Σε κατάσταση πλήρους κινητοποίησης βρίσκονται οι κουρδικές περιοχές της βορειοανατολικής Συρίας, καθώς αυξάνεται ο κίνδυνος στρατιωτικής επέμβασης από τις δυνάμεις της Δαμασκού. Όπως δήλωσε σε δημοσιογράφους η Ιλχάμ Άχμεντ, κορυφαίο στέλεχος της Δημοκρατικής Αυτόνομης Διοίκησης Βόρειας και Ανατολικής Συρίας και συμπρόεδρος του Συριακού Δημοκρατικού Συμβουλίου, οποιαδήποτε προσπάθεια εισόδου κυβερνητικών στρατευμάτων στις περιοχές της Ροζάβα θα απαντηθεί με «ολική αντίσταση».
Η Άχμεντ υπογράμμισε την ανάγκη διεθνούς στήριξης, ζητώντας εγγυήσεις ώστε να αποτραπεί επίθεση κατά της κουρδικής περιοχής. Παράλληλα, αποκάλυψε ότι υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας με πρόσωπα στο Ισραήλ, εκφράζοντας την προσδοκία ότι αυτές οι επαφές θα μεταφραστούν σε πολιτική στήριξη, «από όπου κι αν προέλθει».
Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών έχουν φέρει τους Σύρους Κούρδους αντιμέτωπους με μια νέα μάχη επιβίωσης. Αν και η κρίση εκδηλώθηκε αιφνίδια, οι ενδείξεις για την επιβολή της εξουσίας της Δαμασκού ανατολικά του Ευφράτη είχαν γίνει ορατές εδώ και καιρό. Μια προσωρινή συμφωνία που προέβλεπε τη διάλυση της κουρδικής διοίκησης κατέρρευσε γρήγορα, λόγω διαφωνιών για το χρονοδιάγραμμα μεταβίβασης της εξουσίας, οδηγώντας τελικά την κυβέρνηση στην επιλογή της στρατιωτικής λύσης.
Μετά την ανάληψη της εξουσίας στη Δαμασκό από τη Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ τον Δεκέμβριο του 2024, δύο ασύμβατες μορφές διακυβέρνησης συνυπήρχαν με ένταση στη Συρία: από τη μία, το καθεστώς του μεταβατικού προέδρου Άχμεντ αλ-Σαράα, με στόχο τη συγκρότηση ενός κεντρικού, αυταρχικού, σουνιτικού ισλαμικού κράτους υπό τουρκική επιρροή· και από την άλλη, η κοσμική, δυτικόστροφη κουρδική αυτόνομη διοίκηση στα ανατολικά του Ευφράτη.
Η ισορροπία αυτή διατηρήθηκε όσο υπήρχε άτυπη αμερικανική προστασία προς τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF), οι οποίες είχαν αναλάβει την ασφάλεια της περιοχής μετά την ήττα του ISIS το 2019. Με την αποχώρηση αυτής της εγγύησης, η επίθεση της Δαμασκού θεωρήθηκε ζήτημα χρόνου.
Αφού εδραίωσε την εξουσία της στην πρωτεύουσα με τη στήριξη της Τουρκίας και εξασφάλισε διεθνή αναγνώριση, η νέα ηγεσία της Συρίας προχώρησε στην προσπάθεια επανένωσης της χώρας διά της ισχύος. Οι κυβερνητικές δυνάμεις διέσχισαν τον Ευφράτη και κατέλαβαν γρήγορα τις κατά πλειοψηφία αραβικές επαρχίες Ράκα και Ντέιρ εζ-Ζορ, εξασφαλίζοντας και τον έλεγχο κρίσιμων πετρελαϊκών και ενεργειακών υποδομών. Πλέον βρίσκονται στα όρια της κουρδικής επαρχίας Χασάκα.
Στα δυτικά, η πόλη Κομπανί έχει τεθεί υπό ασφυκτικό αποκλεισμό από κυβερνητικές και φιλοκυβερνητικές δυνάμεις, με κλειστό και το τουρκικό σύνορο. Σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων, οι γραμμές αντιπαράθεσης απέχουν μόλις λίγα χιλιόμετρα από το αστικό κέντρο.
Η Ιλχάμ Άχμεντ προειδοποίησε ότι χωρίς άμεση διεθνή παρέμβαση υπάρχει κίνδυνος ανθρωπιστικής καταστροφής. Κατήγγειλε σοβαρές ωμότητες από τις δυνάμεις που επιχειρούν υπό τη σημαία της Δαμασκού, κάνοντας λόγο για εκτελέσεις, κακοποίηση γυναικών και αναβίωση πρακτικών που παραπέμπουν στο Ισλαμικό Κράτος. Όπως τόνισε, οι εικόνες αυτές έχουν προκαλέσει έντονο φόβο στον άμαχο πληθυσμό, ιδίως στις γυναίκες.
Οι κουρδικές δυνάμεις, που πριν από μια δεκαετία πρωτοστάτησαν στην ήττα του ISIS, δηλώνουν πλέον έτοιμες να υπερασπιστούν τα εδάφη τους απέναντι σε μια νέα ισλαμιστική απειλή, αυτή τη φορά υπό την κάλυψη της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Συρίας. Το κρίσιμο ερώτημα που παραμένει είναι αν η επέκταση της εξουσίας της Δαμασκού στη βορειοανατολική Συρία μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς να οδηγήσει σε νέες μαζικές σφαγές και βαθύτερη αποσταθεροποίηση.