Χιλιάδες άνθρωποι συμμετέχουν την Τετάρτη (11/11) στην ετήσια Πορεία Ανεξαρτησίας στη Βαρσοβία, μία από τις μεγαλύτερες εθνικιστικές συγκεντρώσεις στην Ευρώπη. Η φετινή κινητοποίηση, στην οποία αναμένεται να δώσουν το «παρών» ακροδεξιές οργανώσεις από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, πραγματοποιείται υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας, λίγες ημέρες μετά την πολύνεκρη ένοπλη επίθεση στην Κρακοβία. Η παρουσία του Πολωνού προέδρου Κάρολ Ναβρότσκι και κορυφαίων στελεχών της δεξιάς αντιπολίτευσης προσδίδει στην πορεία έντονο πολιτικό χαρακτήρα, εν μέσω της αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ.
Η συγκέντρωση πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 11 Νοεμβρίου, ημέρα κατά την οποία η Πολωνία τιμά την ανάκτηση της ανεξαρτησίας της το 1918, έπειτα από 123 χρόνια διαμελισμού μεταξύ της Ρωσίας, της Πρωσίας και της Αυστρίας.
Με την πάροδο των ετών, η Πορεία Ανεξαρτησίας έχει εξελιχθεί σε σημαντικό σημείο συνάντησης εθνικιστικών και ακροδεξιών οργανώσεων, προκαλώντας επανειλημμένα αντιδράσεις για ρατσιστικά και αντισημιτικά συνθήματα, καθώς και για επεισόδια που έχουν σημειωθεί σε προηγούμενες διοργανώσεις.
Στη σκιά της πολύνεκρης επίθεσης στην Κρακοβία
Η φετινή πορεία διεξάγεται σε ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα, μετά την ένοπλη επίθεση της 7ης Νοεμβρίου στην κεντρική πλατεία της Κρακοβίας, όπου έξι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.
Ο 24χρονος δράστης, Μίχαλ Οξίνσκι, είχε προηγουμένως δολοφονήσει τους γονείς και την αδελφή του, ενώ ο ίδιος πέθανε στο νοσοκομείο στις 9 Νοεμβρίου.
Ο υπουργός Εσωτερικών της Πολωνίας, Μάρτσιν Κιερβίνσκι, είχε δηλώσει ότι ο δράστης διακατεχόταν από «πολύ ριζοσπαστικές απόψεις» και ήταν «γοητευμένος από την ακροδεξιά ιδεολογία».
Η εισαγγελία, ωστόσο, έχει διευκρινίσει ότι τα κίνητρα της επίθεσης δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί και ότι οι έρευνες συνεχίζονται.
Οι δηλώσεις του υπουργού προκάλεσαν αντιδράσεις σε συντηρητικούς και εθνικιστικούς κύκλους, οι οποίοι κατηγόρησαν κυβερνητικά στελέχη ότι συνδέουν πρόωρα την τραγωδία με την πολιτική αντιπαράθεση.
Έκκληση Τουσκ για αυτοσυγκράτηση
Ενόψει της συγκέντρωσης, ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ απηύθυνε έκκληση για αυτοσυγκράτηση, τονίζοντας την ανάγκη προστασίας της δημοκρατικής ομαλότητας.
«Μπορεί να έχουμε διαφορετικές απόψεις, μπορεί να ελέγχουμε ο ένας τον άλλον και μερικές φορές να είμαστε ακόμη και πολιτικοί αντίπαλοι. Ωστόσο, όποιος ενδιαφέρεται πραγματικά για την Πολωνία πρέπει να κατανοήσει ότι αυτός ο χώρος, που ορίζεται από την ανεξαρτησία, την ελευθερία και μια ασφαλή Δημοκρατία, αποτελεί κοινό αγαθό», δήλωσε.
Από την πλευρά του, ο Μάρτσιν Πρζιντάτς, επικεφαλής του γραφείου διεθνούς πολιτικής της πολωνικής προεδρίας, επέκρινε τις δηλώσεις του υπουργού Εσωτερικών για τον δράστη της επίθεσης στην Κρακοβία, υποστηρίζοντας ότι έβλαψαν τη διεθνή εικόνα της χώρας.
