφωνία βρίσκεται προ των πυλών, ενώ η Τεχεράνη διαμηνύει ότι δεν έχει ακόμη ληφθεί οριστική απόφαση.
Οι επαφές εξελίσσονται σε μια περίοδο αυξημένης αστάθειας στη Μέση Ανατολή, καθώς οι δύο πλευρές συνεχίζουν να ανταλλάσσουν στρατιωτικά πλήγματα και η διεθνής κοινότητα απευθύνει εκκλήσεις για άμεση αποκλιμάκωση.
Η κρίση κλιμακώθηκε μετά τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, τα οποία προκάλεσαν αλυσιδωτές αντιδράσεις από την Τεχεράνη. Παρά τη συμφωνία εκεχειρίας που ακολούθησε τον Απρίλιο, τα επεισόδια δεν σταμάτησαν, με νέες επιθέσεις να καταγράφονται τις τελευταίες ημέρες τόσο από αμερικανικές δυνάμεις όσο και από το Ιράν εναντίον στόχων στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι ανέστειλε προγραμματισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, επικαλούμενος τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί στις διαπραγματεύσεις. Από το Οβάλ Γραφείο υποστήριξε ότι έχει διαμορφωθεί μια «πολύ καλή συμφωνία», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να υπογραφεί ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, βασικός στόχος της συμφωνίας είναι να διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ενώ εκτίμησε ότι με την ολοκλήρωσή της θα αποκατασταθεί πλήρως και η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη τηρεί πιο συγκρατημένη στάση. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, ξεκαθάρισε ότι δεν έχει οριστικοποιηθεί ούτε ο χρόνος ούτε ο τόπος υπογραφής οποιασδήποτε συμφωνίας. Αν και παραδέχθηκε ότι μεγάλο μέρος του διαπραγματευτικού κειμένου έχει ολοκληρωθεί, κατηγόρησε την Ουάσιγκτον για μεταβολές θέσεων κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, υπογραμμίζοντας ότι η Ισλαμική Δημοκρατία δεν πρόκειται να υπερβεί τις «κόκκινες γραμμές» της.
Στις βασικές απαιτήσεις του Ιράν περιλαμβάνονται η παροχή εγγυήσεων έναντι νέων αμερικανικών επιθέσεων, η άρση των οικονομικών κυρώσεων, η αποδέσμευση δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων και ο τερματισμός των συγκρούσεων στα περιφερειακά μέτωπα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα διατηρεί και ο ρόλος του Ισραήλ. Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε επικοινωνία με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, με τις δύο πλευρές να συζητούν τις παραμέτρους μιας ενδεχόμενης συμφωνίας. Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές, το Τελ Αβίβ επιδιώκει η τελική διευθέτηση να περιλαμβάνει περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα και στην πυραυλική δραστηριότητα του Ιράν, καθώς και τον περιορισμό της στήριξης προς ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή.
Την ίδια ώρα, η αντιπαράθεση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και τις ιρανικές πετρελαϊκές εξαγωγές συνεχίζει να προκαλεί ανησυχία στις διεθνείς αγορές. Οι δηλώσεις Τραμπ περί επικείμενης συμφωνίας οδήγησαν σε σημαντική άνοδο τα ασιατικά χρηματιστήρια και σε πτώση των τιμών του πετρελαίου, καθώς οι επενδυτές εκτιμούν ότι ενδεχόμενη αποκλιμάκωση θα μειώσει τους κινδύνους για την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία.
Παρά το κλίμα συγκρατημένης αισιοδοξίας που καλλιεργεί η Ουάσιγκτον, οι διαπραγματεύσεις παραμένουν σε κρίσιμο σημείο. Το εάν οι δύο πλευρές θα καταφέρουν να γεφυρώσουν τις τελευταίες διαφορές ή αν η περιοχή θα οδηγηθεί σε νέο κύκλο έντασης αναμένεται να κριθεί τις επόμενες ημέρες.