Μια αποκαλυπτική εικόνα για τις εσωτερικές ισορροπίες στην κυβέρνηση Νετανιάχου δίνει ο υπουργός Οικονομικών του Ισραήλ και επικεφαλής του κόμματος «Θρησκευτικός Σιωνισμός», Μπεζαλέλ Σμότριχ, ο οποίος υποστηρίζει ότι παρενέβη προσωπικά στις αποφάσεις του πρωθυπουργού για τη Γάζα.
Σε συνέντευξή του στην Jerusalem Post, ο Σμότριχ περιγράφει τον ρόλο του με ιδιαίτερα χαρακτηριστικό τρόπο, λέγοντας ουσιαστικά ότι «τράβηξε χειρόφρενο» στο σχέδιο του Νετανιάχου για τη Γάζα και ότι παρενέβη ώστε να μην προχωρήσουν επιλογές που ο ίδιος θεωρούσε απαράδεκτες.
Η δήλωση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ο Σμότριχ αποτελεί έναν από τους βασικούς εκπροσώπους της σκληρής δεξιάς στον κυβερνητικό συνασπισμό και η πολιτική του στήριξη παραμένει κρίσιμη για τη συνοχή της κυβέρνησης.
Οι «κόκκινες γραμμές» του Σμότριχ για τη Γάζα
Ο Σμότριχ έχει θέσει επανειλημμένα αυστηρές προϋποθέσεις για οποιαδήποτε συμφωνία σχετικά με το μέλλον της Γάζας.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο πλήρης αφοπλισμός και η διάλυση της Χαμάς, η διατήρηση ισραηλινής στρατιωτικής παρουσίας στην περίμετρο της Λωρίδας και η κατοχύρωση της ελευθερίας δράσης των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων.
Παράλληλα, απορρίπτει οποιονδήποτε μελλοντικό ρόλο της Παλαιστινιακής Αρχής στη διακυβέρνηση της Γάζας και αντιτίθεται σε κάθε αναφορά που θα μπορούσε να ανοίξει δρόμο για δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.
Οι θέσεις αυτές τον φέρνουν συχνά σε σύγκρουση όχι μόνο με πολιτικούς αντιπάλους στο εσωτερικό του Ισραήλ αλλά και με προτάσεις που εξετάζουν οι ΗΠΑ και άλλοι διεθνείς παράγοντες για τη μεταπολεμική διαχείριση του παλαιστινιακού θύλακα.
Το μέτωπο της στρατολογίας των Χαρέντι
Δεύτερο μεγάλο μέτωπο για τον Σμότριχ είναι το ζήτημα της στρατολόγησης των υπερορθόδοξων Εβραίων, των Χαρέντι.
Η υπόθεση έχει εξελιχθεί σε μία από τις σοβαρότερες δοκιμασίες για την κυβέρνηση, καθώς τα υπερορθόδοξα κόμματα επιδιώκουν τη διατήρηση εξαιρέσεων από τη στρατιωτική θητεία, την ώρα που αυξάνονται οι πιέσεις στην ισραηλινή κοινωνία για πιο ισότιμη κατανομή των στρατιωτικών υποχρεώσεων.
Ο Σμότριχ βρίσκεται έτσι ανάμεσα στην ανάγκη να διατηρήσει τον κυβερνητικό συνασπισμό και στις πιέσεις που δέχεται από τη δική του εκλογική βάση.
Βουλευτές του «Θρησκευτικού Σιωνισμού» έχουν ήδη ζητήσει αυστηρότερες «κόκκινες γραμμές» και σταδιακή εφαρμογή της στρατολόγησης των Χαρέντι.
Απομακρύνεται από τον Μπεν-Γκβιρ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η θέση του Σμότριχ για τον υπουργό Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ και το ενδεχόμενο νέας κοινής καθόδου στις επόμενες εκλογές.
Παρά το γεγονός ότι οι δύο πολιτικοί κατέβηκαν μαζί στις εκλογές του 2022 και εξασφάλισαν συνολικά 14 έδρες, ο Σμότριχ εμφανίζεται τώρα να απορρίπτει την ανάγκη επανάληψης της συμμαχίας.
«Απέδειξα τα τελευταία χρόνια ότι ξέρω να ενεργώ υπεύθυνα ώστε να κερδίζει το εθνικό στρατόπεδο», ανέφερε, επιχειρώντας να διαφοροποιηθεί από τον Μπεν-Γκβιρ.
Η στάση του δείχνει ότι η ισραηλινή σκληρή δεξιά δεν κατευθύνεται απαραίτητα ενιαία προς τις εκλογές του 2026, αλλά αντίθετα εμφανίζει αυξανόμενες εσωτερικές αποστάσεις και ανταγωνισμούς.
Σε προεκλογική τροχιά το Ισραήλ
Η συνέντευξη πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η ισραηλινή πολιτική σκηνή έχει ήδη εισέλθει σε έντονη προεκλογική κινητικότητα.
Οι εσωκομματικές διεργασίες στο Λικούντ, οι κινήσεις του Νετανιάχου για τη διατήρηση του ελέγχου του κόμματος και η δραστηριοποίηση των πολιτικών του αντιπάλων δείχνουν ότι η επόμενη εκλογική αναμέτρηση βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Σμότριχ επιχειρεί να παρουσιάσει τον εαυτό του όχι απλώς ως κυβερνητικό εταίρο αλλά ως δύναμη που μπορεί να επιβάλει όρια και να επηρεάζει άμεσα τις αποφάσεις του Νετανιάχου.
Σχέδιο για ένα εκατομμύριο Εβραίους μετανάστες
Στην ίδια συνέντευξη, ο Σμότριχ αποκάλυψε και ένα φιλόδοξο σχέδιο για την προσέλκυση ενός εκατομμυρίου Εβραίων μεταναστών από τη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Όπως ανέφερε, έχει ήδη παρουσιάσει την πρόταση στον Νετανιάχου, εισηγούμενος μεγάλης κλίμακας κρατική οικοδομική δραστηριότητα και δημιουργία ολόκληρων γειτονιών για κοινότητες που θα μεταναστεύσουν στο Ισραήλ.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι μια τέτοια πολιτική δεν πρέπει να θεωρείται δημοσιονομικό βάρος αλλά επένδυση στην οικονομία και στην αντιμετώπιση ελλείψεων εργατικού δυναμικού.
Η συνολική εικόνα που προκύπτει από τη συνέντευξη είναι εκείνη ενός Σμότριχ που επιχειρεί να εμφανιστεί ως κεντρικός ρυθμιστής της δεξιάς πτέρυγας της κυβέρνησης, με λόγο τόσο στη Γάζα όσο και στα κρίσιμα εσωτερικά ζητήματα που θα καθορίσουν τις επόμενες εκλογές.