Οι διοργανωτές της Πορείας Ανεξαρτησίας καταδίκασαν επίσης την πολιτική εκμετάλλευση της τραγωδίας, καλώντας να αποφευχθεί η σύνδεσή της με επιθέσεις είτε από τη δεξιά είτε από την αριστερά.
Παρουσία Ναβρότσκι, Κατσίνσκι και Μοραβιέτσκι
Στην κινητοποίηση έχει ανακοινώσει ότι θα συμμετάσχει ο πρόεδρος της Πολωνίας, Κάρολ Ναβρότσκι, ενώ αναμένεται η παρουσία σημαντικών στελεχών της δεξιάς και εθνικιστικής αντιπολίτευσης.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο ηγέτης του κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, και ο πρώην πρωθυπουργός Ματέους Μοραβιέτσκι.
Η συγκέντρωση πραγματοποιείται σε μια περίοδο αυξημένης πολιτικής πόλωσης, με την αντιπολίτευση να κατηγορεί την κυβέρνηση Τουσκ για παρεμβάσεις στους θεσμούς, ιδιαίτερα σε σχέση με το Συνταγματικό Δικαστήριο.
Στο επίκεντρο της φετινής διοργάνωσης βρίσκονται επίσης η μεταναστευτική πολιτική, η εθνική κυριαρχία και οι σχέσεις της Πολωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το κεντρικό σύνθημα της πορείας είναι «Ο Πολωνός έχει τον πρώτο λόγο στην Πολωνία» («Polak w Polsce gospodarzem»).
Συμμετοχή ακροδεξιών οργανώσεων από την Ισπανία και την Ουγγαρία
Η φετινή κινητοποίηση έχει και διεθνή διάσταση, καθώς αναμένεται να συμμετάσχουν εκπρόσωποι ακροδεξιών και εθνικιστικών οργανώσεων από άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Σύμφωνα με το Reuters, μεταξύ των οργανώσεων που αναμένονταν στη Βαρσοβία περιλαμβάνονται η ισπανική Revuelta, νεολαιίστικο κίνημα που συνδέεται με το ακροδεξιό κόμμα Vox, και το ουγγρικό ακροδεξιό κόμμα Mi Hazánk.
Ο εκπρόσωπος των διοργανωτών, Ράφαου Μπούκα, δήλωσε στο Reuters ότι επιδίωξή τους είναι μια κυρίαρχη Πολωνία, ανεξάρτητη από ξένες πρωτεύουσες.
Παράλληλα, ανέφερε ότι οραματίζονται μια χώρα «όσο το δυνατόν πιο μονοεθνική», τοποθέτηση που αποτυπώνει τον εθνοτικό εθνικισμό που εκφράζει μέρος των οργανώσεων της πορείας.
Ισχυρή αστυνομική παρουσία και τσιμεντένια εμπόδια στη Βαρσοβία
Οι πολωνικές αρχές έχουν λάβει ενισχυμένα μέτρα ασφαλείας για την αποτροπή επεισοδίων κατά τη διάρκεια της κινητοποίησης.
Πρόσθετες αστυνομικές δυνάμεις μεταφέρθηκαν στην πρωτεύουσα από άλλες περιοχές της χώρας, ενώ τοποθετήθηκαν τσιμεντένια εμπόδια σε δρόμους κοντά στο σημείο εκκίνησης της πορείας.
Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι στις γύρω περιοχές.
Η συγκέντρωση ξεκίνησε από την πλατεία Ρομάν Ντμόφσκι, με τους συμμετέχοντες να ακολουθούν διαδρομή μέσω της λεωφόρου Ιερουσαλήμ και της γέφυρας Πονιατόφσκι, με τελικό προορισμό τον χώρο μπροστά από το Εθνικό Στάδιο.
Οι διοργανωτές είχαν εκτιμήσει ότι η συμμετοχή θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τις 500.000 ανθρώπους, αριθμός που δεν έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητη καταμέτρηση.
Η φετινή Πορεία Ανεξαρτησίας πραγματοποιείται έτσι υπό το βάρος της πρόσφατης τραγωδίας στην Κρακοβία και της έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης στην Πολωνία, με τις αρχές να βρίσκονται σε επιφυλακή για την αποτροπή επεισοδίων.