Στη Νοτιοαφρικανή νομικό και υπερασπίστρια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Ναβανεθέμ «Νάβι» Πιλάι απονεμήθηκε, σύμφωνα με την ανακοίνωση που μεταδίδεται, το Νόμπελ Ειρήνης 2026, για τη συμβολή της στην «προώθηση της ειρήνης και του διεθνούς δικαίου». Η 85χρονη πρώην Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της σταδιοδρομίας της στην υπεράσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και στην καταπολέμηση των διακρίσεων.
Την απονομή ανακοίνωσε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο πρόεδρος της Νορβηγικής Επιτροπής Νόμπελ, Γιούργκεν Βάτνε Φρύντνες, αναφερόμενος στη μακρόχρονη προσφορά της Πιλάι στην προώθηση της ειρήνης και του διεθνούς δικαίου.
Η Νοτιοαφρικανή νομικός έχει διατελέσει δικαστής σε διεθνή δικαιοδοτικά όργανα και επικεφαλής του σημαντικότερου μηχανισμού των Ηνωμένων Εθνών για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Από το απαρτχάιντ στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Η Ναβανεθέμ Πιλάι γεννήθηκε στη Νότια Αφρική και προέρχεται από οικογένεια της ινδικής κοινότητας των Ταμίλ.
Σπούδασε Νομική στο Πανεπιστήμιο του Νατάλ, σε μια περίοδο κατά την οποία το καθεστώς του απαρτχάιντ επέβαλλε αυστηρούς φυλετικούς διαχωρισμούς και περιορισμούς στις επαγγελματικές ευκαιρίες.
Εξαιτίας των διακρίσεων που αντιμετώπιζε λόγω της καταγωγής της, δεν κατάφερε αρχικά να προσληφθεί σε δικηγορικό γραφείο και αποφάσισε να ιδρύσει το δικό της.
Μέσα από τη δικηγορική της δραστηριότητα ασχολήθηκε με υποθέσεις παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αγωνίστηκε ενάντια στις διακρίσεις που επέβαλλε το καθεστώς της εποχής.
Στη συνέχεια πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές και απέκτησε διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, ενώ ακολούθησε δικαστική σταδιοδρομία στη Νότια Αφρική.
Η διεθνής σταδιοδρομία της
Η Πιλάι ανέλαβε σημαντικές θέσεις στη διεθνή δικαιοσύνη, με τη δράση της να επικεντρώνεται στα ανθρώπινα δικαιώματα και στη διερεύνηση σοβαρών παραβιάσεων του διεθνούς δικαίου.
Από το 2003 έως το 2008 υπηρέτησε ως δικαστής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης.
Το 2008 ανέλαβε τη θέση της Ύπατης Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, στην οποία παρέμεινε έως το 2014.
Κατά τη διάρκεια της θητείας της ασχολήθηκε με ζητήματα προστασίας των ατομικών ελευθεριών, καταπολέμησης των διακρίσεων και λογοδοσίας για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η πολυετής παρουσία της σε διεθνείς θεσμούς την κατέστησε μία από τις αναγνωρίσιμες προσωπικότητες στον χώρο του διεθνούς δικαίου.
Οι τιμητικές διακρίσεις της Νάβι Πιλάι
Στη διάρκεια της σταδιοδρομίας της, η Νοτιοαφρικανή νομικός έχει τιμηθεί από πανεπιστήμια και διεθνείς οργανισμούς για τη συμβολή της στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Το 2003 έλαβε το Βραβείο για τα Δικαιώματα της Γυναίκας του Ιδρύματος Peter and Patricia Gruber, για τη δράση της υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ιδιαίτερα των δικαιωμάτων των γυναικών.
Την ίδια χρονιά ανακηρύχθηκε επίτιμο μέλος της Αμερικανικής Εταιρείας Διεθνούς Δικαίου.
Το 2005 τιμήθηκε με επίτιμο διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο Rhodes της Νότιας Αφρικής, ενώ τον Ιούνιο του 2007 έλαβε αντίστοιχη διάκριση από το Πανεπιστήμιο Durham του Ηνωμένου Βασιλείου.
Στις 9 Ιουνίου 2016 της απονεμήθηκε επίτιμος διδακτορικός τίτλος από το Πανεπιστήμιο Erasmus του Ρότερνταμ, στην Ολλανδία.
Έχει επίσης τιμηθεί από διεθνείς δικηγορικές οργανώσεις, μεταξύ των οποίων το International Bar Association και το National Bar Association.
Το 2020 έλαβε τον Μεγάλο Ομοσπονδιακό Σταυρό, ως αναγνώριση της προσφοράς της.
Η επιλογή της για το Νόμπελ Ειρήνης 2026, όπως παρουσιάζεται στη σχετική ανακοίνωση, συνδέεται με τη μακρόχρονη δράση της υπέρ της ειρήνης, της διεθνούς δικαιοσύνης και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.