Σε βαθιά κρίση βρίσκεται η αγορά εργασίας για εκατομμύρια νέους πτυχιούχους στην Κίνα, καθώς η υπόσχεση ότι η σκληρή δουλειά και οι σπουδές οδηγούν στην οικονομική ευημερία καταρρέει.
Ο συνδυασμός της οικονομικής επιβράδυνσης της χώρας με τη ραγδαία εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης έχει δημιουργήσει ένα εξαιρετικά πιεστικό περιβάλλον για τη «Γενιά Ζ», η οποία αντιμετωπίζει οξύτατο ανταγωνισμό και έλλειψη ποιοτικών θέσεων απασχόλησης.
Σύμφωνα με αναλύσεις ειδικών, το έλλειμμα αστικής απασχόλησης φτάνει τα 37 εκατομμύρια θέσεις εργασίας σε σχέση με την προ πανδημίας περίοδο, ενώ η ανεργία στους νέους 16 έως 24 ετών αγγίζει το 19%. Οικονομολόγοι εκτιμούν ότι το πραγματικό ποσοστό είναι ακόμη υψηλότερο, καθώς πολλοί νέοι έχουν εγκαταλείψει οριστικά την προσπάθεια εύρεσης εργασίας.
Την ίδια στιγμή, η επέλαση της Τεχνητής Νοημοσύνης επιδεινώνει δραματικά την κατάσταση, αντικαθιστώντας μαζικά εργαζομένους σε θέσεις γραφείου. Τεχνολογικοί κολοσσοί όπως η Alibaba και η ByteDance, αλλά και εταιρείες από τον χρηματοοικονομικό τομέα και τη βιομηχανία του θεάματος, περιορίζουν τις προσλήψεις ή προχωρούν σε περικοπές προσωπικού.
Παράλληλα, η εξάπλωση τεχνολογιών όπως τα ρομποτικά ταξί απειλεί ακόμη και τις ευέλικτες μορφές απασχόλησης, όπως τις μεταφορές και τις διανομές, στις οποίες κατέφευγαν πολλοί άνεργοι νέοι. Αν και το Πεκίνο πιέζει τις επιχειρήσεις να αποφύγουν τις απολύσεις λόγω AI φοβούμενο την κοινωνική ασταθεία, ταυτόχρονα συνεχίζει να επενδύει δυναμικά στον τεχνολογικό τομέα.
Οι κοινωνικές επιπτώσεις αυτού του φαινομένου είναι ήδη ορατές. Τα παραδοσιακά ορόσημα της ενηλικίωσης, όπως η επαγγελματική ανέλιξη, η οικονομική ανεξαρτησία, ο γάμος και η δημιουργία οικογένειας, φαντάζουν πλέον ακατόρθωτα. Πολλοί νέοι αναγκάζονται να επιστρέψουν στα πατρικά τους σπίτια ή εγκαταλείπουν τα μεγάλα αστικά κέντρα για έναν πιο ήρεμο τρόπο жизни στην επαρχία.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της 27χρονης Ζανγκ Τιάν, η οποία, όπως αναφέρει η Wall Street Journal, είδε την καριέρα της στην αρχιτεκτονική τοπίου να καταρρέει λόγω της κρίσης στην αγορά ακινήτων. Μετά από διαδοχικές απολύσεις της ίδιας και του συντρόφου της, η δημιουργία οικογένειας έχει βγει από τα σχέδιά τους.
Η ιστορία τους αποτυπώνει το γενικευμένο αίσθημα ματαίωσης μιας «χαμένης γενιάς», που βρίσκεται εγκλωβισμένη σε μια αγορά εργασίας χωρίς προοπτικές και εγγυήσεις.