Μια νέα στρατηγική περίοδος για τη Βορειοατλαντική Συμμαχία σκιαγραφείται μετά τις δηλώσεις Αμερικανού αξιωματούχου στις Βρυξέλλες, όπου παρουσιάστηκε το πλαίσιο μιας αναθεωρημένης αντίληψης λειτουργίας του ΝΑΤΟ, που περιγράφεται ως «ΝΑΤΟ 3.0». Η προσέγγιση αυτή αποδίδεται στην πρωτοβουλία της Ουάσιγκτον και συνδέεται με τον σχεδιασμό της νέας αμερικανικής στρατηγικής άμυνας.
Ο υφυπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Ελμπριτζ Κόλμπι, στην πρώτη του παρουσία στην έδρα της Συμμαχίας, δήλωσε ότι υπάρχει ισχυρή βάση για μια νέα μορφή συνεργασίας, βασισμένη σε εταιρική σχέση και όχι σε εξαρτήσεις. Τόνισε ότι στόχος είναι μια επιστροφή στις αρχικές αρχές λειτουργίας του ΝΑΤΟ, όπου οι σύμμαχοι μοιράζονται ευθύνες αντί να βασίζονται σε μονομερή στρατιωτική ισχύ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ευρώπη έχει ήδη δεσμευθεί για επανεξέταση των βασικών στόχων της Συμμαχίας μετά τη Σύνοδο Κορυφής της Χάγης το 2025, ενώ αναμένεται να παρουσιάσει συγκεκριμένα σχέδια για την αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ, στόχο που χαρακτηρίζεται ιστορικός. Η κατεύθυνση αυτή συνδέεται με την επιδίωξη μεγαλύτερης ευρωπαϊκής ευθύνης στη συμβατική άμυνα, ενώ η Ρωσία εξακολουθεί να θεωρείται βασικός στρατηγικός αντίπαλος.
Ο Κόλμπι υποστήριξε ότι η νέα φάση της Συμμαχίας σηματοδοτεί μια μετάβαση σε μοντέλο όπου οι ευρωπαϊκές χώρες θα ενισχύσουν τις δυνατότητές τους ώστε να μπορούν να υπερασπίζονται αποτελεσματικότερα τον εαυτό τους, επιτρέποντας στις Ηνωμένες Πολιτείες να αναπροσανατολίσουν μέρος της στρατηγικής τους προς άλλες γεωπολιτικές περιοχές, ιδίως τον Ινδο-Ειρηνικό.
Η παρουσία του στις Βρυξέλλες —αντί του Αμερικανού υπουργού Άμυνας— θεωρήθηκε ενδεικτική της βαρύτητας που αποδίδει η Ουάσιγκτον στον ρόλο του στη χάραξη της νέας στρατηγικής. Ο διορισμός του πριν από περίπου ενάμιση χρόνο είχε ήδη ερμηνευθεί ως ένδειξη πιθανών σχεδίων για σταδιακή μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, με στόχο την ενίσχυση της στρατηγικής εστίασης των ΗΠΑ στην περιοχή της Ασίας.
Από την πλευρά του, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε υπογράμμισε ότι Ευρώπη και Καναδάς πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους τόσο στις αμυντικές δαπάνες όσο και στην παραγωγή αμυντικού εξοπλισμού. Τόνισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν προσηλωμένες στη Συμμαχία, αλλά οφείλουν παράλληλα να αντιμετωπίσουν προκλήσεις στον Ειρηνικό, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την ανάληψη μεγαλύτερου ρόλου από τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Στις συζητήσεις των υπουργών Άμυνας κυριαρχεί το ζήτημα της αύξησης των αμυντικών δαπανών. Σύμφωνα με τον Ρούτε, ήδη καταγράφεται πρόοδος, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Γερμανία, η οποία αναμένεται να αυξήσει τις δαπάνες της έως το 2029 σε 152 δισ. ευρώ, ποσό υπερδιπλάσιο σε σχέση με το 2021.
Το βασικό μήνυμα που διαμορφώνεται από τις διαβουλεύσεις είναι ότι η Συμμαχία μετασχηματίζεται: οι ευρωπαϊκές χώρες αναλαμβάνουν σταδιακά μεγαλύτερο επιχειρησιακό ρόλο και ενισχύουν τη στρατιωτική παραγωγή τους. Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε, παρά την πρόοδο η Ευρώπη δεν διαθέτει ακόμη πλήρη δυνατότητα αυτόνομης άμυνας, γεγονός που καθιστά τη διατλαντική συνεργασία κρίσιμο παράγοντα για την ασφάλεια της περιοχής.