Σε αδιέξοδο οδηγούνται οι διαβουλεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς και οι παράλληλες συνομιλίες της Τεχεράνης με το Ομάν, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλείται η ισραηλινή εφημερίδα Israel Hayom.
Όπως επισημαίνεται, η επίτευξη συμφωνίας ή έστω ενός μνημονίου κατανόησης φαντάζει απίθανη στο εγγύς μέλλον, λόγω των αυστηρών όρων και των αντιφάσεων που παρουσιάζει η ιρανική πλευρά.
Οι απαιτήσεις της Τεχεράνης και το χάσμα στις διαπραγματεύσεις
Παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ έλαβαν το προσχέδιο της συμφωνίας Ομάν-Ιράν, οι όροι που θέτει η Τεχεράνη για τον τερματισμό των επιθέσεων σε δεξαμενόπλοια δεν εξασφαλίζουν την πλήρη και ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ —βασική απαίτηση της Ουάσιγκτον και των χωρών του Κόλπου— ενώ προσκρούουν και στο διεθνές δίκαιο.
Παράλληλα, παρατηρείται σημαντική απόκλιση ανάμεσα στις γραπτές απαιτήσεις της Τεχεράνης και τις προφορικές θέσεις που παρουσιάζει ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγκτσί, στον Αμερικανό ειδικό απεσταλμένο, Στιβ Γουίτκοφ:
Γραπτές αξιώσεις: Απαιτούν άμεση αποδέσμευση μεγάλου μέρους των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων, αποχώρηση του Αμερικανικού Ναυτικού, καθώς και διεθνείς εγγυήσεις για μη επανάληψη των πολεμικών επιχειρήσεων, χωρίς καμία αναφορά στο πυρηνικό πρόγραμμα.
Προφορικές επαφές: Η πολιτική ηγεσία του Ιράν εμφανίζεται να συζητά το προηγούμενο πλαίσιο, δηλαδή σταδιακή αποδέσμευση κονδυλίων παράλληλα με το πλήρες άνοιγμα των Στενών για διάστημα 60 ημερών διαπραγματεύσεων.
Από την πλευρά του, ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς επιβεβαίωσε ότι το Ιράν απέσυρε, τουλάχιστον προσωρινά, την απαίτηση για επιβολή τελών διέλευσης στα Στενά.
Σχέδιο υποθαλάσσιων αγωγών για την αχρήστευση των Στενών
Την ίδια στιγμή, ο Αμερικανός Υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, επιβεβαίωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη σχεδιασμοί για την κατασκευή εκτεταμένου δικτύου αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, με στόχο τη μεταφορά ενέργειας από τον Κόλπο προς τη Μεσόγειο, παρακάμπτοντας πλήρως τα Στενά του Ορμούζ.
Ο Μπέσεντ εκτίμησε ότι εντός της επόμενης διετίας άνω του 50% έως 70% της διακινούμενης ενέργειας θα μεταφέρεται μέσω υπογειοποιημένων αγωγών, καθιστώντας τα Στενά στρατηγικά αδιάφορα.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, εξετάζονται διάφορες οδεύσεις, μεταξύ των οποίων μια διαδρομή μέσω Ισραήλ προς τη Μεσόγειο, αλλά και εναλλακτικές λύσεις μέσω Ιράκ και Συρίας.
Οικονομική παράλυση και εσωτερική αμφισβήτηση στο Ιράν
Την ίδια ώρα, η εσωτερική κατάσταση στο Ιράν επιδεινώνεται ραγδαία. Οι συνεχείς διακοπές ρεύματος, η δελτιοποίηση των καυσίμων και τα προβλήματα στην υδροδότηση προκαλούν έντονη λαϊκή δυσαρέσκεια, ενώ κυβερνητικές εκθέσεις προειδοποιούν για επικείμενη παράλυση των κρατικών υπηρεσιών.
Παράλληλα, μεταρρυθμιστικά μέσα ενημέρωσης στην Τεχεράνη ζητούν τη διενέργεια έρευνας για τη διαχείριση περίπου 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων από πωλήσεις πετρελαίου κατά την περίοδο που τα Στενά ήταν ανοιχτά, καθώς τα κονδύλια αυτά δεν έφτασαν ποτέ στα δημόσια ταμεία.