Το επόμενο κρίσιμο μέτωπο στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να μεταφερθεί κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, με επίκεντρο τις θαλάσσιες νάρκες. Στο πλαίσιο των διεθνών προσπαθειών για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ —την πλέον ζωτική ενεργειακή δίοδο του πλανήτη— αμυντικές βιομηχανίες και ναυτικές δυνάμεις προετοιμάζονται για μια πρωτοποριακή μορφή αναμέτρησης.
Αυτή περιλαμβάνει τη χρήση αυτόνομων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, υποβρύχιων drones και μη επανδρωμένων σκαφών για την εκκαθάριση ναρκοπεδίων.
Σύμφωνα με πληροφορίες των Financial Times, η Μεγάλη Βρετανία έχει ήδη δρομολογήσει την αποστολή αυτόνομων σκαφών ανίχνευσης της Kraken Technology Group, συμμετέχοντας σε μια πολυεθνική επιχείρηση που στοχεύει στο άνοιγμα του περάσματος όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες.
Αν και Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η δραστηριότητα του Ιράν στην πόντιση ναρκών είναι περιορισμένη, η απλή υπόνοια για την ύπαρξή τους επαρκεί για να παγώσει το παγκόσμιο εμπόριο και να εκτινάξει το κόστος μεταφοράς καυσίμων.
Όπως επισημαίνουν στρατιωτικοί αναλυτές, οι σύγχρονες νάρκες βυθού, που ενεργοποιούνται με εξελιγμένους αισθητήρες, λειτουργούν ως όπλο ψυχολογικού πολέμου, αφού ακόμα και η πιθανότητα παρουσίας τους προκαλεί ναυτιλιακή παράλυση.
Το νέο οπλοστάσιο ρομποτικής στον Κόλπο
Για την αντιμετώπιση αυτής της απειλής, συμμαχικές δυνάμεις όπως οι ΗΠΑ, η Βρετανία και η Γαλλία αναπτύσσουν ένα εξελιγμένο δίκτυο αυτόνομων συστημάτων, μετατρέποντας τα Στενά του Ορμούζ σε πεδίο δοκιμών για τη ναυτική τεχνολογία του μέλλοντος. Το οπλοστάσιο αυτό περιλαμβάνει:
- Τα αμερικανικά σκάφη επιφανείας Common Uncrewed Surface Vehicles (Textron)
- Τα υποβρύχια drones SeaFox (Atlas Elektronik)
- Τα δοκιμασμένα στη Μαύρη Θάλασσα ουκρανικά Magura V5
- Τα αυτόνομα σόναρ Katfish (Kraken Robotics)
- Τα συστήματα αντιμέτρων Maritime Mine Counter Measures (Thales)
Η νέα αυτή στρατηγική αντικαθιστά τα παραδοσιακά ναρκαλιευτικά με στόλους drones που ελέγχονται εξ αποστάσεως —ακόμα και από ερευνητικά κέντρα στην Ευρώπη— μειώνοντας δραστικά το ρίσκο για τις ανθρώπινες ζωές, καθώς τα ρομπότ αναλαμβάνουν τη χαρτογράφηση και την εξουδετέρωση των απειλών.
Οι αντικειμενικές δυσκολίες και ο παράγοντας του φόβου
Παρά την τεχνολογική υπεροχή, οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι η απόλυτη ασφάλεια είναι ανέφικτη. Ο αντικειμενικός σκοπός των επιχειρήσεων δεν είναι ο εντοπισμός του συνόλου των ναρκών, αλλά η διάνοιξη ενός βιώσιμου θαλάσσιου διαδρόμου που θα επιτρέψει τη μείωση των ασφαλίστρων κινδύνου και την επανέναρξη των εμπορικών ροών.
Η γεωγραφία των Στενών του Ορμούζ δυσχεραίνει το έργο των sonar, καθώς τα ρηχά νερά, τα ισχυρά ρεύματα και οι μετατοπίσεις του βυθού θάβουν τις νάρκες κάτω από την άμμο. Επιπλέον, ο ανθρώπινος κίνδυνος παραμένει, αφού τα πλοία υποστήριξης των drones πρέπει να κινούνται εντός της εμβέλειας των ιρανικών αντιπλοϊκών πυραύλων.
Συμπερασματικά, παρά την είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης στον ναυτικό πόλεμο, η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει η διαχείριση του φόβου που προκαλεί η αβεβαιότητα των υποβρύχιων απειλών.