Ριζικές αλλαγές στο τοπίο της πρόσβασης των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φέρνει η 1η Ιανουαρίου 2027, με την Ελλάδα να θέτει ως ελάχιστο ηλικιακό όριο τα 15 έτη, την ίδια ώρα που σε ευρωπαϊκό επίπεδο δρομολογείται ένα ακόμα ευρύτερο πλαίσιο προστασίας μέσω της πρότασης κανονισμού «EU KIDS Act».
Το ελληνικό πλαίσιο και ο έλεγχος ηλικίας
Σύμφωνα με το ελληνικό σχέδιο νόμου, η πρόσβαση στα social media θα απαγορεύεται για παιδιά κάτω των 15 ετών (με την ηλικία να υπολογίζεται ημερολογιακά από την 1η Ιανουαρίου του έτους γέννησης).
Η ευθύνη για την επαλήθευση της ηλικίας βαρύνει τις ίδιες τις πλατφόρμες, οι οποίες καλούνται να εφαρμόσουν αξιόπιστες και αναλογικές τεχνικές λύσεις που σέβονται την ιδιωτικότητα.
Αν και δεν επιβάλλεται κάποιο συγκεκριμένο εργαλείο, ως ενδεδειγμένα παραδείγματα αναφέρονται το Kids.gov.gr Wallet και το Gov.gr Wallet, χωρίς να αποκλείονται άλλες ισοδύναμες ψηφιακές εφαρμογές.
Η ευρωπαϊκή πρόταση «EU KIDS Act»
Παράλληλα, η υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκή νομοθεσία (EU KIDS Act) υιοθετεί μια πιο ολιστική προσέγγιση. Πέραν των social media, καλύπτει πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, online παιχνίδια, app stores, καθώς και εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης (AI companions).
Βάσει της ευρωπαϊκής πρότασης:
Κάτω των 13 ετών: Απαγορεύεται πλήρως η δημιουργία λογαριασμού στο όνομα του παιδιού.
Ηλικίες 13 έως 15 ετών: Δεν επιτρέπεται πλήρης λογαριασμός, παρά μόνο ένας ειδικός, περιορισμένος λογαριασμός που θα δημιουργείται από τον γονέα, με υποχρεωτικό ημερήσιο όριο χρήσης (έως 1 ώρα), εργαλεία γονικού ελέγχου και έλεγχο νέων επαφών.
Ποιος φέρει την ευθύνη
Και στα δύο νομοθετικά κείμενα, την κύρια ευθύνη εφαρμογής των κανόνων φέρουν οι ίδιες οι εταιρείες και οι πάροχοι των υπηρεσιών —και όχι οι γονείς ή τα καταστήματα εφαρμογών.
Μάλιστα, για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει αυστηρότερες υποχρεώσεις, όπως την υποβολή σχεδίων συμμόρφωσης και τη διενέργεια ανεξάρτητων ελέγχων με δικά τους έξοδα.
Επισημαίνεται ότι το EU KIDS Act βρίσκεται ακόμη σε στάδιο πρότασης και η τελική του μορφή θα διαμορφωθεί κατά τη νομοθετική διαδικασία της ΕΕ.