Καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται, ολοένα και συχνότερα τις τελευταίες ημέρες γίνεται λόγος για τον ρόλο που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν οι Κούρδοι στις εξελίξεις. Παρά τους συνεχείς αεροπορικούς βομβαρδισμούς του Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, στρατιωτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι για την ουσιαστική κατάληψη εδαφών απαιτείται τελικά χερσαία παρουσία στρατευμάτων.
Ωστόσο η Ουάσιγκτον δεν φαίνεται διατεθειμένη να εμπλακεί άμεσα με χερσαίες δυνάμεις στο Ιράν. Σε αυτό το πλαίσιο ερμηνεύονται και οι επανειλημμένες αναφορές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στους Κούρδους, μια από τις μεγαλύτερες εθνοτικές ομάδες στον κόσμο χωρίς δικό της κράτος.
Οι Κούρδοι αριθμούν περίπου 30 έως 40 εκατομμύρια ανθρώπους και ζουν κυρίως σε περιοχές που εκτείνονται μεταξύ Τουρκίας, Ιράν, Ιράκ, Συρίας και Αρμενίας. Παρά την κοινή πολιτισμική ταυτότητα και τη δική τους γλώσσα – συγγενική με τα περσικά – παραμένουν διασκορπισμένοι σε διαφορετικά κράτη από την εποχή της κατάρρευσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και τον επανασχεδιασμό των συνόρων στη Μέση Ανατολή.
Η ιστορία τους χαρακτηρίζεται από συνεχείς συγκρούσεις, καταστολή και ανεκπλήρωτες υποσχέσεις για ανεξαρτησία από μεγάλες δυνάμεις. Από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, πολλά καθεστώτα στην περιοχή αντιμετώπισαν βίαια τα κουρδικά κινήματα, οδηγώντας σε εκτοπισμούς και μαζικές απώλειες.
Στην Τουρκία, η πολυετής σύγκρουση μεταξύ του κράτους και του PKK έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 40.000 ανθρώπους. Στο Ιράκ, ο Σαντάμ Χουσεΐν χρησιμοποίησε ακόμη και χημικά όπλα εναντίον των Κούρδων, αν και μετά τον Πόλεμο του Κόλπου το 1991 δημιουργήθηκε μια ημιαυτόνομη κουρδική διοίκηση στο βόρειο τμήμα της χώρας.
Οι κουρδικές περιοχές στο Ιράν έχουν επίσης μακρά παράδοση αντίστασης απέναντι στην κεντρική εξουσία, από την επανάσταση του 1979 μέχρι τις πρόσφατες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που πυροδοτήθηκαν το 2022 από τον θάνατο της Ιρανοκουρδικής Μαχσά Αμινί και τις κινητοποιήσεις που ακολούθησαν στα τέλη του 2025.
Οι κουρδικές δυνάμεις Πεσμεργκά έχουν αποκτήσει διεθνή φήμη για την αποτελεσματικότητά τους στο πεδίο της μάχης. Το όνομά τους σημαίνει «αυτοί που αντιμετωπίζουν τον θάνατο» και η εμπειρία τους στον ανταρτοπόλεμο, σε συνδυασμό με τη γνώση του ορεινού εδάφους, τους έχει καταστήσει σημαντικό σύμμαχο των ΗΠΑ σε διάφορες επιχειρήσεις, όπως στον αγώνα κατά του Ισλαμικού Κράτους σε Ιράκ και Συρία.
Αναλυτές εκτιμούν ότι σε περίπτωση συντονισμένης επιχείρησης με αεροπορική υποστήριξη των ΗΠΑ και του Ισραήλ, κουρδικές δυνάμεις θα μπορούσαν να κινηθούν σε κουρδικές περιοχές του Ιράν και να προκαλέσουν πίεση στο καθεστώς της Τεχεράνης. Ωστόσο θεωρείται δύσκολο να προχωρήσουν βαθιά στο ιρανικό έδαφος.
Ο βασικός στόχος μιας τέτοιας στρατηγικής θα ήταν να αναγκαστεί η ιρανική ηγεσία να μεταφέρει στρατεύματα σε νέα μέτωπα κοντά στα σύνορα, αποδυναμώνοντας την άμυνα σε άλλα σημεία. Παράλληλα, θα μπορούσε να ενθαρρύνει και άλλες εθνοτικές ομάδες στο εσωτερικό του Ιράν να κινητοποιηθούν.
Παρά τις σχετικές συζητήσεις, οι ηγέτες του Ιρακινού Κουρδιστάν εμφανίζονται προς το παρόν επιφυλακτικοί, δηλώνοντας ότι επιθυμούν να διατηρήσουν ουδέτερη στάση. Η στάση αυτή αντανακλά την ιστορική εμπειρία των Κούρδων, οι οποίοι συχνά βρέθηκαν παγιδευμένοι ανάμεσα σε συγκρούσεις μεγαλύτερων δυνάμεων.
Σύμφωνα με διεθνή μέσα ενημέρωσης, ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να είχε επαφές τις τελευταίες ημέρες με ηγέτες κουρδικών κομμάτων στο Ιράν, ζητώντας τους να ξεκινήσουν ένοπλο αγώνα εναντίον της Τεχεράνης με την υποστήριξη αεροπορικών επιχειρήσεων από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Αντίστοιχες επαφές αναφέρεται ότι έγιναν και με ηγεσίες στο Ιρακινό Κουρδιστάν.
Πληροφορίες από διεθνή μέσα αναφέρουν ακόμη ότι λίγο πριν την έναρξη των βομβαρδισμών του Ιράν έξι βασικές οργανώσεις Ιρανών Κούρδων σχημάτισαν συμμαχία, ενώ φέρεται να έλαβαν εξοπλισμό από δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Παρά τις εξελίξεις αυτές, παραμένει ανοιχτό το κρίσιμο ερώτημα: αν οι Κούρδοι εμπλακούν σε μια νέα σύγκρουση, ποιο θα είναι το πολιτικό αντάλλαγμα. Για πολλούς αναλυτές, η ιστορία δείχνει ότι οι κουρδικές φιλοδοξίες για ανεξαρτησία συχνά χρησιμοποιήθηκαν από μεγάλες δυνάμεις, χωρίς τελικά να οδηγήσουν στη δημιουργία ενός ανεξάρτητου κουρδικού κράτους.