Σε καθεστώς «κατάστασης πολιορκίας» έθεσε χθες, Κυριακή, ο πρόεδρος της Γουατεμάλας τη χώρα, παραχωρώντας διευρυμένες αρμοδιότητες στις αρχές ασφαλείας, έπειτα από πρωτοφανές κύμα βίας που αποδίδεται σε εγκληματικές συμμορίες. Μέσα σε μόλις 24 ώρες, τουλάχιστον οκτώ αστυνομικοί έχασαν τη ζωή τους, δεκάδες άνθρωποι κρατήθηκαν όμηροι, ενώ τρεις φυλακές πέρασαν προσωρινά στον έλεγχο κρατουμένων.
Όπως ανακοίνωσαν οι αρχές, οι επιθέσεις στους δρόμους και οι εξεγέρσεις στα σωφρονιστικά καταστήματα εκτιμάται ότι αποτελούν αντίποινα για τη μεταγωγή ηγετικών στελεχών εγκληματικών οργανώσεων σε φυλακή υψίστης ασφαλείας, καθώς και για την άρνηση της κυβέρνησης να ανακαλέσει το μέτρο.
«Αποφάσισα την κήρυξη κατάστασης πολιορκίας σε ολόκληρη τη χώρα για 30 ημέρες, ώστε να εγγυηθούμε την ασφάλεια και την προστασία των πολιτών», δήλωσε σε έκτακτο διάγγελμα ο πρόεδρος Μπερνάρντο Αρέβαλο. Το μέτρο προβλέπει την αναστολή ορισμένων συνταγματικών δικαιωμάτων, όπως η ελευθερία συνάθροισης και διαδήλωσης, και επιτρέπει συλλήψεις και ανακρίσεις χωρίς προηγούμενη δικαστική εντολή. Η απόφαση θα πρέπει να επικυρωθεί από το Κοινοβούλιο, όπου την πλειοψηφία διαθέτει η αντιπολίτευση.
Ο πρόεδρος γνωστοποίησε επίσης ότι οι δυνάμεις ασφαλείας ανέκτησαν πλήρως τον έλεγχο των τριών φυλακών, στις οποίες κρατούμενοι είχαν εξεγερθεί και κρατούσαν ομήρους συνολικά 46 άτομα από το Σάββατο. «Το κράτος αποκατέστησε την κυριαρχία του. Οι εγκληματίες υποχωρούν μπροστά στη δύναμη του νόμου», τόνισε χαρακτηριστικά.
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκονται οι διαβόητες συμμορίες Barrio 18 και Mara Salvatrucha, που έχουν χαρακτηριστεί τρομοκρατικές οργανώσεις τόσο από τη Γουατεμάλα όσο και από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι δύο ομάδες συγκρούονται για τον έλεγχο περιοχών, επιβάλλοντας εκβιασμούς σε εμπόρους, μεταφορείς και πολίτες, με τις αρνήσεις πληρωμής να οδηγούν συχνά σε δολοφονίες. Στο ενεργητικό τους αποδίδονται πολυάριθμα εγκλήματα, από φόνους μέχρι διακίνηση ναρκωτικών.
Από το πρωί του Σαββάτου, μέλη των συμμοριών κρατούσαν ομήρους 45 σωφρονιστικούς υπαλλήλους και έναν ψυχίατρο σε τρεις φυλακές, απαιτώντας τη μεταγωγή των αρχηγών τους σε κέντρα κράτησης με ηπιότερο καθεστώς, αίτημα που απορρίφθηκε κατηγορηματικά από την κυβέρνηση.