Ο υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας, Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες, άνοιξε δημόσια τη συζήτηση για τη δημιουργία ευρωπαϊκού στρατού, υποστηρίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αποκτήσει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και στις αβεβαιότητες γύρω από το μέλλον του NATO.
Οι δηλώσεις του κορυφαίου υπουργού της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ έγιναν σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής έντασης, με φόντο τον πόλεμο των ΗΠΑ κατά του Ιράν και τη διπλωματική κρίση μεταξύ Ουάσινγκτον και Μαδρίτης.
Μιλώντας στο Politico πριν από τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ στις Βρυξέλλες, ο Αλμπάρες υποστήριξε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να εξαρτάται πλήρως από τις αμερικανικές αποφάσεις στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας.
«Δεν μπορούμε να ξυπνάμε κάθε πρωί και να αναρωτιόμαστε τι θα κάνουν οι ΗΠΑ. Οι πολίτες μας αξίζουν κάτι καλύτερο», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως «αυτή είναι η στιγμή της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας της Ευρώπης».
Ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι η ΕΕ πρέπει να «απεξαρτηθεί» από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τόσο σε οικονομικό όσο και σε στρατιωτικό επίπεδο.
«Πρέπει να είμαστε ελεύθεροι από τον καταναγκασμό, είτε πρόκειται για δασμούς είτε για στρατιωτικές απειλές, αλλά και ελεύθεροι από τις συνέπειες των αποφάσεων άλλων», σημείωσε.
Ο Αλμπάρες αναφέρθηκε επίσης στον ρόλο του NATO και στην ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αποτρεπτικής ισχύος, αφήνοντας σαφείς αιχμές για τη στάση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στη Συμμαχία.
Όπως είπε, η ισχύς του NATO βασίζεται στην αποτροπή και στην πεποίθηση ότι καμία χώρα δεν θα τολμήσει να αμφισβητήσει έμπρακτα τη λειτουργία του Άρθρου 5, δηλαδή της ρήτρας συλλογικής άμυνας.
«Αυτό πρέπει να αναδημιουργήσουμε. Την αποτροπή. Αν θέλετε να τα βάλετε μαζί μας, να πάτε αλλού, γιατί θα σταθούμε ενωμένοι. Γι’ αυτό χρειαζόμαστε έναν στρατό και κοινή αμυντική ικανότητα», υπογράμμισε, επαναφέροντας στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον λεγόμενο ευρωστρατό.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η ενίσχυση των ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων δεν θα πρέπει να θεωρείται απειλή για το NATO.
«Οι ΗΠΑ ενισχύουν συνεχώς τον στρατό τους και κανείς δεν θεωρεί ότι αυτό αποδυναμώνει το NATO. Αν όμως το NATO δεν παρέχει πλέον την ίδια ασφάλεια όπως στο παρελθόν, τότε οι Ευρωπαίοι πρέπει να κάνουμε περισσότερα», δήλωσε.
Οι τοποθετήσεις του Αλμπάρες αποκτούν ιδιαίτερη σημασία λόγω της έντασης στις σχέσεις ΗΠΑ – Ισπανίας. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ασκήσει σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση Σάντσεθ για τη στάση της απέναντι στον πόλεμο κατά του Ιράν, ενώ φέρεται να έχει απειλήσει ακόμη και με απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από ισπανικό έδαφος.
Επιπλέον, η Ισπανία βρέθηκε στο επίκεντρο των ενδοσυμμαχικών αντιπαραθέσεων στο NATO, καθώς ήταν η μοναδική χώρα που εξέφρασε ανοιχτά αντιρρήσεις απέναντι στην πρόταση για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ.
Παρόλα αυτά, σύμφωνα με στοιχεία του SIPRI, η Ισπανία αύξησε τις στρατιωτικές της δαπάνες στο 2,1% του ΑΕΠ το 2025, ξεπερνώντας για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες τον στόχο του 2% που έχει θέσει το NATO.
Την ίδια στιγμή, περίπου 3.000 Ισπανοί στρατιωτικοί συμμετέχουν σε αποστολές υπό την αιγίδα της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, σύμφωνα με στοιχεία του ισπανικού υπουργείου Άμυνας.