Αυξανόμενες πιέσεις προς τη λιβανική κυβέρνηση ασκούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, επιδιώκοντας τον περιορισμό της πολιτικής και θεσμικής επιρροής της Χεζμπολάχ. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, τα μηνύματα της Ουάσιγκτον προς τη Βηρυτό έχουν γίνει εντονότερα, με την αμερικανική πλευρά να ζητά συγκεκριμένες ενέργειες εναντίον της οργάνωσης, ενώ παράλληλα προωθείται η συζήτηση για τη διαμόρφωση νομικού πλαισίου που θα διευκολύνει τις επαφές με το Ισραήλ.
Η αμερικανική διπλωματική δραστηριότητα κυριάρχησε στις πολιτικές εξελίξεις της περασμένης εβδομάδας στον Λίβανο, επισκιάζοντας ακόμη και την επίσκεψη γαλλικής υπουργικής αντιπροσωπείας υπό τον υπουργό Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι τοποθετήσεις του Αμερικανού πρέσβη στον Λίβανο, Μισέλ Ίσα, καθώς και η επικοινωνία του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, με τον πρόεδρο του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν.
Το μήνυμα της Ουάσιγκτον προς τη λιβανική κυβέρνηση
Σύμφωνα με τις διπλωματικές πηγές, οι αμερικανικές παρεμβάσεις συγκλίνουν σε ένα βασικό μήνυμα: η λιβανική κυβέρνηση καλείται να αναλάβει πρωτοβουλίες για τον περιορισμό της Χεζμπολάχ, διαφορετικά κινδυνεύει να χάσει μια σημαντική πολιτική ευκαιρία.
Η Ουάσιγκτον φέρεται να θεωρεί ότι η σημερινή συγκυρία στη Μέση Ανατολή προσφέρει δυνατότητες άσκησης μεγαλύτερης πίεσης στην οργάνωση, αξιοποιώντας τόσο τις περιφερειακές εξελίξεις όσο και εσωτερικά ζητήματα στον Λίβανο.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η υπόθεση εκρηκτικών υλών που κατασχέθηκαν από τις λιβανικές αρχές και την οποία οι αμερικανικές πηγές συνδέουν με την ανάγκη ενίσχυσης των κρατικών μηχανισμών ασφαλείας.
Οι ίδιες εκτιμήσεις συνδέουν την αμερικανική στρατηγική και με το ενδεχόμενο νέων περιφερειακών αναταράξεων, συμπεριλαμβανομένης μιας πιθανής στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον του Ιράν μετά τις αμερικανικές εκλογές. Πρόκειται, ωστόσο, για εκτιμήσεις και όχι για επιβεβαιωμένη απόφαση.
Στόχος η πολιτική και θεσμική αποδυνάμωση της Χεζμπολάχ
Κατά τις ίδιες διπλωματικές εκτιμήσεις, ο βασικός στόχος των ΗΠΑ δεν είναι η πλήρης εξάλειψη της Χεζμπολάχ, αλλά ο σταδιακός περιορισμός της παρουσίας και της επιρροής της στους πολιτικούς και κρατικούς θεσμούς του Λιβάνου.
Η αμερικανική πλευρά φέρεται να θεωρεί ότι μια τέτοια διαδικασία μπορεί να προωθηθεί αποτελεσματικότερα από λιβανικές πολιτικές και θεσμικές δυνάμεις παρά μέσω άμεσης παρέμβασης του Ισραήλ, των Ηνωμένων Πολιτειών ή ευρωπαϊκών κρατών.
Στο πλαίσιο αυτό, οι πιέσεις επικεντρώνονται στην ενεργοποίηση των κρατικών μηχανισμών, στην εφαρμογή μέτρων ασφαλείας και στον περιορισμό της δυνατότητας της οργάνωσης να επηρεάζει κρίσιμες πολιτικές αποφάσεις.
Φόβοι για εσωτερική σύγκρουση στον Λίβανο
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον φέρεται να αναγνωρίζει ότι μια ευθεία εσωτερική σύγκρουση με τη Χεζμπολάχ θα μπορούσε να έχει ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες για τη χώρα.
Ο Λίβανος εξακολουθεί να βρίσκεται σε κατάσταση εύθραυστης σταθερότητας, ενώ μια ενδεχόμενη ένοπλη αντιπαράθεση μεταξύ εσωτερικών πολιτικών και στρατιωτικών δυνάμεων θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερη αποσταθεροποίηση.
Επιπλέον, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, μια τέτοια σύγκρουση δεν θα εξασφάλιζε ούτε την εξάλειψη της Χεζμπολάχ ούτε την πλήρη επικράτηση των πολιτικών αντιπάλων της.
Για τον λόγο αυτό, η αμερικανική στρατηγική περιγράφεται ως προσπάθεια σταδιακής αποδυνάμωσης της οργάνωσης μέσω των επίσημων θεσμών του λιβανικού κράτους.
Στο τραπέζι αλλαγές για τις επαφές με το Ισραήλ
Ένα ακόμη ζήτημα που φέρεται να προωθεί η αμερικανική πλευρά αφορά τη δημιουργία νομικού πλαισίου το οποίο θα επιτρέπει συγκεκριμένες επαφές με το Ισραήλ χωρίς τον κίνδυνο ποινικών συνεπειών.
Σύμφωνα με τις διπλωματικές πληροφορίες, η Ουάσιγκτον επικαλείται τις άμεσες και έμμεσες διαπραγματεύσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί μεταξύ των δύο πλευρών σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο.
Ωστόσο, μια τέτοια αλλαγή αντιμετωπίζει σοβαρά εμπόδια, καθώς θα απαιτούσε νέα νομοθετική ρύθμιση από το λιβανικό Κοινοβούλιο.
Παράλληλα, σημαντικό μέρος της λιβανικής κοινωνίας εξακολουθεί να αντιτίθεται στην προοπτική θεσμοθέτησης επαφών με το Ισραήλ, γεγονός που καθιστά πολιτικά δύσκολη την προώθηση μιας τέτοιας πρωτοβουλίας.
Τα όρια των αμερικανικών πιέσεων
Παρά την εντατικοποίηση της αμερικανικής διπλωματικής δραστηριότητας, η δυνατότητα ουσιαστικής αποδυνάμωσης της Χεζμπολάχ παραμένει αβέβαιη.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που μεταφέρονται από διπλωματικές πηγές, οι λιβανικές αρχές ενδέχεται να καταγράψουν αποτελέσματα σε συγκεκριμένους τομείς, όπως ο εντοπισμός και η κατάσχεση όπλων ή εκρηκτικών υλών.
Πολύ δυσκολότερη θεωρείται, ωστόσο, η μείωση της πολιτικής επιρροής της οργάνωσης, ο περιορισμός των οικονομικών της πόρων και η αποδυνάμωση της κοινωνικής της βάσης.
Οι εξελίξεις αναδεικνύουν το σύνθετο δίλημμα που αντιμετωπίζει η λιβανική ηγεσία: από τη μία πλευρά τις αυξανόμενες αμερικανικές απαιτήσεις για περιορισμό της Χεζμπολάχ και από την άλλη τον κίνδυνο νέων εσωτερικών συγκρούσεων σε μια χώρα με βαθιές πολιτικές και κοινωνικές διαιρέσεις.