Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προτείνει τη δημιουργία ειδικού καθεστώτος «συνδεδεμένου μέλους» για την Ουκρανία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εκτιμώντας ότι η πλήρης ένταξη του Κιέβου στο ευρωπαϊκό μπλοκ δεν μπορεί να ολοκληρωθεί στο άμεσο μέλλον λόγω των πολιτικών και θεσμικών εμποδίων.
Σε επιστολή του προς Ευρωπαίους ηγέτες, ο Μερτς επισημαίνει ότι η διαδικασία πλήρους ένταξης της Ουκρανίας απαιτεί χρόνο, εξαιτίας τόσο των σύνθετων διαπραγματεύσεων όσο και των διαδικασιών επικύρωσης από τα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Για τον λόγο αυτό, το Βερολίνο εισηγείται ένα ενδιάμεσο καθεστώς «συνδεδεμένου μέλους», το οποίο χαρακτηρίζει ως καθοριστικό βήμα πριν από την πλήρη ένταξη της χώρας στην Ένωση.
Ο Γερμανός καγκελάριος ξεκαθαρίζει ότι η πρόταση δεν συνιστά «ένταξη δεύτερης κατηγορίας» ούτε μια περιορισμένη μορφή συμμετοχής, καθώς η Ουκρανία έχει διαχρονικά εκφράσει επιφυλάξεις απέναντι σε προτάσεις που θα μπορούσαν να καθυστερήσουν την ευρωπαϊκή της πορεία.
Από την πλευρά του, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι συνεχίζει να ζητά πλήρη ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδανικά έως το 2027.
Στην επιστολή, η οποία απευθύνεται μεταξύ άλλων στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Μερτς παρουσιάζει αναλυτικά τα χαρακτηριστικά του προτεινόμενου καθεστώτος.
Σύμφωνα με την πρόταση, η Ουκρανία θα μπορεί να συμμετέχει σε ορισμένες συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, να διαθέτει «συνδεδεμένο» Ευρωπαίο επίτροπο χωρίς χαρτοφυλάκιο, καθώς και «συνδεδεμένους» ευρωβουλευτές χωρίς δικαίωμα ψήφου.
Παράλληλα, ο Γερμανός καγκελάριος προτείνει τα κράτη-μέλη της ΕΕ να αναλάβουν πολιτική δέσμευση για την εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής προς την Ουκρανία, με στόχο τη δημιουργία ουσιαστικών εγγυήσεων ασφαλείας για τη χώρα.
Ο Φρίντριχ Μερτς υποστηρίζει ότι η πρότασή του ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες συνθήκες που αντιμετωπίζει η Ουκρανία ως χώρα σε πόλεμο και εκτιμά ότι θα μπορούσε να συμβάλει στη διευκόλυνση των ειρηνευτικών συνομιλιών που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Η Ουκρανία απέκτησε καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη χώρας τον Δεκέμβριο του 2023, ωστόσο οι διαπραγματεύσεις παραμένουν ουσιαστικά παγωμένες λόγω του βέτο που ασκούσε η Ουγγαρία υπό τον Βίκτορ Όρμπαν.
Η πολιτική αλλαγή στη Βουδαπέστη μετά τη νίκη του Πίτερ Μαγιάρ στις εκλογές της 12ης Απριλίου δημιουργεί νέα δεδομένα, με τη Γερμανία και αρκετές ακόμη ευρωπαϊκές χώρες να ελπίζουν ότι σύντομα θα ξεκινήσουν και επίσημα οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με το Κίεβο.
Παράλληλα, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξακολουθούν να εκφράζουν ανησυχίες για κρίσιμους τομείς, κυρίως για τη γεωργία, καθώς η Ουκρανία αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς αγροδιατροφικών προϊόντων στην Ευρώπη, προκαλώντας προβληματισμό σε χώρες όπως η Γαλλία.
Ο Μερτς αναφέρει τέλος ότι σκοπεύει να θέσει τις προτάσεις του προς συζήτηση στους υπόλοιπους Ευρωπαίους ηγέτες, με στόχο να υπάρξει σύντομα συμφωνία και να συγκροτηθεί ειδική ομάδα εργασίας για την επεξεργασία των λεπτομερειών.