Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, οι ηγέτες του ΝΑΤΟ συγκεντρώνονται στην Άγκυρα, με την Ευρώπη να βρίσκεται υπό έντονη πίεση για την ενίσχυση της δικής της αμυντικής θωράκισης.
Από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν αυξήσει κατακόρυφα τις στρατιωτικές τους δαπάνες, μια τάση που τροφοδοτείται και από τις πάγιες απαιτήσεις του Αμερικανού Πρόεδρου, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κατηγορεί τους συμμάχους για υπερβολική εξάρτηση από την Ουάσινγκτον.
Για να αναδειχθεί αυτή η αλλαγή πλεύσης, τα μέλη του ΝΑΤΟ αναμένεται να ανακοινώσουν τεράστια εξοπλιστικά συμβόλαια ύψους δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων κατά τη διάρκεια ειδικού αμυντικού φόρουμ, λίγο πριν την επίσημη έναρξη της Συνόδου.
Συμφωνίες και εκσυγχρονισμός
Αν και πολλές λεπτομέρειες παραμένουν απόρρητες, ορισμένα μεγάλα προγράμματα έχουν ήδη γίνει γνωστά. Η Υπουργός Άμυνας της Ολλανδίας, Ντιλάν Γεσίλγκεζ, ανακοίνωσε αμυντικά έργα που ξεπερνούν τα 3 δισ. ευρώ, περιλαμβάνοντας συνεργασίες με το Βέλγιο για την αεράμυνα και με τη Βρετανία για το πολεμικό ναυτικό.
Παράλληλα, ο Καναδάς επέλεξε τη γερμανική εταιρεία TKMS για τη ναυπήγηση έως και 12 νέων υποβρυχίων, ενώ το ίδιο το ΝΑΤΟ σχεδιάζει την αντικατάσταση του παλαιού στόλου των αμερικανικών κατασκοπευτικών αεροσκαφών AWACS με το προηγμένο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης GlobalEye της σουηδικής Saab.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, αναγνώρισε τη σημαντική πρόοδο στις ευρωπαϊκές δαπάνες, επισημαίνοντας μάλιστα την καταλυτική επιρροή που είχαν οι πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ σε αυτή την κατεύθυνση.
Το «παζάρι» της Άγκυρας για τα F-35 και η Ουκρανία
Η Σύνοδος αποτελεί παράλληλα μια χρυσή ευκαιρία για την Τουρκία να αποκαταστήσει τις αμυντικές της σχέσεις με τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να εμφανιστεί πρόθυμος να επιτρέψει την επανένταξη της Άγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, από το οποίο είχε αποβληθεί το 2019 λόγω της αγοράς των ρωσικών S-400. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σκοπεύει να αξιοποιήσει τις διμερείς επαφές για να πετύχει την άρση των αμερικανικών κυρώσεων.
Την ίδια στιγμή, το ζήτημα της Ουκρανίας παραμένει ψηλά στην ατζέντα. Οι σύμμαχοι προετοιμάζονται να επαναβεβαιώσουν τη στήριξή τους προς το Κίεβο, δεσμευόμενοι για στρατιωτική βοήθεια ύψους περίπου 70 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη φετινή χρονιά, καθώς οι ρωσικές επιθέσεις με πυραύλους και drones συνεχίζονται με αμείωτη ένταση.
Στρατηγικές προκλήσεις και επόμενα βήματα
Πέρα από τα οικονομικά μεγέθη, οι ηγέτες θα συζητήσουν την επέκταση της αμυντικής βιομηχανίας και την ενίσχυση της στρατιωτικής ετοιμότητας, προσπαθώντας παράλληλα να εκπέμψουν ένα μήνυμα ενότητας.
Η Σύνοδος αυτή αποτελεί δοκιμασία για τη Συμμαχία, καθώς καλείται να γεφυρώσει εσωτερικές διαφωνίες για ζητήματα όπως η Μέση Ανατολή ή η Γροιλανδία, και να καθησυχάσει τα μέλη της μετά τις πρόσφατες μειώσεις αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη.
Οι επίσημες εργασίες ξεκινούν αμέσως μετά το βιομηχανικό φόρουμ, με όλα τα βλέμματα στραμμένα στις τετ-α-τετ συναντήσεις του Τραμπ με τον Ερντογάν και τους υπόλοιπους ηγέτες.