Αυξανόμενη κινητικότητα και συστηματικές κινήσεις επιβολής τετελεσμένων καταγράφονται το τελευταίο διάστημα στη νεκρή ζώνη, με τις κατοχικές δυνάμεις να εφαρμόζουν σταθερά μια τακτική «γκριζαρίσματος», αμφισβήτησης και προώθησης θέσεων, δημιουργώντας κλίμα έντασης και ανασφάλειας στις γειτονικές περιοχές της γραμμής κατάπαυσης του πυρός, όπως αναφέρει το philenews.
Η μέθοδος των μικρών αλλά στοχευμένων βημάτων, σύμφωνα με αρμόδιες εκτιμήσεις, δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο αλλά πάγια στρατηγική, η οποία φαίνεται να εντείνεται, με απώτερο στόχο τη σταδιακή κατάληψη τμημάτων της νεκρής ζώνης και την εδραίωση νέων δεδομένων επί του εδάφους. Οι εξελίξεις αυτές προκαλούν ανησυχία, καθώς συνοδεύονται από αυξημένη στρατιωτική παρουσία και, ενδεχομένως, προετοιμασία για πιο δυναμικές ενέργειες.
Η Κυπριακή Δημοκρατία παρακολουθεί στενά τις κινήσεις του κατοχικού στρατού, αξιολογώντας τα δεδομένα που προκύπτουν από την αύξηση των επεισοδίων και των παραβιάσεων, ενώ κινείται τόσο σε διπλωματικό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο με στόχο την αποτροπή και τη διασφάλιση της ασφάλειας των πολιτών.
Την ίδια ώρα, τα Ηνωμένα Έθνη εκφράζουν έντονη ανησυχία για την κατάσταση στη νεκρή ζώνη. Η ΟΥΝΦΙΚΥΠ ενημερώνει σε τακτική βάση τη Γραμματεία του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ενώ σχετικές παρεμβάσεις έγιναν και ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας από τον Ειδικό Αντιπρόσωπο του Γενικού Γραμματέα και επικεφαλής της Δύναμης, Κασίμ Ντιάν. Ωστόσο, στις εκθέσεις και τοποθετήσεις των Ηνωμένων Εθνών εξακολουθεί να υιοθετείται η πολιτική των ίσων αποστάσεων, γεγονός που προκάλεσε αντίδραση από το Υπουργείο Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, το οποίο έκανε λόγο για αποσπασματική και ανακριβή αποτύπωση της πραγματικότητας επί του εδάφους.
Σε διάφορες περιοχές της νεκρής ζώνης, όπου έχει προηγηθεί προώθηση θέσεων από τις κατοχικές δυνάμεις, τοποθετούνται βαρέλια και άλλα μέσα «οριοθέτησης», ενώ συνεχείς παραβιάσεις καταγράφονται σε σημεία της Λευκωσίας, στη Δένεια, στα Στροβίλια, στον Αυλώνα και στην Πύλα, όπου δεν εφαρμόζονται οι συμφωνίες που είχαν επιτευχθεί.
Ιδιαίτερη διάσταση λαμβάνει και το ζήτημα των γεωργικών εκτάσεων, με τις κατοχικές αρχές είτε να παρεμποδίζουν Ελληνοκύπριους ιδιοκτήτες από την πρόσβαση στις περιουσίες τους είτε να προωθούν Τουρκοκύπριους σε καλλιέργεια ελληνοκυπριακής γης, επιδιώκοντας, σύμφωνα με εκτιμήσεις, την παγίωση της παρουσίας τους και τον σταδιακό αποκλεισμό των νόμιμων ιδιοκτητών.
Η αποτελεσματικότητα της ΟΥΝΦΙΚΥΠ επηρεάζεται και από τις περικοπές στο προσωπικό, στο πλαίσιο γενικότερων αποφάσεων του ΟΗΕ για μείωση των ειρηνευτικών αποστολών κατά 15%. Όπως αναφέρεται, αυτό μεταφράζεται σε λιγότερες περιπολίες και περιορισμένες δυνατότητες παρέμβασης, κενό το οποίο φέρεται να αξιοποιεί ο κατοχικός στρατός για την προώθηση νέων τετελεσμένων.
Παράλληλα, ενώ η Ειρηνευτική Δύναμη εκφράζει ανησυχία για την κατάσταση, επιχειρεί να υποβαθμίσει τα περιστατικά, αποδίδοντας ευθύνες και στις δύο πλευρές, γεγονός που προκαλεί έντονη κριτική, καθώς —όπως επισημαίνεται— δεν μπορεί να εξισώνεται η παρουσία κατοχικού στρατού με την αμυντική στάση της Εθνικής Φρουράς.
Οι εξελίξεις στη νεκρή ζώνη συμπίπτουν με αυξημένη κινητικότητα και σε διπλωματικό επίπεδο. Αναμένονται εντός των επόμενων εβδομάδων δύο συναντήσεις στο εξωτερικό, σε Όσλο και Λονδίνο, με συμμετοχή εκπροσώπων της λεγόμενης κοινωνίας των πολιτών και των Τεχνικών Επιτροπών αντίστοιχα, χωρίς ωστόσο να εντάσσονται επίσημα στη διαδικασία των Ηνωμένων Εθνών.
Την ίδια στιγμή, παραμένει αβέβαιο το κατά πόσο θα προχωρήσουν τα επόμενα βήματα που έχουν τεθεί στο τραπέζι, όπως κοινή συνάντηση υπό την Προσωπική Απεσταλμένη του Γ.Γ. του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελ Ολγκίν, και η σύγκληση άτυπης Πενταμερούς Διάσκεψης. Η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να προβάλλει όρους και προϋποθέσεις, ενώ, παρά τη ρητορική υπέρ των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, εγείρει εμπόδια ακόμη και σε πρακτικά ζητήματα, όπως η διάνοιξη νέων οδοφραγμάτων.
Οι καθυστερήσεις και οι επιφυλάξεις ενισχύουν την εκτίμηση ότι η Άγκυρα επιχειρεί να αναστείλει την επανεκκίνηση ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, διατηρώντας παράλληλα πίεση επί του εδάφους, με στόχο τη διαμόρφωση νέων δεδομένων στη νεκρή ζώνη και συνολικά στο Κυπριακό.