Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει σχέδιο επιβολής κυρώσεων σε χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ, τις οποίες θεωρεί ότι δεν στήριξαν επαρκώς τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Σύμφωνα με αξιωματούχους της αμερικανικής διοίκησης, το υπό εξέταση σχέδιο προβλέπει τη μετακίνηση αμερικανικών στρατευμάτων από χώρες της Συμμαχίας που κρίνονται «μη συνεργάσιμες» προς άλλες που επέδειξαν μεγαλύτερη υποστήριξη στις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Αν και δεν τίθεται ζήτημα πλήρους αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ —κάτι που ο Τραμπ έχει κατά καιρούς απειλήσει, χωρίς ωστόσο να μπορεί να υλοποιήσει χωρίς τη συναίνεση του Κογκρέσου— η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί σημαντική όξυνση των διατλαντικών σχέσεων.
Το σχέδιο βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, ωστόσο έχει ήδη τεθεί προς συζήτηση σε υψηλό επίπεδο στον Λευκό Οίκο και παρουσιάζεται ως μία από τις επιλογές «τιμωρίας» συμμάχων. Η εξέλιξη αναδεικνύει το διευρυνόμενο ρήγμα μεταξύ Ουάσινγκτον και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, ιδιαίτερα μετά την απόφαση των ΗΠΑ να εμπλακούν στρατιωτικά στο Ιράν.
Ενδεικτική του κλίματος είναι η δήλωση της εκπροσώπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, η οποία κατηγόρησε το ΝΑΤΟ ότι «γύρισε την πλάτη» στον αμερικανικό λαό, υπογραμμίζοντας ότι οι ΗΠΑ καλύπτουν μεγάλο μέρος των αμυντικών δαπανών της Συμμαχίας. Την ίδια ώρα, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, επισκέφθηκε την Ουάσινγκτον σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της έντασης.
Σήμερα, περίπου 84.000 Αμερικανοί στρατιώτες σταθμεύουν στην Ευρώπη, με τις στρατιωτικές βάσεις να αποτελούν κρίσιμους κόμβους για παγκόσμιες επιχειρήσεις, αλλά και σημαντικό οικονομικό παράγοντα για τις χώρες υποδοχής. Παράλληλα, η παρουσία αυτή λειτουργεί αποτρεπτικά έναντι της Ρωσίας, ιδίως στην Ανατολική Ευρώπη.
Στο επίκεντρο της δυσαρέσκειας της Ουάσινγκτον φέρονται να βρίσκονται χώρες όπως η Ισπανία, η οποία δεν έχει δεσμευτεί για αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ και φέρεται να περιόρισε τη χρήση του εναέριου χώρου της από αμερικανικά αεροσκάφη. Αντίστοιχα, επικρίσεις διατυπώνονται και προς τη Γερμανία, λόγω της στάσης της απέναντι στον πόλεμο, παρά τον κομβικό της ρόλο στις αμερικανικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή.
Περιορισμούς στη χρήση στρατιωτικών εγκαταστάσεων φέρονται να επέβαλαν επίσης η Ιταλία και η Γαλλία, γεγονός που εντείνει την ενόχληση της αμερικανικής πλευράς.
Αντίθετα, χώρες όπως η Πολωνία, η Ρουμανία, η Λιθουανία και η Ελλάδα θεωρούνται πιο «συνεργάσιμες» και ενδέχεται να ενισχυθούν με πρόσθετη αμερικανική στρατιωτική παρουσία. Ιδίως τα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης έχουν αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες τους και στήριξαν πρωτοβουλίες για τη διεθνή επιτήρηση των Στενών του Ορμούζ.
Ο ίδιος ο Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός, δηλώνοντας ότι είναι «πολύ απογοητευμένος» από το ΝΑΤΟ και χαρακτηρίζοντας τη στάση του στον πόλεμο με το Ιράν ως «στίγμα που δεν θα σβήσει ποτέ». Σε δημόσιες τοποθετήσεις του υποστήριξε, μάλιστα, ότι οι σύμμαχοι «δεν έκαναν απολύτως τίποτα» για να στηρίξουν τις ΗΠΑ.